АНУ, Израилын Ираны эсрэг дараагийн цохилтын төлөвлөгөө газрын тосны зах зээлийг түгшээв

Нью-Йорк Таймс сонинд мэдээлснээр, АНУ болон Израил Ираны эсрэг дараагийн цохилтын хүрээнд эрчим хүч, цөмийн байгууламж, пуужин болон нисгэгчгүй онгоцны агуулахыг онилж болзошгүй байна. Энэхүү мэдээлэл ил болсон нь эрчим хүчний зах зээл дэх түгшүүрийг нэмэгдүүлж, газрын тосны үнийг баррель тутамд 108 ам.доллараас давуулжээ. Вашингтон арваннэгдүгээр сарын 3-ны завсрын сонгуулиас өмнө Иранд дахин цохилт өгөхгүй гэж мэдэгдсэн ч зах зээлийн оролцогчид сонгуулийн дараах хувилбаруудыг тооцож эхэлсэн байна. Төлөвлөгөөний талаарх тодорхойгүй байдал нь нийлүүлэлтийн эрсдэлийг дахин гол асуудал болгожээ.

Хормузын хоолойн орчимд гарсан хэрэг явдал энэ болгоомжлолыг улам нэмэгдүүлж байна. Хоёрдугаар сарын 28-нд пуужинд өртсөн Тайландын далбаатай Маюри Нарий хөлөг Ираны Кешм арлын эрэгт гацсан байна. Уг хөлөгт гарсан асуудал нь бүс нутгийн тээвэр болон эрчим хүчний нийлүүлэлттэй холбоотой эрсдэлийг зах зээлд дахин сануулжээ. Тодорхойгүй байдал нэмэгдэхийн хэрээр газрын тосны үнэ зөвхөн өнөөгийн нийлүүлэлтээр бус, цаашдын тээвэрлэлтийн нөхцөлөөр ч хэлбэлзэх дарамтад орж байна.

Үүний зэрэгцээ дэлхийн хоёр дахь том дизель нийлүүлэгч Оросын нефтийн дэд бүтэц Украины нисгэгчгүй онгоцны халдлагад өртсөн байна. Украин эрчим хүчний түр эвлэрлийг цуцалсан бол Москва уг тохиролцоог анхнаасаа мөрдөөгүй гэж мэдээлжээ. Ийнхүү Ирантай холбоотой болзошгүй цохилт, Оросын нефтийн дэд бүтцэд гарсан халдлага, Украины эрчим хүчний эвлэрлийн талаарх зөрүүтэй байр суурь зэрэг нь зах зээлд давхар дарамт үүсгэж байна. Эдгээр үйл явдал тус бүрийн нийлүүлэлтэд үзүүлэх нөлөө тодорхойгүй хэвээр байгаа ч түлшний үнийг өндөр түвшинд хадгалах хүчин зүйл болж болзошгүй байна.

Газрын тосны үнэ өсөх нь хэрэглэгчдэд шууд болон дам нөлөө үзүүлнэ. Түлшний үнэ өндөр хэвээр хадгалагдвал айл өрхийн зардал нэмэгдэж, тээвэр болон нийлүүлэлтийн зардалд дарамт учруулж болзошгүй юм. Харин цаашдын чиглэл нь АНУ, Израилын шийдвэр, Ираны эсрэг ажиллагааны талаарх мэдээлэл, мөн нефтийн дэд бүтцэд гарч буй халдлагын давтамжаас хамаарах төлөвтэй байна. Вашингтон сонгуулийн өмнөх байр сууриа илэрхийлсэн боловч сонгуулийн дараа ямар алхам хийх талаар тодорхой мэдээлэл өгөөгүй байна.

Зах зээл ийм нөхцөлд албан ёсны мэдэгдэл болон хэвлэлүүдийн мэдээллийг зэрэгцүүлэн анхаарч байна. Нью-Йорк Таймс сонины мэдээлэл нь дараагийн цохилтын боломжит байг нэрлэсэн ч ажиллагаа хэзээ, ямар хэлбэрээр болохыг батлаагүй байна. Тиймээс газрын тосны үнийн өсөлт бодит нийлүүлэлтийн тасалдлаас гадна хүлээлт, болгоомжлолын нөлөөг агуулж байна. Тодорхойгүй байдал арилахгүй бол түлшний үнэ өндөр хэвээр үлдэж, айл өрхийн зардал болон эрчим хүчний нийлүүлэлтийн эрсдэлд цаашид дарамт учруулж болзошгүй.