Тариф, шатахуун, зээлийн хүү зэрэгцэн чангарснаар Америкийн бизнесүүд үнэ, хөрөнгө оруулалтаа дахин тооцоолж эхэллээ

Тарифын шинэ давлагаа, Ирантай холбоотой мөргөлдөөнөөс үүдсэн шатахууны өсөлт, мөн Холбооны нөөцийн банкны хүүгийн шийдвэр зэрэгцэн чангарснаар Америкийн компаниуд үнэ тогтоолтоос эхлээд хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөгөө дахин бодож эхэллээ. Түүхий эд, тоног төхөөрөмж, тээвэр, санхүүжилтийн зардал нэгэн зэрэг нэмэгдэх үед бизнесүүдийн “хатуу” зардал богино хугацаанд буурахгүй тул дарамт нь шууд үйл ажиллагаанд шингэж байна. Зарим нь үнэ өсгөх боломжтой ч, олон үйлдвэрүүдийн хувьд сонголт нь илүү цөөн болжээ.

Трампын тариф түүхий эд, барааны өртгийг өргөж, үйлдвэрлэл, тээвэр, жижиглэнгийн шат дараалалтайгаар үнийн дарамт үүсгэж байна. Үүн дээр Ираны дайнтай холбоотой шатахуун, түүхий эдийн өсөлт нэмэгдэн нийлүүлэлтийн өртгийг бүх шатаар нь өсгөв. Эрэлт, нийлүүлэлтийн хэлбэлзэл дээр дээрх хүчин зүйлс давхацсанаар компанийн зардлын тооцоолол улам тогтворгүй болж, “хэдээр авч, хэдээр зарах”-ын хоорондын зай агшиж эхэллээ.

Санхүүжилтийн талд нөхцөл байдал бүр ч хурц байна. Холбооны нөөцийн банк гурван жилийн дараа анх удаа бодлогын хүүгээ өсгөж, энэ онд дахин нэмэхийг дохиолсноор агуулахын нөөц, тоног төхөөрөмжийн санхүүжилт илүү үнэтэй боллоо. EY-Parthenon-ийн Грегори Дако “Хүү өсөх, шатахууны үнэ нэмэгдэх хоёр давхацвал хоёуланд нь их өртдөг салбарууд хамгийн түрүүнд цохилт авна” гэж хэлсэн нь яг одоо олон салбар дээр бодитоор мэдрэгдэж байна. Ийм үед компаниудын хувьд нөөцөө зузаатгах нь эрсдэлийг бууруулах мэт боловч зээлийн өртөг нэмэгдсэн нөхцөлд өөрөө том ачаа болдог.

Original Saw Co.-ийн эзэн Аллен Идэн нийлүүлэлт тасалдах эрсдэлээс сэргийлж илүү их нөөц барьж байгаа гэв. “Цаашдаа олдоно гэдгийг мэдэхгүй болохоор зүйлсээ илүү их нөөцөлж л байна” хэмээн тэр хэлээд, нөхцөл байдлыг “Аймшигтай” гэж тодорхойлсон. Түүний ярьснаар хөрөөний моторт ордог жижиг эд ангины үнэ энэ зун 42-оос 87 ам.доллар болж өссөн нь өртөг хэдхэн долоо хоногийн дотор хэрхэн үсэрч болохыг харуулж байна. Ийм өсөлтийг бүгдийг нь үнэд шингээх боломжгүй тохиолдолд ашиг шахагдаж, захиалга гүйцэтгэлийн эрсдэл нэмэгдэнэ.

Дарамтын бодит илрэл нь зарим компанийн хөрөнгө оруулалтын шийдвэрээр шууд харагдав. Lucerne International АНУ дахь үйлдвэрлэлээ зогсоож, Мичиган дахь 50 сая ам.долларын хөнгөн цагаан цувих үйлдвэрийн төлөвлөгөөгөө цуцалсан байна. Автомашины нийлүүлэлтийн сүлжээнд ажилладаг Grupo Antolin долдугаар сард АНУ-д Chapter 15 дампуурлын хамгаалалт хүссэн өргөдөл гаргаснаараа орчны өөрчлөлт нийлүүлэгчдийн санхүүд ямар хурдтай нөлөөлж байгааг анхаарууллаа. Нийлүүлэлтийн сүлжээнд “цоорхой” гарч, зардал мэдэгдэхүйц өссөнийг MEMA-ийн Мэри Бухцайгер “Трампын тариф 2.0 эхэлснээр дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээнд цоорхой гарч, зардал мэдэгдэхүйц өссөн” хэмээн дүгнэсэн байна.

Эдгээр өөрчлөлт эцсийн хэрэглэгч рүү яаж дамжиж байгааг сүүлийн инфляцын мэдээлэл сануулж байна. Наймдугаар сард зорчигч тээврийн үнэ өнгөрсөн оныхоос 23 хувиас дээш өссөн гэж мэдээлэгдсэн бөгөөд Spirit Airlines энэ онд дампуурсны дараа агаарын тээврийн компаниуд ашиггүй чиглэлээ танаж, өсөлтийн төлөвлөгөөгөө бууруулсан нь зардлын шок эрэлтийн нөхцөлтэй огтлолцож байгааг илтгэнэ. Зах зээлийн дээд хэсэгт бол S&P 500-д төвлөрсөн технологи, санхүүгийн аваргууд жижиг, дунд үйлдвэрлэлээс илүү хамгаалалттай хэвээр ч, дунд захын үйлдвэрлэгчид илүү хурдан эрсдэлд орж мэдэхээр байна. Ингэж гурван өөр сувгаар зэрэг ирсэн шахалт үргэлжилбэл, үнэ тогтоолт, нөөц, хөрөнгө оруулалтын шийдвэрүүд нэг нэгээрээ “түр зогсолт” руу шилжих магадлал улам нэмэгдэж байна.