Амарч байгаадаа буруутай мэт мэдрэх нь стресс, бухимдалтай орчинд өссөнтэй холбоотой

Ажлаа дуусгаж, амрах зав гарсан хэдий ч сэтгэл санаа тайвшрахгүй, харин ямар нэг буруу зүйл хийж байгаа мэт гэмших мэдрэмж төрдгийг сэтгэл судлалд бүтээмжийн гэмшил буюу амралтын гэмшил хэмээн нэрлэдэг байна. Орчин үеийн сэтгэл зүйн ажиглалт, судалгаануудаас харахад энэ хандлага нь хувь хүний залхуурал эсвэл зан чанарын сул тал бус, харин бага насандаа стресс, бухимдал, тогтворгүй уур амьсгалтай орчинд өссөн хүний мэдрэлийн системийн дасан зохицолтой шууд холбоотой болохыг мэргэжилтнүүд тайлбарлажээ.

Бага насны таагүй туршлага ба мэдрэлийн системийн хариу үйлдэл

Бага насны таагүй туршлагыг судалдаг томоохон судалгаа болох "ACE"-ийн үр дүнгээр хүүхэд ахуйдаа архаг стресс, сэтгэл зүйн дарамт туулсан хүмүүс насанд хүрсэн хойноо сэтгэцийн болон бие махбодын эрүүл мэндийн асуудалд өртөх магадлал өндөр байдаг. Үүний нэг илрэл нь зүгээр сууж амрахдаа буруутай мэт мэдрэх шинж тэмдэг байдгийг судлаачид онцолжээ.

Түүнчлэн мэдрэлийн шинжлэх ухааны доктор Стивен Поржесын боловсруулсан Поливагал онолоор хүний автономит мэдрэлийн систем нь хүрээлэн буй орчны аюулгүй байдлын дохиог тасралтгүй хянаж, бие махбод хэзээ физиологийн хувьд жинхэнээсээ тайван амарч чадахыг тодорхойлдог болохыг баталсан байдаг. Шүүмжлэл ихтэй, ааш зан нь тогтворгүй гэр бүлийн орчинд өссөн хүүхдийн тархинд тайван суух нь шийтгэл эсвэл сэтгэл дундуур байдал дагуулдаг гэсэн аюулын дохио тогтож үлддэг байна.

Сэтгэл зүйчдийн байр суурь ба үр дагавар Сэтгэл зүйч, доктор Аманда Мартин хүүхэд ахуйн таагүй орчинд бүрэлдсэн энэхүү дадал нь хүн зориудаар сонгосон зан чанар биш, харин сэтгэл зүйн хувьд аюулгүй биш, түгшүүртэй байдлаас урган гарсан хариу үйлдэл гэдгийг тэмдэглэжээ. Тэрбээр хүний мэдрэлийн систем болон оюун ухаан нь ямар нэг зүйл буруугаар эргэх вий гэсэн айдаст төвлөрч, түүнээс урьдчилан сэргийлэх төлөвлөгөө боловсруулах тусам түгшүүрийн төлөв улам бэхжиж үлддэг хэмээн тайлбарласан байна.

Үүнтэй санал нэг байгаа сэтгэл зүйч Кристен МакЛауд бие махбод нь тэмцэх эсвэл зугтах буюу чангарсан түгшүүрийн төлөвт орсон үед хүн өөртөө "би амрах эрхтэй" гэж ухамсартайгаар итгүүлэхэд маш хэцүү байдгийг дурджээ. Мөн сэтгэл засалч Энни Райт амралтын гэмшил нь зүгээр нэг ажлын дадал зуршил бус, харин хүний үнэ цэнэ зогсолтгүй хөдөлмөрөөс хамаардаг байсан орчноос үүдэлтэй мэдрэлийн системийн хариу үйлдэл болохыг онцолсон байна.

Амралтын гэмшлийг даван туулах арга зам Мэргэжилтнүүдийн зөвлөж буйгаар амрах үед төрдөг гэмшлийн мэдрэмжийг зөвхөн оюун ухаанаараа хүчилж арилгах боломжгүй юм. Иймд мэдрэлийн системд "тайван байх нь аюулгүй" гэдгийг бие махбодоор дамжуулан аажмаар мэдрүүлэх нь чухал аж. Үүний тулд өдөрт хэдхэн минутын богино завсарлага авч, гүнзгий амьсгалах зэрэг энгийн дадлуудаас эхлэн амралтын хугацааг аажмаар