Пакистан, Иран сөргөлдөөнийг намжаах хэлэлцээнд ахиц гаргаснаа мэдэгдэж, бүс нутгийн эрсдэлд анхаарал татав

Пакистаны Дотоод хэргийн сайд Мохсин Накви мягмар гарагт Тегеранд хийсэн айлчлалын төгсгөлд Пакистан, Ираны хоорондох яриа хэлэлцээнд “томоохон ахиц” гарсан гэж мэдэгдэв. Түүний хэлснээр уулзалтуудын гол зорилго нь хурцадмал байдлыг бууруулах, цаашид эрсдэл нэмэгдэхээс сэргийлэхэд чиглэсэн байна. Накви “Ираны Ерөнхийлөгч засгийн газрынхаа байр суурийг илэн далангүй хуваалцаж, бид асуудлуудын талаар маш бүтээлчээр санал солилцсон” гэж онцоллоо.

Энэ мэдэгдэл бүс нутагт АНУ–Израилийн Ирантай холбоотой дайн өрнөсөн, мөн Персийн булан дахь эрчим хүч, тээврийн урсгалын эрсдэл хурцадсан үеэр гарч байна. Талуудын хэлэлцсэн сэдвийн нэг нь Ормузын хоолойг дахин нээх, мөргөлдөөнийг богино хугацаанд зогсоох гарц байсныг уулзалтын талаар мэдээлсэн байна. Хэрэв ийм сувгууд бодитоор идэвхжвэл газрын тос болон тээврийн эрсдэлийг сааруулж магадгүй гэж зах зээл, бүс нутгийн ажиглагчид анхаарч байна.

Пакистаны армийн мэдэгдлээр, Армийн штабын дарга Асим Мунир Ираны удирдлагатай уулзахдаа хурцадмал байдлыг нэмэгдүүлэхээс сэргийлэх арга хэмжээг хэлэлцжээ. Пакистаны талын тайлбарт бүс нутгийн энх тайван, маргааныг хэлэлцээний замаар шийдэх хувилбарын талаар санал солилцсон гэж тэмдэглэсэн байна. Ингэснээр Исламабад–Тегераны шугамаар улс төр, аюулгүй байдлын түвшний яриа хэлэлцээ зэрэгцэн явсныг хоёр эх сурвалжийн мэдээлэл давхарлаж байна.

Reuters-ийн мэдээлснээр Асим Мунир Тегеранд очихынхоо өмнө АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамптай ярилцсан байна. Трамп өнгөрсөн долоо хоногт Иранд “ямар нэг төрлийн амь тариа” өгсөн аливаа улсад эдийн засгийн үр дагавар үүснэ гэж анхааруулсан. Үүний хариуд Иран Персийн булангаас гарах бүх газрын тосны экспортыг зогсооно гэж амласан талаар мэдээлэлд дурджээ.

Ийм нөхцөлд Пакистан, Ираны ярилцлагын хүрээ зөвхөн хоёр талын харилцаагаар хязгаарлагдахгүй, бүс нутгийн тээвэр, эрчим хүчний эрсдэлийн тухай ярианд шууд холбогдож байна. Ормузын хоолой нээлттэй эсэх, эсвэл саатал үүсэх тухай дохио бүр дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээ, даатгал, тээврийн үнэд нөлөөлөх эмзэг цэг хэвээр. Тиймээс Тегеранд болсон уулзалтууд “хурцадмал байдлыг бууруулах” гэж тодорхойлогдсон нь хөрш орнуудын түвшинд ч, илүү өргөн хүрээний геополитикийн шугаманд ч ажиглагдах дохио болж байна.

Энэхүү мэдээлэл Ираны Тегеран хотод болсон үйл явдлын хүрээнд нийтлэгдсэн. Одоогоор талууд хэлэлцээний үр дүнг тодорхой алхам, товлосон тохиролцоогоор дэлгэрүүлээгүй ч “томоохон ахиц” гэсэн үнэлгээ нь сувгуудыг хаах бус, нээхэд чиглэсэн мессеж болж сонсогдлоо. Хурцадмал байдлын дараагийн өрнөл хэрхэн эргэхээс үл хамааран, бүс нутагт эрсдэлийг нэмэгдүүлэхгүй байх хэлэлцээний шугамыг идэвхтэй байлгах нь гол зорилт хэвээр байна.