Coface: Зэс, никелийн үнэ ирэх арван жилд огцом өсөх эрсдэл нэмэгдлээ

Coface компанийн шинэ тайланд барилга, эрчим хүчний шилжилт болон цахилгаанжуулалтын эрэлт тэлэхийн хэрээр зэс, никелийн үнэ ирэх арван жилд хоёр дахин өсөж болзошгүй гэж тэмдэглэлээ. Тус компани үнийн дарамт урт хугацаанд үргэлжлэх эрсдэл нэмэгдэж байгааг онцолж, 2035 он гэхэд хөнгөн цагаан, зэс, никелийн нийлүүлэлт дунджаар эрэлтийн 10 хувь дутна гэж тооцжээ. Нийлүүлэлтийн зөрүү гүнзгийрвээс аж үйлдвэр, цэвэр эрчим хүчний салбарын зардал өсөх хандлагатайг тайланд дурдсан байна.

Coface тайлангаа London Metal Exchange, АНУ-ын Геологийн алба, Дэлхийн банк, Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн үйлдвэрлэл, хэрэглээ, үнийн өгөгдөлд тулгуурлан боловсруулжээ. Гол эрсдэл нь уурхайн шинэ төслүүд зөвшөөрөл авах хугацаа уртасч, боловсруулалт шинэчлэн эхлүүлэх мөчлөг 15-20 жил хүрэхээр байгаатай холбоотой гэж дүгнэв. Ийм удаан мөчлөг нийлүүлэлтийн өсөлтийн хурдыг сааруулж, эрэлт огцом нэмэгдэх үед зах зээл “түргэн” хариу өгөх боломжийг хумина гэж үзсэн байна.

Нийлүүлэлтийн талын дарамт зөвхөн төсөл, хугацаагаар хязгаарлагдахгүйг тайланд сануулжээ. Coface ашигт малтмалын импорт, экспортын 1,138 хязгаарлалт хэрэгжиж байгааг тоолж, энэ нь 10 жилийн өмнөх 357-оос гурав дахин нэмэгдсэнийг тэмдэглэсэн байна. Мөн сүүлийн нэг жилд нэвтрүүлсэн АНУ-ын тарифын арга хэмжээ зах зээлийг улам чангалсан гэж мэдээлэв. Энэ бүхэн нийлүүлэлтийн урсгалыг саатуулж, үнийн хэлбэлзлийг богино хугацааны бус бүтцийн шинжтэй болгох эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна.

Тооцооллыг нь харвал 2035 он хүртэл нийлүүлэлт жилд зэс 1 хувь, никель 1.5 хувь, хөнгөн цагаан 0.4 хувиар өсөхөөр байгаа аж. Харин эрэлт сүүлийн арван жилийн дундаж хурдаар үргэлжилбэл гурвуулаа жилд ойролцоогоор 1.8 хувиар өснө гэж үзжээ. Тэг ялгарлын хувилбарт эрэлтийн өсөлт бүр ч түргэсэж, хөнгөн цагаан, зэсэнд 2.2 хувь, никельд 4.5 хувь орчимд хүрнэ гэж тайланд тусгав. Энэ нөхцөлд цэвэр эрчим хүчний технологи 2035 он гэхэд дэлхийн зэс, никелийн эрэлтийн ойролцоогоор 35 хувийг бүрдүүлэх боломжтой гэж Coface тооцсон байна.

Харин хомсдолын дүр зураг илүү ширүүн тал руугаа хэлбийж болзошгүй. Coface-ийн тооцооллоор зэсийн дутагдал 17 хувь хүрч магадгүй бөгөөд цэвэршүүлсэн зэсийн хомсдол 2035 он гэхэд 1.5 саяас 6.5 сая тонн болж, төлөвлөсөн эрэлтийн 11 хувьтай тэнцэнэ гэжээ. Тэг ялгарлын хувилбарт цэвэршүүлсэн никелийн зах зээл төлөвлөсөн эрэлтийн бараг 35 хувьд хүрэх дутагдалтай нүүр тулж, голлон зай хураагуурын үйлдвэрлэл нөлөөлнө гэж дүгнэв. Хөнгөн цагааны хувьд дутагдал 5-15 сая тонн буюу төлөвлөсөн эрэлтийн 10 хувь орчим хүрч болох ч зэс, никелээс ялгаатай нь нөөцийн хомсдлоос бус үйлдвэрлэл, эрчим хүчний хязгаарлалтаас шалтгаална гэж тайланд тэмдэглэсэн байна.

Coface-ийн шинжээчид өндөр үнийг зарим үед мөчлөг мэт харагдавч, түүхий эдийн хүртээмжийн хязгаарлалт давамгайлбал үнэ өсөх нь нийлүүлэлтийг амархан нэмэхгүй, улмаар удаан хугацааны дарамт үүсгэнэ гэж тайлбарлажээ. Маркус Кариясын хэлснээр АНУ-ын тариф нь металлын худалдааны өөрчлөлтийн илүү том шилжилтийн нэг хэсэг бөгөөд засгийн газрууд металлын худалдааг олон жил хязгаарлаж ирсэн үед нийлүүлэлт эрэлтээс хоцорч буй нөхцөл байдал дарамтыг нэмэгдүүлсэн байна. Тиймээс АНУ, Канад, Мексикийн үйлдвэрлэгчид хэлцлээр үнэ буурна гэж хүлээхийн оронд урт хугацаанд өндөр өртөгт бэлдэх шаардлагатай гэж тэр онцоллоо.