С.Наранцогт: 2027 оноос инфляц өдөөдөг “чөтгөрийн тойрог”-ийг зогсооно

Монголбанк “Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар 2027 онд баримтлах үндсэн чиглэл”-ийн төслийг УИХ-д өргөн барьж, төв банкны хараат бус байдал, төсөв-мөнгөний бодлогын уялдаа, хуримтлагдсан алдагдал болон банкны салбарын технологийн шинэчлэлийг гол чиглэлүүдийн нэгээр тусгажээ.

Монголбанкны Ерөнхийлөгч С.Наранцогт “Өдрийн сонин”-д өгсөн ярилцлагадаа 2027 оны бодлогын баримт бичгийг нэг жилийн мөнгөний бодлогын арга хэмжээнээс илүү өргөн хүрээнд боловсруулсан гэж тайлбарласан байна.

Монголбанк дунд хугацаанд инфляцыг таван хувийн голчтой, ±2 нэгж хувийн интервалд тогтворжуулах зорилт баримталж байгаа. 2026 оны наймдугаар сарын байдлаар улсын инфляц 12.5 хувьтай байсан бөгөөд есдүгээр сард Монголбанк бодлогын хүүг 12.5 хувьд хэвээр хадгалсан юм.

С.Наранцогтын тайлбарласнаар сүүлийн жилүүдийн үнийн өсөлтөд нийлүүлэлтийн доголдлоос гадна төсвийн тэлэлт болон төв банкнаас төсвийн шинжтэй хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлж ирсэн тогтолцоо нөлөөлсөн гэж Монголбанк үзэж байна. Иймээс цаашид төв банкнаас төсвийн шинжтэй хөтөлбөр санхүүжүүлэх боломжийг хуулиар хязгаарлах санал гаргажээ.

Үүний нэг хэсэг нь ипотекийн хөтөлбөрийг Засгийн газарт шилжүүлэхээр төлөвлөсөн явдал юм. Монголбанкны мэдээлснээр ипотекийн хөтөлбөрийн хүрээнд нийт 147 мянган зээлдэгчид 11.2 их наяд төгрөгийн зээл олгосны 8.2 их наяд төгрөгийг Монголбанк санхүүжүүлсэн байна. Харин одоогоор 54 мянга орчим иргэний 7.9 их наяд төгрөгийн ипотекийн зээлийн хүсэлт хүлээгдэж байгаа гэж С.Наранцогт дурджээ.

Ипотекийн санхүүжилтийг цаашид улсын төсөвт ил тод тусгасан хөнгөлөлт болон урт хугацааны зах зээлийн эх үүсвэртэй тогтолцоонд шилжүүлэхээр “Орон сууцны санхүүжилтийн төрөлжсөн банкны тухай” хуулийн төсөл боловсруулж байгаа аж.

Үүний зэрэгцээ Монголбанкны 2025 оны эцсийн байдлаарх хуримтлагдсан алдагдал 6.9 их наяд, өөрийн хөрөнгийн дутагдал 4.8 их наяд төгрөгт хүрсэн талаар ярилцлагад дурдсан байна. Монголбанк энэ алдагдлыг 2027-2031 онд Засгийн газраас жил бүр 1.5 их наяд төгрөгөөс доошгүй хэмжээний тусгай үнэт цаас гаргуулах замаар нөхөх хувилбар санал болгожээ.

Төв банкны тайлбарласнаар энэ нь төсвөөс бэлэн мөнгө шилжүүлэх бус, өмнө нь төв банкны тэнцэл дээр хуримтлагдсан зардлыг Засгийн газрын үнэт цаасаар бүртгэлжүүлэх механизм юм. Уг санал хэрэгжсэнээр Монголбанк зах зээл дэх илүүдэл мөнгийг татахдаа өөрийн үнэт цаас гаргах хэмжээг бууруулж, хүүгийн зардлаа багасгах боломжтой гэж тооцжээ.

Мөн валютын зах дахь Монголбанкны шууд оролцоог үе шаттай бууруулахаар төлөвлөсөн байна. Тухайлбал, төрийн өмчит компаниудын экспортын валютыг Монголбанк шууд худалдан авдаг одоогийн зохицуулалтыг өөрчилж, валютыг дотоодын захад өрсөлдөөнт зарчмаар арилжаалах чиглэл баримтлахаар болжээ.

Гадаад валютын албан нөөц 2026 оны наймдугаар сарын байдлаар 8.37 тэрбум ам.долларт хүрсэн байна. Монголбанк валютын зах дахь оролцоог бууруулахдаа ханшийг тогтворгүй орхих бус, огцом савлагааг хязгаарлах зохицуулагчийн үүрэгт төвлөрнө гэж тайлбарлажээ.

Банкны салбарт гадаадын банк нэвтрэх орчныг өргөжүүлэх, чанаргүй зээлийг банкны балансаас салгах актив удирдлагын тогтолцоо бий болгох, хяналт шалгалтыг өгөгдөлд суурилсан хэлбэрт шилжүүлэх зэрэг өөрчлөлт мөн төлөвлөсөн байна.

Тухайлбал, 2027 оноос арилжааны банкнуудын мэдээллийг API ашиглан илүү шуурхай авч, их өгөгдөл болон хиймэл оюунд суурилсан SupTech системээр эрсдэлийг эрт илрүүлэхээр зорьжээ. Үүнтэй зэрэгцэн хил дамнасан төлбөр тооцооны mBridge төслийн хүрээнд туршилтын гүйлгээ хийх, банк хоорондын шилжүүлгийг QR болон бусад хялбар шийдлээр гүйцэтгэх боломжийг нэмэгдүүлэхээр төлөвлөсөн байна.

Монголбанк 2027 оны бодлогын хүрээнд мөнгөний бодлогын үр дүнг хэмжих шалгуур үзүүлэлтүүдийг тодорхой болгож, хэрэгжилтийг тогтмол тайлагнахаар тусгасан гэж Монголбанкны Ерөнхийлөгч С.Наранцогт мэдээллээ.