Ажилгүйчүүдийн ажил хайх хугацаа уртассан нь хөдөлмөрийн зах зээлийн далд сул талыг илчлэв

Аравдугаар сард удаан хугацаанд ажилгүй байсан иргэд нийт ажилгүйчүүдийн 27.6 хувийг эзэлж, 2021 оны сүүлээс хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрлээ. Хөдөлмөрийн статистикийн товчооны мэдээллээр ажилгүй иргэдийн ажил хайсан дундаж хугацаа 27 долоо хоногоос давж, хоёр сая орчим хүн удаан хугацаанд ажилгүй байв. Энэ үзүүлэлт нь ажилгүйдлийн түвшин харьцангуй тогтвортой байгаа ч ажилгүй болсон хүмүүсийн шинэ ажилд орох зам уртсаж байгааг харуулж байна. Ийм нөхцөлд хөдөлмөрийн зах зээлийн нийтлэг хэмжүүрүүд эерэг хэвээр харагдсан ч иргэдийн өдөр тутмын туршлага өөр дүр зураг илэрхийлж байна.

Хөдөө аж ахуйн бус салбарын цалинтай ажилтны тоо 165 мянгаар нэмэгдэж, ажилгүйдлийн түвшин 4.1 хувь болж буурсан. Есдүгээр сард ажлын байрны сул орон тоо эдийн засагчдын таамгаас давсан бөгөөд цомхотгол, ажлаас халах тохиолдол нэг жил гаруйн доод түвшинд хүрчээ. Гэсэн ч шинээр ажилгүй болсон хүмүүсийн дараагийн ажлаа олох хугацаа уртсаж байгаа нь хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт, нийлүүлэлтийн хоорондын зөрүүг илүү тод харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, ажлын байр байгаа эсэхээс гадна ажил хайгчдын ур чадвар, өмнөх ажлын туршлага, боломжит ажлын шаардлага хоорондоо хэр нийцэж байгаа нь гол асуудал болж байна.

Ажилтнуудын ажлаас гаралт 2025 оны гуравдугаар сараас хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн нь шинэ ажил олох итгэл сэргэснийг харуулжээ. Гэхдээ энэ өөрчлөлт нийт ажил хайгчдад адилхан ашиг хүргэж байгаа эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байна. Disney олон мянган ажлын байраа цомхотгохоор төлөвлөж, American Express хиймэл оюунд төвлөрөхийн тулд ажилтны тоог таван хувиар бууруулж байна. Ийм шийдвэрүүд нь зарим салбарт ажиллах хүчний эрэлт хэвээр байгааг үгүйсгэхгүй ч тодорхой бүлгийн ажилтнуудад шинэ ажил хайх дарамтыг нэмэгдүүлж болзошгүй.

Кори Стале сар бүрийн хэлбэлзлээс илүү урт хугацааны чиг хандлагыг харах шаардлагатай гэж хэлжээ. Тэрээр дундаж ажилгүй иргэн тэтгэмж нь дуусахаас удаан хугацаанд ажил хайж байгаа нь гол асуудал гэж онцолсон байна. Удаан хугацаанд ажилгүй байх нь тухайн хүний орлогод шууд дарамт учруулахаас гадна өмнөх ур чадвараа ашиглах боломж, мэргэжлийн холбоо харилцаа, цаашдын ажилд орох итгэлд нөлөөлж болзошгүй. Үүний зэрэгцээ ажилгүйдлийн хугацаа уртрах тусам ажил хайгчид сонголтоо хумих эсвэл мэргэжлийн түвшнээсээ доогуур ажлыг зөвшөөрөх нөхцөл үүсэж болно.

Холбооны нөөцийн банкны Ричмонд дахь салбарын судлаачид удаан ажилгүйдэл нь ур чадвар буурах, харилцаа холбоо хумигдах, ажил олгогчдын сөрөг үнэлгээ зэргээс шалтгаалан ажилд орох магадлалыг цаашид бууруулж болзошгүй гэж тайлбарласан. Элизабет Рентер хүмүүсийн эргэн тойрон дахь цомхотгол, олон сар ажил хайж буй танилууд нь хөдөлмөрийн зах зээлийн эерэг дүр зурагтай зөрчилдөж байгааг хэлсэн байна. Тиймээс цалинтай ажилтны тоо нэмэгдэж, ажилгүйдлийн түвшин буурсан гэх мэт сарын үзүүлэлтүүдийг ажилгүйдлийн үргэлжлэх хугацаатай хамтатган авч үзэх шаардлагатай болжээ. Ажил хайх хугацаа цаашид уртрах эсэх нь хөдөлмөрийн зах зээлийн бодит хүчийг үнэлэхэд анхаарах гол үзүүлэлт хэвээр байна.