Улаанбаатарын угсармал орон сууцны дулаалгын ажлыг стандартчлан шинэчилж, насжилт ба эрчим хүчний үр ашгийг зэрэг сайжруулна

Улаанбаатар хотод угсармал орон сууцны дулаалгын ажлыг шинэчилж, нэг мөр стандарттайгаар хэрэгжүүлэхээр эрчимжүүлж байна. Гал дэмждэггүй эрдэс хөвөнгөөр дулаалж, металл фасад хийх шийдлээр барилгын ашиглалтын хугацааг 30 жилээр уртасгах зорилт тавьжээ. Хотын зүгээс дулаан алдагдлыг бууруулах, эрчим хүчний үр ашгийг зэрэг сайжруулах нь энэ ажлын гол чиглэл гэдгийг онцолж байна.

Одоогийн байдлаар угсармал орон сууцны дулаалгын ажил 59 байранд үргэлжилж, 4 байрыг дуусгасан байна. Энэ онд нийслэлийн төсөвт 9.8 тэрбум төгрөгийг тусгасан нь ажлын цар хүрээг хадгалах суурь санхүүжилт болохоор байна. Гэхдээ төслийн бодит хурд нь байруудын зөвшөөрөл, зохион байгуулалтын явцаас ихээхэн хамаарахаар байгаа юм.

Хотын хэмжээнд нийт 1,077 блок угсармал орон сууц байдгийг албан мэдээлэлд дурдсан бөгөөд 2023 оноос дулаалгын ажлыг эхлүүлжээ. Энэ хугацаанд ажлын явцыг хурдлуулахын зэрэгцээ материал, хийцлэл, фасадын шийдлийг стандартчлан шинэчлэхээр зорьж байгаа нь нэг төсөл, нэг аргачлалаар тогтвортой хэрэгжүүлэх гэсэн оролдлого гэж ойлгогдоно. Ингэснээр барилга бүр дээр ялгаатай гүйцэтгэл үүсэх эрсдэлийг багасгаж, ашиглалтын хугацаа, аюулгүй байдал, дулаан хамгаалалтын нэгдсэн шаардлагыг баримтлах нөхцөл бүрдэхээр байна.

Санхүүжилтийн бүтэц ч нэлээд олон эх үүсвэртэй байна. Энэ онд нийслэлийн төсвөөс 9.8 тэрбум төгрөг, Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамнаас нийт 16.5 тэрбум төгрөг, Германы олон улсын хамтын ажиллагааны нийгэмлэг (GIZ) 25.4 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт гаргаж байгаа гэж мэдээлжээ. Гэхдээ оршин суугчдаас санхүүжилтийн 25 хувийг гаргуулах шаардлагатай тул айл өрхүүдийн зөвшөөрөл авах, хамтран санхүүжүүлэх шийдвэр дээр төслийн хэрэгжилт тулгуурлах дүр зураг ажиглагдаж байна.

Хэрэгжилтийн байр сууринаас харвал өгөгдөл нь зэрэгцэн урагшилж байна. 2025 оны байдлаар 370 блок орон сууцыг дулаалсан бөгөөд 2025-2027 онд нийт 210 орчим блокийг дулаалахаар төлөвлөсөн гэжээ. Мөн 2025-2026 онд 115 блокийн дулаалгыг хийхээр тооцсон, 2027 онд 200 орчим угсармал орон сууцыг шинэчлэхээр төлөвлөсөн гэх мэдээлэл давхар гарсан нь ойрын жилүүдэд олон чиглэлтэй багц ажлууд зэрэг явахыг示нэ.

Эцсийн дүндээ угсармал орон сууцны шинэчлэл нь зөвхөн фасад “гоёх” ажил биш, хотын дулаан алдагдал, эрчим хүчний үр ашиг, барилгын насжилтыг хамтад нь шийдэх зорилготой олон талт хөрөнгө оруулалт болж байна. Гүйцэтгэлийн хувьд материалын сонголт, стандартчлалын шинэчлэл тодорхой боловч оршин суугчдын дэмжлэг, 25 хувийн санхүүжилтийн зохицуулалт төслийн хурдад нөлөөлөх гол хүчин зүйл хэвээр байна. Нийслэлийн зүгээс ажил үргэлжилж буй 59 байрыг зэрэг гүйцээхээс гадна дараагийн багцуудыг ямар байдлаар шилжүүлэн хэрэгжүүлэх нь ойрын хугацаанд анхаарал татах асуудал болно.