Литийн эрэлт өсөх төлөв уул уурхайн салбарт шинэ сорилт авчирна

Benchmark Mineral Intelligence байгууллагын тооцоолсноор дэлхийн литийн эрэлт энэ жилийн 2.11 сая тонноос 2050 он гэхэд бараг 7 сая тонн болж өсөх төлөвтэй байна. Энэ өсөлтийг дагаад нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэхийн тулд жилд дунджаар 36 мянган тонн үйлдвэрлэх хүчин чадалтай 134 уурхайн хэмжээний шинэ эх үүсвэр шаардлагатай болох юм. Ийм хэмжээний хэрэгцээ нь уул уурхайн салбарт зөвхөн олборлолтын хүчин чадлыг нэмэх бус, шинэ төсөл хэрэгжүүлэх, хөрөнгө оруулалт татах, зөвшөөрөл авахтай холбоотой томоохон сорилт авчирна. Эрэлтийн өсөлт тодорхой байгаа ч түүнийг хангах шинэ уурхайнууд богино хугацаанд бий болох эсэх нь нийлүүлэлтийн төлөвт чухал хэвээр байна.

Лити нь цахилгаан автомашины үйлдвэрлэл болон батарейны хэрэглээтэй нягт холбоотойгоор эрэлт нь нэмэгдэж буй түүхий эдийн нэг болж байна. Тооцоогоор цахилгаан автомашин 2050 онд литийн нийт эрэлтийн 76 хувийг бүрдүүлэх төлөвтэй байгаа бол батарейны хэрэглээ нийт хэрэглээний 92 хувьд хүрчээ. Энэ бүтэц нь литийн зах зээлийн цаашдын төлөвийг автомашины үйлдвэрлэл, батарейны хэрэглээтэй улам ихээр холбож байна. Өөрөөр хэлбэл, батарейн хэрэглээ нэмэгдэхийн хэрээр литийн нийлүүлэлтийг тасралтгүй өсгөх дарамт уул уурхайн салбарт ирэх юм.

Шинэ уурхай байгуулахын зэрэгцээ дахин боловсруулалт нийлүүлэлтийн дарамтыг бууруулах боломжтой. Benchmark Mineral Intelligence-ийн тооцоогоор дахин боловсруулсан материал энэ зууны дунд үе гэхэд литийн нийлүүлэлтийн бараг тал хувийг бүрдүүлэх боломжтой байна. Гэхдээ энэ боломжийг бодит нийлүүлэлт болгоход ашиглалтаас гарсан батарейн хэмжээ, дахин боловсруулалтын өртөг, үйл явцын өрсөлдөх чадвар шийдвэрлэх хүчин зүйл хэвээр үлджээ. Иймээс дахин боловсруулалт уул уурхайн шинэ төслүүдийг бүрэн орлох шийдэл гэхээсээ илүү нийлүүлэлтийн нийт дарамтыг хуваалцах нэг эх үүсвэр болохоор байна.

Нийлүүлэлтийн газарзүйн бүтэц ч өөрчлөгдөх төлөвтэй байна. Австралийн олборлолтын дэлхийн эзлэх хувь одоогийн 29 хувиас 2050 онд 20 хувь болж буурах төлөвтэй байгаа бол Хойд Америкийн эзлэх хувь 1.7 хувиас 13 хувь хүртэл өсөж магадгүй байна. Гэхдээ Европ, Хойд Америкт шинэ уурхай байгуулах явцад зөвшөөрөл авах шаардлага, байгаль орчны асуудал, орон нутгийн эсэргүүцэл болон туршигдаагүй технологи саад болж болзошгүй. Тиймээс үйлдвэрлэлийн төвүүдийн өөрчлөлт нь зөвхөн нөөцийн хүртээмжээр бус, төслийг хэрэгжүүлэх орчин, технологийн бэлэн байдалтай мөн холбоотой байх юм.

Эдгээр тооцоо уул уурхайн компаниуд болон хөрөнгө оруулагчдын өмнө урт хугацааны, өндөр өртөгтэй шийдвэрүүд тавьж байна. Жилд дунджаар 36 мянган тонн үйлдвэрлэх хүчин чадалтай 134 уурхайн хэмжээний шинэ эх үүсвэр хэрэгтэй байгаа нь эрэлт нэмэгдэхийн хэрээр олборлолтын цар хүрээг хэд дахин өргөжүүлэх шаардлагатайг харуулж байна. Үүний зэрэгцээ шинэ уурхайнуудын зөвшөөрөл, байгаль орчин, орон нутгийн дэмжлэг, туршигдаагүй технологийн эрсдэлүүд төслийн хугацаа болон хөрөнгө оруулалтын шийдвэрт нөлөөлнө. Дахин боловсруулалтын боломж нэмэгдсэн ч ашиглалтаас гарсан батарейн хүртээмж, зардал тодорхойгүй хэвээр байгаа тул литийн нийлүүлэлтийн ирээдүй шинэ олборлолт ба дахин боловсруулалтын аль алинд түшиглэх төлөвтэй байна.