Сенат коллежийн спортын нэр, дүр төрх, ижилсэлтэй холбоотой гэрээний үндэсний хүрээг хэлэлцэн санал хураана

АНУ-ын Сенат коллежийн спорт дахь тамирчдын нэр, дүр төрх, ижилсэлтэй холбоотой хэлцэлд үндэсний хэмжээний журам тогтоох зорилготой Protect College Sports Act хуулийн төслийг хэлэлцэн санал хураахаар байна. Төслийг Сенатын Худалдааны хорооны ахлах гишүүд Тед Круз, Мариа Кэнтвелл нар хамтран ахалж байгаа бөгөөд оюутан тамирчдын нэр, дүр төрх, ижилсэлээс орлого олох эрхийг хуульчлан баталгаажуулахыг голчилсон. Мөн одоогийн дүрмийн орчинд үүсээд буй “эмх замбараагүй байдал”-ыг цэгцлэх хүрээнд тодорхой зохицуулалтыг шингээжээ.

Энэхүү хуулийн төсөл нь зөвхөн орлого олох эрхийг баталгаажуулахгүй, зарим дүрмийг хэрэгжүүлэхэд өрсөлдөөний эсрэг хуулийн тусгай чөлөөлөлт олгохоор тусгасан байна. Ингэснээр NCAA болон чуулгануудын зохицуулалтын орон зай тэлнэ гэж дэмжигчид нь үзэж байгаа бол шүүмжлэгчид нь эсрэгээрээ хяналтгүй эрх мэдэл төвлөрөх эрсдэлтэй гэж анхааруулж байна. Хуулийн төсөл Сенатаар гарах төлөвтэй ч Төлөөлөгчдийн танхимд хувь заяа нь тодорхойгүй хэвээр байгаа нь улс төрийн маргааны гол зангилаа болж байна.

Төслийн хамгийн маргаантай хэсгийн нэг нь шилжилтийн зохицуулалт. Тоглогчид нэг удаа торгуульгүй сургууль солих боломжтой ч дахин шилжихэд хязгаарлалт үйлчлэхээр заажээ. Мөн тамирчны эрхийг нийт таван жилээр тооцох зохицуулалтыг оруулсан нь баг, сургууль хоорондын шилжилт хөдөлгөөнийг “чангалж” байна гэж үзэгдэхээр байна. Дэмжигчдийн зүгээс энэ нь дүрмийн тодорхойгүй байдлыг арилгаж, урт хугацаанд тогтвортой байдал бий болгоно гэж тайлбарлажээ.

Санхүүгийн урсгалын хувьд хуулийн төсөл сургуулиудын тамирчдад шууд олгох орлого хуваарилах санг нэмэгдүүлэхээр тусгасан. Тэр сангаас эмэгтэй болон олимпын төрлийн спортод чиглүүлэх 5 сая ам.доллар хүртэлх дээд хэмжээг заасан нь орлогын төвлөрөл, спорт хоорондын тэнцвэрийн асуудлыг тодруулж байна. Гэхдээ ийм дээд хязгаар нь бодит байдал дээр ямар үр нөлөө үзүүлэх, мөн бусад спортын санхүүжилттэй хэрхэн уялдах талаар дахин маргаан дагуулж болзошгүй.

Шүүмжлэл ил тод байна. Congressional Black Caucus болон NAACP зэрэг байгууллагууд эсэргүүцлээ илэрхийлсэн бол Сенатын гишүүн Крис Мёрфи “уг төсөл тоглогчдын эрх ашгийн зардлаар NCAA болон чуулгануудын нөлөөг хэт нэмэгдүүлнэ” гэж мэдэгдсэн. Тэр мөн “энэ төсөл угтаа мөлжлөгийн тогтолцоог хамгаалж, тамирчдын нөхөн олговрыг дарж буй салбарын олон тэрбум ам.долларын ашиг сонирхлыг хадгална” гэж шүүмжилж, “өдөр бүр хууль зөрчиж буй салбарт урьд байгаагүй өрсөлдөөний эсрэг хуулийн чөлөөлөлт өгөхийг энэ төсөл зорьж байна” хэмээн онцолсон байна.

Харин Тед Круз “Нэр, дүр төрх, ижилсэлтэй холбоотой шинэ эрин аль хэдийн эхэлсэн; энэ төсөл оюутан тамирчдын орлого олох эрхийг хуульчилж, эмх замбараагүй байдлыг зогсоох дүрмийг тогтооно” гэж байр сууриа илэрхийлжээ. Сенатаар хэрхэн урагшлах нь нэг асуудал боловч, Төлөөлөгчдийн танхимд хэлэлцүүлэг ширүүсэх төлөв ажиглагдаж байна. Үр дүнд нь коллежийн спортын одоогийн тэнцвэр — тамирчдын орлого олох боломж, сургуулиудын санхүүгийн хуваарилалт, NCAA-ийн зохицуулалтын эрх мэдэл — аль тал руу хэлбийх нь хуулийн төслийн маргааны цөм хэвээр үлдлээ.