Техасын сенатын сонгуульд дата төвүүд гол маргаан болж, улс төрийн тэнцвэрт нөлөөлөх эрсдэл нэмэгдэв

Техаст хиймэл оюуныг тэтгэх дата төвүүдийн төслүүд олширч, ус, дуу чимээ, гэрлийн бохирдол, цахилгааны төлбөр, үл хөдлөх хөрөнгийн үнэ зэрэгт иргэд санаа зовниж байна. Зарим хот, суурингууд дата төвийн хөгжүүлэлтийг хаах алхам хийж, эсэргүүцлийн бүлгүүд ба сошиал хуудсууд нэмэгдсэн нь асуудлыг орон нутгийн маргаанаас хальж, мужийн хэмжээний улс төрийн сэдэв болгож эхэллээ. 2026 оны сонгуулийн өмнө энэ маргаан АНУ-ын Сенатын өрсөлдөөнд хүртэл голлох байр суурь эзэлж, санал хуваагдах төлөвт нөлөөлөх эрсдэл өсөж байна.

Texas Politics Project-ийн судалгаанд оролцогчдын 57 хувь нь нутагтаа дата төв барихыг эсэргүүцсэн гэжээ. Энэ үзүүлэлт нь хот суурин бүрийн бодит нөхцөл, өөр өөр түвшний бүтээн байгуулалт, дэд бүтцийн ачааллаас шалтгаалан өөр өнгөөр илэрч байгаа ч ерөнхий чиг хандлагыг илтгэнэ. Зохицуулалт сул, хяналт хангалтгүй гэх шүүмжлэл Бүгд Найрамдах намын зарим удирдагч, тэр дундаа Грег Эбботт, Кен Пакстон нарт улс төрийн дарамт үүсгэж эхэлсэн байна. Нөгөө талд, шинэ байгууламжийн хөгжүүлэлтийг Ерөнхийлөгч Доналд Трамп дэмжиж буй үед Ардчилсан нам нийтдээ дата төвүүдийн эсрэг илүү тод байр суурь баримталж байна.

Стратегичдын хэлснээр дата төвүүдийн асуудал Техаст улс төрийн хүчний тэнцвэрийг өөрчилж, Ардчилсан намд 1994 оноос хойш анх удаа муж даяар ялалт байгуулах боломж нээж мэднэ. Ардчилсан нам засаг даргын суудал болон нээлттэй болсон АНУ-ын Сенатын нэг суудалд анхаарч, Сенатын үр дүн Конгрессын хяналтад нөлөөлж болзошгүй гэж үзэж байна. Гэхдээ Бүгд Найрамдах намын дотоодод дата төв, хиймэл оюуны талаар нэгдсэн тод мессеж одоогоор бүрдээгүйг Брэндан Стайнгхаусер “Бүгд Найрамдах намд дата төв, хиймэл оюуны талаар одоогоор нэгдсэн тод мессеж алга” гэж хэлсэн нь илтгэнэ. Энэ нь сөрөг байр суурь, эсвэл дэмжлэгийн аль нэгийг нэг мөр болгохгүй удах тусам маргаан улам тэлэх шалтгаан болж байна.

Зохицуулалтын фронтод Засаг дарга Грег Эбботт наймдугаар сард Техасын цахилгаан сүлжээнд холбогдохоор хүсэлт гаргасан бүх санал болгож буй дата төвүүдэд аудит хийх шинэ төлөвлөгөө танилцуулжээ. Мөн энэ долоо хоногт тэрээр байгаль орчны зохицуулагчид хандан аудит дуусах хүртэл дата төвтэй холбоотой бүх зөвшөөрлийг, сүлжээнд холбогдохгүй төслүүдийг ч зогсоохыг үүрэгдсэн байна. Эбботт 2027 он хүртэл дахин хуралдахгүй мужийн хууль тогтоох байгууллагаас дата төвийн татварын хөнгөлөлтийг цуцлахыг ч санал болгожээ. Эдуардо Леал “Засаг дарга Эбботт дата төвүүд өөрсдийн зардлаа өөрсдөө хариуцаж, ус ба цахилгааныг хамгаалах нөхцөлийг тавьж байна” гэж мэдэгдсэн байна.

Федерал түвшинд Пакстон сенатч Том Коттоны санаачилсан, дата төвүүдийг тусгай цахилгаан систем байгуулах замаар одоогийн сүлжээг ачааллахгүй, төлбөр өсгөхгүй байлгах боломж олгох холбооны зохицуулалтыг зөөлрүүлэх хуулийн төслийг дэмжинэ гэж мэдэгдсэн. Улс төр, бизнесийн ашиг сонирхлын огтлол дээр мөнгөний урсгал ил тод яригдаж байна: Эбботт хиймэл оюун болон дата төвийн сонирхлын бүлгүүдээс олон сая ам.долларын хандив авсан бөгөөд xAI-ийг үүсгэн байгуулагч Илон Маск 500,000 ам.доллар хандивласан гэж мэдээлжээ. The Washington Sun-ийн мэдээлснээр Пакстоны кампанит ажил болон түүнтэй холбоотой бүлгүүд дата төвтэй холбоотой хувь хүн, компаниудаас 400,000 ам.доллароос дээш санхүүжилт авсан байна. Ардчилсан талд, Жэймс Талариког дэмжсэн супер ПАК болох Lone Star Rising нь 3 сая ам.доллароос дээш зардал гаргасан бөгөөд LinkedIn-ийг үүсгэн байгуулагч Рийд Хоффманаас 11 сая ам.доллароос дээш санхүүжилт авчээ.

Энэ маргааны цаана хиймэл оюуны эрсдэлийн тухай яриа хүртэл халж, орон нутгийн ус, цахилгаан, дуу чимээний асуудалтай давхцан улс төрийн талцлыг тэлж байна. Anthropic-ийн хуучин ажилтан Жэйкоб Коксон X дээр “Хүмүүсийг хиймэл оюун бүтээж буй хүмүүс үнэхээр энэ нь арван жилийн эцэс гэхэд биднийг бүгдийг устгаж мэднэ гэж итгэдэг” гэж бичсэний дараа айдас даамжирч, Anthropic-ийн гүйцэтгэх захирал Дарио Амодей хөгжүүлэлтийг удаашруулахыг уриалсан байна. OpenAI-ийн гүйцэтгэх захирал Сэм Алтман болон Илон Маск Амодейн уриалгыг дэмжсөн гэж мэдээлжээ. JLL-ийн таамгаар Техас 2030 он гэхэд Виржиниаг гүйцэж, дэлхийн хамгийн том дата төвийн зах зээл болох боломжтой байгаа энэ үед “Зам дагаж явахад хаа сайгүй хэмжилтийн тэмдэг харагдсан” гэж Мэйсон Маккалистер хэлсэн нь дата төвийн өсөлт бодитоор аль хэдийн газар дээрээ ирснийг сануулж байна. Одоо зөвшөөрөл, аудит, татварын хөнгөлөлт, сүлжээний зардал, усны хамгаалалтын маргаан хэрхэн шийдэгдэхээс Техасын улс төрийн тэнцвэр төдийгүй 2026 оны өрсөлдөөний өнгө аяс ч хамаарах төлөвтэй байна.