Трампын засаг захиргаа Саудын Арабт F-35 онгоц нийлүүлэх боломжит наймааг зөвшөөрөв

АНУ-ын Төрийн департамент пүрэв гарагт Саудын Арабт F-35 сөнөөгч онгоц нийлүүлэх боломжит багцыг зөвшөөрсөн гэж мэдээлэв. Трампын засаг захиргаа уг санал нь Риядын одоогийн болон ирээдүйн заналхийллийг саатуулах чадавхыг нэмэгдүүлнэ гэж үзэж байна. Мөн бүс нутгийн цэргийн тэнцвэрийг өөрчлөхгүй гэсэн байр сууриа давтан илэрхийлэв.

24.3 тэрбум ам.долларын үнэлгээтэй гэж танилцуулсан энэ багцад Lockheed Martin-ийн 48 ширхэг F-35, Pratt & Whitney-ийн 49 хөдөлгүүр болон бусад сэлбэг багтжээ. Төрийн департамент “энэ санал болгож буй борлуулалт нь АНУ-ын гадаад бодлого, үндэсний аюулгүй байдлын зорилгыг дэмжиж, НАТО-гийн бус гол холбоотны аюулгүй байдлыг сайжруулна” гэж мэдэгдсэн байна. Харин хэрэгжилтийн явцад АНУ-ын Конгрессын хяналт гол зангилаа хэвээр үлдэнэ.

Хэлцэл сөхөгдөж буй цаг хугацаа нь бүс нутгийн нөхцөл байдлыг улам анхаарал татахуйц болгож байна. Мэргэжилтнүүдийн хэлснээр Ираны дэмжлэгтэй хуситуудын Саудын Араб дахь бай руу довтлох ажиллагаа эрчимжиж буй үед энэ асуудал яригдав. Түүнчлэн Йемений хуситууд Баб-эль-Мандебийн хоолойд хяналт тогтоохоор түргэн газрын довтолгоо эхлүүлсэн нь газрын тосны стратегийн чухал зангилаанд эрсдэл нэмсэн гэж үзжээ.

Вашингтонд бол технологийн аюулгүй байдлын маргаан хамгийн түрүүнд хөвөрч эхэлж байна. АНУ-ын Конгресс 30 хоногийн хугацаанд хэлцлийг шалган хянах, эсвэл зогсоох оролдлого хийх боломжтой. Ардчилсан намын Илинойс мужийн төлөөлөгч Ража Кришнамурти АНУ-ын дэвшилтэт технологи БНХАУ-ын Коммунист намд ойртох эрсдэлийг онцлон эсэргүүцлээ илэрхийлээд, “манай тагнуулын байгууллага анхааруулж байхад Америкийн цэргийн технологийн гол давуу тал БНХАУ-ын Коммунист намын гар хүрэх зайд очиж болзошгүй” гэж хэлэв. Тэрээр мөн “технологийг нь БНХАУ-ын Коммунист нам хүрч болзошгүй газар бид хамгийн дэвшилтэт сөнөөгчөө худалдах ёсгүй” гэж нэмж мэдэгдсэн байна.

Энэ сэдэв өмнө нь ч улс төр, ёс зүйн хурц хэлэлцүүлэг дагуулж байсан. АНУ 2018 онд саудын сэтгүүлч Жамал Хошоггийг хөнөөсөн хэрэгтэй холбогдуулан Риядтай хийх зэвсгийн наймаанд шүүмжлэл тавьж байв. Харин Трампын засаг захиргааны одоогийн тайлбар нь аюулгүй байдлын тооцоололд төвлөрч, бүс нутгийн тэнцвэр өөрчлөгдөхгүй гэсэн хэлбэрээр явж байна.

Цагаан ордон өнгөрсөн тавдугаар сард Саудын Араб АНУ-д 600 тэрбум ам.доллар хөрөнгө оруулахаар амлалт өгсөн хэлцлүүдийг танилцуулж байсан бөгөөд түүний нэг нь 142 тэрбум ам.долларын батлан хамгаалах борлуулалтын тохиролцоо гэж мэдээлсэн. Мөн “АНУ-ын арав гаруй батлан хамгаалах компанийн хамгийн сүүлийн үеийн байлдааны тоног төхөөрөмж, үйлчилгээ” багтана гэж Цагаан ордон тодотгож байв. Одоо Төрийн департаментын зөвшөөрсөн F-35-ийн боломжит багц Конгрессын 30 хоногийн хяналт, технологийн нэвчилтийн эрсдэлийн маргаанаас шалтгаалан хэлцлийн явц төдийгүй бүс нутгийн тооцоололд ямар дохио өгөх нь анхаарал татахаар байна.