Өртөг даах чадвар дунд хугацааны сонгуулийн гол сэдэв болох төлөвтэй гэж PIMCO-ийн Либби Кэнтрилл анхааруулав

PIMCO-ийн Либби Кэнтриллийн хэлснээр өртөг даах чадварын дарамт дунд хугацааны сонгуулийн гол сэдэв болох төлөвтэй байна. Амьжиргааны өртөг өсөх тухай яриа зөвхөн нийт инфляцын түвшнээр хязгаарлагдахгүй болж, өрхийн “урагшлах боломж” ямар байгааг шууд сөхөж эхэллээ. Энэ дарамт өдөр тутмын хэрэглээний шийдвэр бүр дээр мэдрэгдэж, сонгогчдын сэтгэл зүй, улс төрийн мэтгэлцээний өнгийг тодорхойлох хүчин зүйл болоод байна. “Бидэнд нийтлэг нэг сорилт тулгарч байна, тэр нь амьжиргааны өртөг өсөж байгаа явдал” гэж Жон-Пол Жюльен хэлжээ.

McKinsey Institute for Economic Mobility болон W.K. Kellogg Foundation-ийн шинэ тайланд өртөг даах чадварыг эдийн засгийн хөдөлгөөнт байдлын “тодорхойлох сорилт” гэж тэмдэглэсэн байна. Орлогын түвшин бүрээс 30,000 америкчуудыг хамарсан судалгаанд оролцогчдын 90 хувь нь хүнс, хүнсний үнийг хамгийн том зардлын дарамт гэж нэрлэсэн нь анхаарал татаж байна. Судалгааны дүнгээр нислэг, орон сууц, эрүүл мэндийн зардал зэрэг бусад томоохон ангиллаас ч илүүтэйгээр хүнсний үнэ айл өрхүүдийг зовоож буй зураглал гарчээ. Өөрөөр хэлбэл өдөр тутмын “суурь” хэрэглээний өртөг хамгийн том асуудал болж байна.

Үнийн ерөнхий хөдөлгөөнд тодорхой зөрүү ажиглагдаж буй нь энэ санаа зовнилыг улам лавшруулж байна. Хэрэглээний үнийн индекс зургаадугаар сард нийтээрээ буурсан ч хүнсний үнэ дахин өсөж, жилийн өсөлт 3 хувьд хүрсэн гэжээ. Ийм нөхцөлд өрхийн төсөв “цайрч” байгаа нь зөвхөн тоон үзүүлэлтээр бус, худалдааны төлөвлөгөө, хэрэглээний зан төлөвөөр илэрч эхлэх эрсдэлтэй. Хүмүүс нийт эдийн засгийг өөр өөрөөр мэдэрч байгаа ч өртөг өсөлт урагшлахад саад болж байна гэсэн нийтлэг мэдрэмж бий гэж Жон-Пол Жюльен онцолсон байна.

Urban Institute долоодугаар сарын дунд үеийн дүгнэлтдээ 2025 онд олон өрх хүнсээ зээл, хуримтлалаар санхүүжүүлж, ачааллын шинж илэрснийг онцолжээ. Энэхүү дүн шинжилгээ нь Urban Institute-ийн 2025 оны арванхоёрдугаар сарын Well-Being and Basic Needs судалгааны 10,000 гаруй насанд хүрэгчдийн өгөгдөлд тулгуурласан байна. Эндээс харахад асуудал нэг удаагийн үнийн савлагаа гэхээс илүү өдөр тутмын санхүүгийн “даац”-тай холбоотой болж хувирчээ. Кассандра Мартичек “Өрхүүд үүнийг хуримтлагдсан өсөлтөөр мэдэрдэг” гэж тайлбарлаад, үүнийг “удаан үргэлжилсэн дарамт” гэж тодорхойлсон байна.

Зээлийн хэрэглээний өөрчлөлт ч энэ чиг хандлагыг баталж байна. LendingTree-ийн гуравдугаар сарын 2,000 гаруй хүнийг хамарсан судалгаанд BNPL хэрэглэгчдийн 29 хувь нь хүнс авахдаа богино хугацааны энэ төрлийн зээл ашигласан гэж хариулсан нь хоёр жилийн өмнөх 14 хувиас өссөн үзүүлэлт болов. Мартичек “Зээлд хүрэх боломж нь өрхүүдэд зайлшгүй хэрэгтэй авралын олс боловч зээлд хэт найдах нь цаашдын санхүүгийн тогтворгүй байдалд хүргэж болзошгүй” гэж анхааруулжээ. Тэр мөн энэ нь “олон хэрэглэгч, олон өрхөд нийтлэг хэмжээнд тархсан сорилт” гэдгийг илтгэж байна гэжээ.

Зардлын бодит дарамт улс төрийн хэлэлцүүлэгт шингэхийн хэрээр тоон мэдээлэлд анхаарах нь нэмэгдэнэ. АНУ-ын Хөдөлмөрийн статистикийн товчоо долдугаар сарын инфляцын дараагийн хэмжилттэй Хэрэглээний үнийн индексийн мэдээллийг наймдугаар сарын 12-нд нийтлэхээр товлосон байна. Маршалл Лакс “Энэ улсад өртөг даах чадварын хувьд дарамт байгаад эргэлзэх зүйлгүй” гэж тэмдэглээд, “Бусад бүхний адил, энэ бол төвөгтэй асуудал” мөн “Шулуун шугамаар шууд дүгнэхэд хэцүү” гэж нэмжээ. Getty Images-ийн гэрэл зурагт 2025 оны наймдугаар сарын 12-нд Нью-Йорк хотын супермаркетын кассан дээр үйлчлүүлэгчид тооцоо хийж буй агшин дүрслэгджээ.