АНУ-ын булангаас Хятад руу супертанкер түрээсэлсэн үнэ тэнгэрт хадсанаар нефтийн тээврийн хямрал хурцдав

АНУ-ын Мексикийн булангаас Хятад руу чиглэсэн супертанкерын түрээсийн үнэ огцом өсөж, нефтийн тээврийн зах зээлд ачаалал хурдтай нэмэгдлээ. CNBC-д мэдээлсэн эх сурвалжийн хэлснээр Alexandros супертанкер энэ чиглэлд 76 сая ам.доллараар түрээслэгдсэн байна. Дайнаас өмнө уг маршрутын “хэвийн” үнэ 7-10 сая ам.доллар байсан гэж тооцогддогтой харьцуулахад үнийн зөрүү эрс тэлжээ.

Эх сурвалжийн мэдээлснээр Alexandros-ыг худалдааны Trafigura компани түрээслэсэн бөгөөд 11 дүгээр сарын 19-ний орчим ачилт хийхээр төлөвлөсөн байна. Танкер 2 сая баррель багтаамжтай гэж үзвэл энэ аяллын өртөг баррель тутамд 38 ам.долларт хүрч байна. Ийм түвшин нь зөвхөн нэг хэлцлийн хэмжээ төдий бус, урт маршрутын тээвэрлэлт дээрх эрсдэлийн үнэлэмж хэр огцом өссөнийг зах зээлд тод харууллаа.

Өсөлтийн суурь нөхцөл нь Ойрх Дорнодын хямралтай шууд холбоотой гэж оролцогчид үзэж байна. Бүс нутаг дахь тодорхойгүй байдал нэмэгдэхийн хэрээр дэлхийн хэмжээнд тээврийн зардал өсөж, боломжит танкерын хомсдол үүсжээ. Персийн булан дахь мөргөлдөөн Ормузын хоолойгоор тээвэрлэх эрсдэлийг нэмэгдүүлснээр үйлдвэрлэгчид илүү болгоомжтой зохион байгуулалтад шилжиж эхэлсэн байна.

Үүний нэг нь “шатл систем” гэж нэрлэгдэж буй зохицуулалт юм. Энэ системийн хүрээнд танкер ачаатайгаар хоолойг нэвтэрч, улмаар Оманы буланд өөр хөлөгт ачааг шилжүүлэн Ази руу хүргэдэг гэж мэдээлэлд дурджээ. Ийнхүү ачааг дамжуулах нь Ираны довтолгоонд өртөх магадлалыг бууруулж, Ормузын хоолойгоор түүхий нефть экспортлох хэмжээ сэргэхэд нөлөөлсөн гэж эх сурвалжууд тайлбарлаж байна.

Гэхдээ эрсдэлийг тарааж буй энэ арга нь өөрөө шинэ дарамт үүсгэж байна. Шатл систем нь илүү олон хөлөг шаардаж, улмаар танкерын эрэлтийг нэмэгдүүлж байгаа нь түрээсийн ханш дээр нэмэлт түлхэц өгчээ. Нэг талдаа аюулгүй байдлыг чангатгах шаардлага, нөгөө талдаа нийлүүлэлт хязгаарлагдмал хэвээр байх нөхцөл зэрэгцсэнээр ханшийн савлагаа удаан хадгалагдах эрсдэлтэйг зах зээл илүү нухацтай тооцож эхэлж байна.

Оролцогч зах зээлийн мэдээллээр ICE дээр үнэлэгддэг тээвэр, эрчим хүчний деривативын суурь үзүүлэлтүүд дарамттай хэвээр байгаа нь энэ стресс нэг удаагийн хэлцлээр дуусахгүйг илтгэж байна. Тээврийн боломж нарийсаж, маршрутын эрсдэлийн үнэлгээ огцом өөрчлөгдөх үед баррель тутмын зардал хурдтай өсөх нь худалдан авагч, нийлүүлэгчдийн гэрээлэлт болон төлөвлөлтөд давхар дарамт болж хувирна. Ийм нөхцөлд АНУ-ын булангаас Ази руу чиглэсэн урт зайн тээврийн үнэ аль түвшинд тогтворжих нь Ойрх Дорнод дахь эрсдэлийн зураглал, хөлөг онгоцны хүрэлцээнээс улам ихээр хамаарах төлөвтэй байна.