АХБ: Монгол Улсын өрхийн хэрэглээ цар тахлаас хойших анхны агшилтаа үзүүллээ

Азийн хөгжлийн банк бүс нутгийн болон Монгол Улсын эдийн засгийн төлөвийг танилцуулж, 2026 оны эхний хагас жилд Монголын эдийн засгийн өсөлт өндөр түвшинд хадгалагдсан ч дотоод эрэлт сулрах шинж ажиглагдаж байгааг онцоллоо.

АХБ-ны ахлах эдийн засагчийн мэдээлснээр Монгол Улсын эдийн засаг эхний хагас жилд 7.7 хувиар өссөнөөс 60 гаруй хувийг уул уурхайн салбар болон уул уурхайн үйл ажиллагаанаас тээврийн салбарт үзүүлсэн дам нөлөө бүрдүүлсэн байна. Мөн нийт өсөлтийн 4.7 нэгж хувь нь уул уурхайтай холбоотой байжээ.

Хөдөө аж ахуйн салбар эдийн засгийн өсөлтөд 1.4 нэгж хувийн хувь нэмэр оруулжээ. Мал аж ахуйн салбар сэргэж, төл бойжилт олон жилийн дунджаас сайн гарсан нь үүнд голлон нөлөөлсөн байна.

Харин дотоодын хэрэглээтэй илүү нягт холбоотой зарим салбарын үзүүлэлт суларчээ. Худалдааны салбар эхний хагас жилд 0.2 хувиар, зочлох үйлчилгээний салбар 1.2 хувиар тус тус агшсан байна.

Өрхийн хэрэглээ 18 улирлын дараа анх удаа агшлаа

Өрхийн хэрэглээ оны эхний хагасын нийлбэр дүнгээр 1.3 хувиар өссөн ч хоёрдугаар улиралд өмнөх оны мөн үеэс 4.9 хувиар буурчээ. Эдийн засагчдын тайлбарласнаар цар тахлаас хойших 18 улиралд өрхийн хэрэглээ жилийн дүнгээр анх удаа агшсан тохиолдол болжээ.

Цалин хөлсний орлого нэмэгдсэн хэдий ч өрхийн үйлдвэрлэлийн орлого буурч, хүнсний бус бараанд зарцуулах зардал багассан байна.

Азийн хөгжлийн банк энэ талаар “2026 оны эхний хагас жилийн гүйцэтгэлээс харахад эдийн засгийн өсөлт гадаад эрэлтэд тулгуурласан хэвээр байгаа бол дотоод эрэлт сулрах хандлагатай байна” хэмээжээ.

Ингэснээр ДНБ-ий өсөлт өндөр байгаа хэдий ч өрхийн хэрэглээ болон худалдаа, үйлчилгээний зарим үзүүлэлт эдийн засгийн дотоод идэвхжил ижил хурдаар тэлэхгүй байгааг харуулж байна.

Инфляц 12.5 хувьд хүрэв

Монгол Улсын инфляц 2026 оны дөрөвдүгээр сараас хоёр оронтой түвшинд хүрч, наймдугаар сарын байдлаар 12.5 хувь болсон талаар Үндэсний статистикийн хороо мэдээлсэн.

Инфляцад дотоодын бараа, тэр дундаа махны үнийн өсөлт голлон нөлөөлж, 4.1 нэгж хувийг бүрдүүлжээ. Үүний зэрэгцээ үйлчилгээ 2.7 нэгж хувь, импортын бараа 2.1 нэгж хувь, шатахуун хоёр нэгж хувийн нөлөө үзүүлсэн байна.

Түүнчлэн шатахууны үнэ өсөхөд гадаад зах зээлийн нийлүүлэлт болон импортын нөхцөл нөлөөлжээ. АХБ-ны мэдээлснээр Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн болон ОХУ-ын газрын тосны үйлдвэрлэлийн доголдлын дараа дизель түлшний үнэ дөрөвдүгээр сард 34 хувиар, есдүгээр сард дахин 14 хувиар нэмэгдсэн байна.

ОХУ-тай байгуулсан үнэ тогтворжуулах гэрээ дууссаны дараа АИ-92 автобензиний үнэ долоодугаар сард 10 хувь, наймдугаар сард зургаан хувиар өсчээ. Харин Евро-92 бензиний үнэ 60 хувиар нэмэгдсэн байна.

Нөгөө талд хүнсний ногооны ургац сайн байгаа нь хүнсний үнийн өсөлтийг сааруулж, инфляцын түвшнийг бууруулахад эерэг нөлөө үзүүлж байгааг АХБ онцоллоо.