Шинжлэх ухааны академид Чингис хаан тэргүүн зэргийн одон хүртээнэ

Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академид төрийн дээд шагнал болох Чингис хаан тэргүүн зэргийн одонг хүртээхээр болжээ. Шагналыг 1921 онд байгуулагдсан Судар бичгийн хүрээлэнгээс эхтэй тус академид Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар олгохоор болсон байна. Ингэснээр үндэсний шинжлэх ухааны зуун жилийн өв, эрдэм судлалын тогтолцоог хөгжүүлэхэд гүйцэтгэсэн үүргийг нь үнэлж буй юм. Академийн олон жилийн үйл ажиллагаа нь түүх, хэл, соёл, байгалийн ухааны судалгааг хамарч иржээ.

Шинжлэх ухааны академи өнгөрсөн зуу гаруй жилд Монгол Улсын үндэсний эрдэм судлалын тогтолцоог хөгжүүлэхэд голлох үүрэг гүйцэтгэсэн байна. Тус байгууллагаас бий болсон судалгааны орчин нь эрдэм шинжилгээний байгууллагуудын хамтын ажиллагаа, судлаачдын мэргэшил, бүтээлийн чанартай холбоотойгоор өргөжин хөгжжээ. Энэ хугацаанд академийн үйл ажиллагаа зөвхөн дотоодын судалгаагаар хязгаарлагдахгүй, олон улсын эрдэм шинжилгээний байгууллагуудтай хамтран ажиллах чиглэлд мөн тэлсэн байна. Түүхэн өв, шинжлэх ухааны мэдлэг, судалгааны үр дүнг нэг дор хадгалж, хөгжүүлж ирсэн нь тус байгууллагын онцлог болжээ.

Өнөөдөр Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академи 35 улсын 150 гаруй шинжлэх ухааны академи, эрдэм шинжилгээний байгууллагатай хамтран ажиллаж байна. Академийн харьяанд 16 эрдэм шинжилгээний хүрээлэн ажилладаг бөгөөд эдгээр байгууллагад 50 гаруй шинжлэх ухааны доктор, 280 гаруй докторын зэрэгтэй судлаач ажиллаж байна. Энэ бүтэц нь салбар бүрийн судалгааг мэргэжлийн түвшинд явуулах үндсэн суурь болж байна. Судлаачид түүх, хэл, соёлын өвөөс эхлээд байгалийн ухааны чиглэлд мэдлэг бүтээж, түүнийгээ дотоод, гадаадын эрдэм шинжилгээний орчинд хүргэж байна.

Академийн эрдэмтэн судлаачид олон улсын өндөр зэрэглэлийн сэтгүүлд 3800 гаруй өгүүлэл хэвлүүлж, 90 гаруй мянган эшлэл авчээ. Эдгээр үзүүлэлт нь Монголын судалгааны бүтээл олон улсын шинжлэх ухааны хүрээнд танигдаж, ашиглагдаж байгааг харуулж байна. Судалгааны үр дүнг олон улсын сэтгүүлээр дамжуулан нийтэлсэн нь үндэсний шинжлэх ухааны ололтыг өргөн хүрээнд таниулахад ач холбогдолтой юм. Мөн олон улсын байгууллагуудтай тогтоосон хамтын ажиллагаа нь судалгааны чиглэл, эрдэмтдийн харилцаа, мэдлэгийн солилцоог дэмжиж байна.

Чингис хаан тэргүүн зэргийн одон хүртээх шийдвэр нь Шинжлэх ухааны академийн түүхэн замнал, өнөөгийн үйл ажиллагаа, судалгааны үр дүнг хамтад нь үнэлсэн хэрэг болж байна. Төрийн дээд шагнал нь 1921 онд байгуулагдсан Судар бичгийн хүрээлэнгээс эхтэй байгууллагын үндэсний шинжлэх ухаанд эзлэх байр суурийг тодотгож байна. Цаашид тус академийн түүх, хэл, соёл, байгалийн ухааны судалгааг олон улсад таниулах ажилд энэхүү үнэлгээ шинэ ач холбогдол өгөхөөр байна. Үүний зэрэгцээ 16 хүрээлэн, 50 гаруй шинжлэх ухааны доктор, 280 гаруй докторын зэрэгтэй судлаачийн ажиллаж буй эрдэм шинжилгээний орчны байр суурийг улам бэхжүүлэх төлөвтэй байна.