X дээрх трэнд, 10 цаг: Э.Цэндбаатар, АНУ-ын нислэгийн зогсолт, АН-ын «Онц их хурал», Дээд шүүх, Эгийн гол, өвлийн идэш, танхимын сэлгээ

Арваннэгдүгээр сарын 13-ны 18:00-аас 14-ний 10:30 цагийн хооронд Монгол хэрэглэгчдийн X сүлжээнд яригдсан долоон сэдвийг доор нэгтгэлээ. Шөнө болон амралтын өдрийн өглөөний цаг давхацсан тул нийтлэлүүдийн хандалт харьцангуй бага байсан бөгөөд мэргэжлийн боксчин Э.Цэндбаатарын өнөөдрийн бүсний тулаан, АНУ даяар нислэг түр зогссон явдал, Ардчилсан намын «Онц их хурал» хамгийн их хэлэлцэгдлээ. Өмнөх тоймуудад багтсан сэдвийг зөвхөн шинэ өрнөлтэй үед давтан оруулдаг. Нийтлэлүүдийн оролцооны үзүүлэлтийг 10:35 цагийн байдлаар тусгасан.

1. Э.Цэндбаатар өнөөдөр WBC USA бүсний төлөө Мухаммад Якубовтой тулалдана (шинэ өрнөл)

Мэргэжлийн рингэнд 15 тулаан хийж нэг ч ялагдаагүй Монгол Улсын гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар АНУ-ын Техас мужийн Эль Пасо хотын County Coliseum-д Тажикстаны боксчин Мухаммад Якубовтой WBC USA супер хөнгөн (58.97 кг) жингийн бүсний төлөө тулалдаж байна. Тэрбээр жингийн үзлэгийг амжилттай давсныг ergelt.mn, newsmgl.com мэдээлсэн бол тулааныг зохион байгуулагч ProBox TV-ийн мэдээллээр Якубов 23 ялалт, нэг ялагдал, нэг тэнцээтэй, Э.Цэндбаатар 15 ялалтынхаа зургааг нокаутаар авсан. Энэ нь Брайан Флорес, Хосе Нуньес нарын гол тулаантай нэг оройн хөтөлбөрийн хоёр дахь гол тулаан юм.

Өмнөх тоймд энэ тулааны тов зарлагдсаныг дурдаж байсан бол өнөөдөр тулааны өдөр болж, X дээр ProBox TV-ийн зарласан нийтлэл хамгийн өргөн тархлаа. Тоймыг бэлтгэх үед тулааны албан ёсны дүн гараагүй байв.

2. АНУ холбооны доголдлын улмаас улс даяар бүх нислэгийг түр зогсоов

АНУ-ын Холбооны нисэхийн захиргаа (FAA) Баасан гарагийн үдээс хойш (АНУ-ын цагаар) «онцгой нөхцөл байдал болон аюулгүй байдлын шалтгаанаар» улс даяар нислэгийг зогсоосон. ikon.mn-ийн Associated Press-ээс иш татан мэдээлснээр Тээврийн сайд Шон Даффи агаарын хөдөлгөөний удирдлагын бүс нутгийн 22 төвд харилцаа холбооны доголдол гарсан гэж мэдэгдэв. Улс даяар нислэгийг бүрэн зогсоосон нь 2023 оны нэгдүгээр сард FAA-ийн гол компьютерын систем доголдсоноос хойших анхны тохиолдол бөгөөд үүнээс өмнө ийм арга хэмжээг 2001 оны есдүгээр сарын 11-ний халдлагын дараа авч байжээ.

Монгол хэрэглэгчид Flightradar24-ийн мэдээллийг түгээж, өмнөх өдөр гарсан Microsoft-ын доголдолтой харьцуулан хэлэлцэв. Доголдлын шалтгааныг хакерын халдлагатай холбосон зарим нийтлэлийн таамаг албан ёсоор батлагдаагүй байна.

3. Ардчилсан намын «Онц их хурал» өнөөдөр товлогдсон ч намын удирдлага албан бус гэж үзэв (шинэ өрнөл)

Ардчилсан намын Хяналтын ерөнхий хороо арваннэгдүгээр сарын 6-нд Ерөнхий нарийн бичгийн дарга С.Баярцогтыг огцруулах шийдвэр гаргаж, Онц их хурлыг өнөөдөр Соёлын төв өргөөнд хуралдуулахаар зарласан. Sonin.mn-ийн мэдээлснээр хурлыг Тагнуулын ерөнхий газрын дарга асан, генерал Б.Хурц тэргүүтэй гишүүд зохион байгуулж байгаа бол намын төв байгууллага Онц их хурал зарлах шийдвэр гаргаагүй тул албан ёсны бус гэж мэдэгдсэн. УИХ дахь АН-ын бүлгийн дарга Б.Түвшин ч Хяналтын ерөнхий хорооны шийдвэрийг хууль бус гэж үзэж байгаагаа ikon.mn-д илэрхийлжээ.

X дээр Elch.mn-ийн нийтэлсэн Б.Пүрэвдоржийн «Хяналтын хороо дүрмээс давсан улс төрийн шийдвэр гаргалаа» гэсэн байр суурь, Newspress.mn-ийн түгээсэн АН-ын гишүүн Л.Уртнасангийн «жирийн гишүүд Онц их хурал хийх нь зөв» гэсэн эсрэг байр суурь хамгийн их хуваалцагдлаа. Энэ сэдэв арваннэгдүгээр сарын 7–9-ний тоймуудад хурал зарлагдсан үеэр орж байсан бол өнөөдөр хурлын өдөр болж, намын хоёр жигүүрийн маргаан шинэ шатанд гарлаа.

4. Хуульчид Улсын дээд шүүхийг «хэргийг буцаахгүй» байх хуулиа мөрдөхийг шаардав

2022 онд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд оруулсан өөрчлөлтөөр эрүүгийн хэргийг шүүхээс прокурорт буцаах зохицуулалтыг халсан ч Улсын дээд шүүх уг заалтыг зөрчиж байна гэсэн шүүмжлэл дахин өрнөв. Хуульч Б.Баяраа inews.mn-д өгсөн ярилцлагадаа УИХ-ын нэр бүхий гишүүд энэ асуудлаар нээлттэй сонсгол хийлгэхээр гарын үсэг цуглуулж эхэлснийг дурдсан бөгөөд өмгөөлөгчид Дээд шүүхийн шүүгчийн үйлдлийг шалгуулахаар гомдол гаргасан.

Elch.mn-ийн X хаягаар түгээсэн бичлэгүүдэд Б.Баяраа «шүүх хуулиа мөрдөхгүй бол эрх зүйт төрийн тухай ойлголт үгүй болно» гэж хэлсэн бол Өмгөөлөгчдийн холбооны ерөнхийлөгч М.Баасанбат өмгөөлөгчид нэгдэж Дээд шүүхэд гомдол гаргасан гэв. Мөн Хүний эрхийн үндэсний комисс хэргийг удаашруулж, шүүхээс буцаах замаар хүний эрхийг хохироож болохгүй гэсэн байр суурийг илэрхийлжээ.

5. Эгийн голын УЦС-ын төсөл Байгаль нуурт сөрөг нөлөөгүй гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарав

Монгол, Оросын Шинжлэх ухааны академийн эрдэмтдийн хоёр жил хийсэн хамтарсан судалгаагаар Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг Сэлэнгэ мөрөн, Байгаль нуурын экосистемд сөрөг нөлөөгүйгээр барьж ашиглах боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлтэд хүрчээ. Засгийн газрын мэдээллээр ШУА-ийн ерөнхийлөгч С.Дэмбэрэл судалгааны дүнг Ерөнхий сайд Н.Учралд танилцуулсан бөгөөд Ерөнхий сайд дүгнэлтийг ОХУ-ын талтай эцэслэн хэлэлцэж, баримт бичгийг албажуулах, Засгийн газар хоорондын комиссын хуралдаанд танилцуулахыг холбогдох сайд нарт үүрэг болгов. Ажлын хэсэг урьдчилсан дүгнэлтээ энэ сарын 19-нд ОХУ-ын Засгийн газарт танилцуулна гэж ikon.mn мэдээлэв.

Хамтарсан судалгааг 2024 оны есдүгээр сард ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн айлчлалын үеэр байгаль орчны сайд нарын байгуулсан санамж бичгийн хүрээнд эхлүүлсэн юм. X дээр Засгийн газрын хэвлэлийн алба болон ikon.mn-ийн нийтлэл түгэв.

6. Өвлийн идэшний улирал: «Эмээлт»-д үхэр таван сая хүрч, нэгдсэн худалдаа 25-нд нээгдэнэ

iSee.mn-ийн сурвалжилгаар «Эмээлт» малын зах дээр нас гүйцсэн үхэр таван сая, соёолон үхэр 4.5 сая, хонь 350–600 мянган төгрөгөөр худалдаалагдаж байна. Нийслэлд мах, дайвар бүтээгдэхүүн, цагаан идээг дундын зуучлалгүй, тогтвортой үнээр нийлүүлэх «Өвлийн идэш-2026» нэгдсэн худалдаа арваннэгдүгээр сарын 25-наас 29-ний хооронд Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн гадаах талбайд болж, 21 аймгийн малчин, хоршоологч оролцоно гэж ikon.mn мэдээлэв. Худалдааны үеэр хүнсний аюулгүй байдалд Нийслэлийн Хүнс, хөдөө аж ахуйн газар хяналт тавина.

X дээр хэрэглэгчид идэшний үнэ, махны чанарын талаар санал солилцож, iSee.mn-ийн сурвалжилгын бичлэг түгэв.

7. Танхимын сэлгээний яриа үргэлжилж, Д.Амарбаясгалан сайдыг сэлгэх нь Ерөнхий сайдын эрх гэв (шинэ өрнөл)

Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөхөө мэдэгдсэний дараа түүний оронд хэн томилогдох талаар янз бүрийн хувилбар яригдаж байна. iSee.mn Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаярыг Батлан хамгаалахын сайдаар томилж, Эдийн засаг, хөгжлийн сайдад УИХ-ын дэд дарга Ж.Бат-Эрдэнэ, УИХ-ын гишүүн Д.Цогтбаатар, Ж.Ганбаатар нарын нэгийг томилох хувилбар яригдаж байна гэж эх сурвалжаас иш татан мэдээлсэн бол M21.mn Ж.Энхбаярыг «Батлан хамгаалахын сайдаар ажиллах бодол алга» гэж хэлснийг нийтэлжээ. Эдгээр хувилбар албан ёсоор батлагдаагүй байна.

УИХ-ын гишүүн Д.Амарбаясгалан Elch.mn-д өгсөн ярилцлагадаа сайд нарыг сэлгэх нь Ерөнхий сайдын бүрэн эрхийн асуудал бөгөөд одоогоор хамтарсан Засгийн газар байгуулах талаар мэдээлэл сонсоогүй гэв. Нэр нь яригдаж буй хүмүүсийн нэг Д.Цогтбаатарын @TsogtbaatarD хаягаар Newspress.mn-ийн «Сайдын суудлын сэлгээ» нийтлэлд «намайг алгасчихаарай» гэж хариулсан нь анхаарал татлаа. Д.Батлутын тухай сэдэв өмнөх 18 цагийн тоймд орсон бөгөөд энэ удаа залгамжлагчийн тухай шинэ мэдээлэл гарсан тул давтан орууллаа.

Арга зүй: X-ийн хайлтын 200 орчим томоохон мэдээллийн болон нөлөө бүхий аккаунтын нийтлэл, түлхүүр үгийн 50 гаруй хайлтыг оролцооны үзүүлэлтээр (лайк + 2×дахин нийтэл + үзэлт/100) эрэмбэлж, баримтыг мэдээллийн сайтуудаар нягталсан. Баталгаажуулах боломжгүй, гүтгэлгийн эрсдэлтэй нийтлэлүүдийг оруулаагүй. X дахь хувь хүмүүсийн байр суурь egov.mn-ийн байр суурийг илэрхийлэхгүй.