RBC-ийн Хелима Крофт: Дизель тээвэрлэлтийн хямралыг намжаахгүй бол инфляцын дарамт үргэлжилнэ

Канадын Роял банк (RBC)-ийн шинжээч Хелима Крофтын хэлснээр дизелийн үнэ өсөх нь зөвхөн шахуургын үнэ биш, харин бараа түгээлт, ургац хураалт зэрэг бодит эдийн засгийн гол “судас”-аар дамжин өргөн хүрээний дарамт үүсгэдэг. Тиймээс тээвэрлэлтийн дизелийн хомсдол, логистикийн түгжрэлийг намжаахгүй бол инфляцын дарамт ойрын хугацаанд арилахгүй хэвээр байна гэсэн дохио гэж тэр үзэж байна. Ялангуяа нийлүүлэлтэд сул тал үүсэх үед үнийн савлагаа хурдан халдварлаж, өрхийн өртөг, бизнесийн зардлыг зэрэг шахдаг. Энэ зураглал дээр зах зээлд “түр зуурын” нэмэлт нийлүүлэлт орж ирсэн ч бодит нөлөө нь хязгаарлагдмал байх магадлалтай гэж шинжээчид анхааруулж байна.

АНУ-ын ерөнхийлөгч Доналд Трампын мэдээлснээр ОХУ дэлхийн зах зээлд яаралтай 300,000 тонн дизель нийлүүлэхээр болсон. Гэхдээ энэ нь АНУ-ын нийт хэрэгцээтэй харьцуулахад дэндүү бага хэмжээ тул тээврийн зардлыг төдийлөн бууруулж, инфляцыг “суларуулах” хэмжээнд хүрэхгүй гэсэн хүлээлт давамгай байна. Кремлийн мэдээллийг эш татсан Tass агентлаг экспортын хоригоо хэсэгчлэн цуцалж, хэлэлцээрийн хэмжээг хүргэнэ гэж дамжуулсан нь зах зээлийн анхаарлыг татав. Гэвч олон улсын урсгал, бүс нутгийн үнэ тогтоц дээрх нөлөө нь тооцооллоор бага талдаа гарчээ.

Goldman Sachs-ийн тооцоогоор арав, арваннэгдүгээр сард суллагдах ОХУ-ын дизель АНУ-ын Персийн булан болон Европт бөөний үнийг баррель тутамд 1-2 ам.доллароор л бууруулна. Энэ нь гарчигт том боломж мэт сонсогдовч бодит зах зээл дээр “хомсдолын асуудлыг шийдэх хэмжээ” биш гэдгийг давхар сануулж байна. АНУ дизель түлшний цэвэр экспортлогч тул ОХУ-ын нийлүүлэлт зайлшгүй шаардлагагүй гэж Lipow Oil Associates-ийн ерөнхийлөгч Энди Липоу хэлэв. Түүний логикоор бол богино хугацааны хэлцэл нь нийлүүлэлтийн бүтцийн асуудлыг засах биш, харин хүлээлтийг түр өөрчилж болох ч бодит үнэд үзүүлэх дарамт нь хязгаарлагдана.

Үүнтэй зэрэгцэн S&P Global Platts-ийн Нэйл Аткинсон “Энэ нь ерөөсөө нөлөөлөхгүй, маш өчүүхэн” гэж үзсэн байна. Тэр хэлцлийн хэмжээ ба бодит хэрэглээний хоорондын зөрүүг онцлон, зах зээл дээр үнэ хийх хөдөлгүүр нь өөр хүчин зүйлс хэвээр байгааг илэрхийлжээ. ANZ-ийн Дэниел Хайнс мөн “Эдгээр хэмжээ дунд болон урт хугацаанд маш бага нөлөө үзүүлнэ” гэж хэлсэн нь нийтлэг үнэлгээг бататгаж байна. Ийм өнгө аястай дүгнэлтүүд нь нийлүүлэлтийн сул тал хэвээр үргэлжилж, үнэ болон инфляцын эрсдэл ойрын хугацаанд буурахгүй гэх болгоомжлолыг нэмэгдүүлж байна.

Крофтын тайлбарласан шиг дизель бол зөвхөн эрчим хүчний бүтээгдэхүүн биш; хамгийн энгийнээр хэлбэл, бараа бүтээгдэхүүн “хөдөлж” байвал эдийн засаг амьсгалж байдаг, харин дизель үнэтэй бол тэр хөдөлгөөн үнэтэй болно. Иймээс 300,000 тонн гэсэн тоо мэдээллийн урсгалд хүчтэй сонсогдсон ч бодит үр нөлөөг нь хэлцлийн цар хүрээ, бөөний үнэ дээрх тооцоолол, мөн АНУ-ын цэвэр экспортлогч байр суурь нийлээд “багасгаж” харагдуулж байна. Хэрэв зах зээл дээр дизель тээвэрлэлтийн хямрал намжихгүй хэвээр бол инфляцын дарамт ч мөн тэнцвэртэйгөөр сулрах суурь нөхцөл бүрдэхгүй. Одоохондоо энэ хэлцлийг зах зээл “аврал” гэхээсээ илүү “жижиг нэмэлт” гэж уншиж байна.