Боловсролын санхүүгийн дэмжлэгийн олголт, квотоос гадуурх суралцагчдын асуудлыг Боловсролын яам тайлбарлав

Боловсролын яам болон харьяа агентлагууд тэтгэлэг, хөнгөлөлтэй зээл, тэтгэмжийн олголтын талаар өнөөдөр нэгдсэн мэдээлэл өглөө. Олголтын явцыг нэгтгэн танилцуулж, квотын хүрээнд багтсан болон квотоос гадуурх суралцагчдын нөхцөл байдлыг зэрэгцүүлэн тайлбарлав. Ялангуяа хяналтын тоо буюу квотын дагуу санхүүжилт авах боломжгүй болсон хэсэг дээр үүссэн асуудлыг онцолсон байна.

Боловсролын зээлийн сан 2026 оны эхний хагаст буюу 1-6 сард квотод багтсан суралцагчдын санхүүжилтийг бүрэн олгосон гэж мэдэгдэв. Энэ нь тэтгэлэг, хөнгөлөлтэй зээл, тэтгэмжийн санхүүжилтийн үндсэн хэсэг квотын хүрээнд явж буйг илтгэж байна. Гэхдээ квотоос давсан тохиолдлууд “санхүүжилт бүрэн олгосон” гэсэн зураглалыг сүүдэртүүлж, салбарын санхүүжилтийн зохицуулалтын асуудлыг дахин хөндлөө.

Тодруулбал, квотод багтаагүй ч Засгийн газрын тогтоолоор баталсан журмын шалгуур хангасан 6,800 гаруй суралцагчийн асуудал үүссэн байна. Журам хангаж байгаа хэдий ч квотын гадна үлдсэн энэ бүлгийн хувьд санхүүжилт, эрх ашгийн асуудал зэрэгцэн тавигдаж байгаа нь анхаарал татна. Ийм нөхцөл байдал нь зөвхөн нэг удаагийн олголтын саатал бус, цаашдын тогтвортой төлөвлөлтөд нөлөөлөх эрсдэл дагуулж болзошгүйг салбарыхан хэлж байна.

БЗС-гийн захирал П.Зохихсүрэн хэлэхдээ, 2,700 суралцагчийн асуудлыг шийдвэрлэхээр ажиллаж байгаагаа танилцууллаа. Тэрээр квотын гадна үлдсэн суралцагчдын асуудлыг одоогийн хамгийн хүндрэлтэй хэсэг гэж тодорхойлов. “Хамгийн бэрхшээлтэй байгаа нь хяналтын тоо буюу квотод багтаагүй суралцагчдын эрх ашгийн асуудал бий. Эдгээрийг шийдвэрлэх шаардлагатай байгаа” гэж П.Зохихсүрэн онцолсон юм.

Яамны зүгээс нэгтгэсэн мэдээлэл өгөхдөө олголтын явцыг байгууллага хоорондын түвшинд хамтад нь тайлбарласан нь олон нийтэд ойлгомжтой байхыг зорино. Гэсэн ч квотоос давсан боловч тухайн журмын шалгуур хангаж буй 6,800 гаруй суралцагчийн асуудал хэрхэн шийдэгдэх нь үр дүнгийн гол хэмжүүр болж үлдэж байна. Учир нь энэ зангилаа тайлагдахгүй бол санхүүжилтийн тогтвортойд нөлөөлөхөөс гадна, дараагийн олголтуудын итгэлцэл, хүлээлтэд сөргөөр тусах эрсдэлтэй.

Одоогоор квотын хүрээнд санхүүжилт бүрэн олгогдсон гэсэн байр суурь нэг талд, харин квотоос гадуурх боловч журам хангасан суралцагчдын эрх ашгийг шийдвэрлэх шаардлага нөгөө талд зэрэгцэн байна. Боловсролын салбарын санхүүжилтийн зохицуулалт бодит хэрэгцээтэйгээ хэр нийцэж байгаа нь энэ тохиолдлоор илүү тод харагдлаа. Хамгийн түрүүнд 2,700 суралцагчийн асуудлыг шийдвэрлэх явц, цаашлаад 6,800 гаруй суралцагчийн нөхцөл байдлыг ямар гарцаар зохицуулах нь олон нийтийн анхаарлын төвд хэвээр үлдэнэ.