Ерөнхийлөгч Трамп ОХУ-аас дизель нийлүүлэх хэлэлцээр зарлаж, хоригийн бодлогын чиглэлд эргэлт хийв

Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Truth Social-д Владимир Путинтэй “маш амжилттай” ярилцсаны дараа ОХУ дэлхийн зах зээлд дизель нийлүүлэх хэлэлцээрийг зарласнаар Вашингтоны хоригийн шугам эргээд анхаарлын төвд орлоо. Түүний бичсэнээр, хэлэлцээрийн дагуу ОХУ эхний ээлжинд шууд 300,000 тонноос дээш дизель нийлүүлж, дараа нь арваннэгдүгээр сард 500,000 тонныг гаргана. Үүний дараа 1 сая тонн “даруй” нийлүүлэх, мөн боловсруулах үйлдвэрийн нөхцлөөс хамааран 3 сая тонны нэмэлт нийлүүлэлтийн хувилбар яригдсан гэж Трамп дурдсан байна.

Энэхүү мэдэгдлийн араас АНУ-ын Сангийн яам Гадаад хөрөнгийн хяналтын алба (OFAC) дэлхийн зах зээлд ОХУ-ын дизель нийлүүлэхийг зөвшөөрөх “түр ерөнхий зөвшөөрөл” олгоно гэж мэдээлэв. OFAC уг зөвшөөрөл ойролцоогоор зургаан сар үргэлжилж, дөрөвдүгээр сарын 7 хүртэл хүчинтэй гэж тодотгосон нь хоригийн бодлогын хэрэгжилтийн хүрээнд бодитой өөрчлөлт авчрах дохио болж байна. Трамп өөрөө “Бидэнд дэлхийд хэрэгтэй тос хэрэгтэй, энэ бол бидэнд хэрэгтэй дизель, тиймээс бид маш баяртай байна” гэж тайлбарласан нь үнийн дарамттай шууд холбож буйг илтгэнэ.

Гэхдээ энэ алхамыг шүүмжлэгчид Трамп гуравхан долоо хоногийн өмнө Линдси О. Грэмийн Орос, Ираныг хориглох тухай 2026 оны хуулийг баталсантай зөрчилдөнө гэж үзэж байна. Уг хууль ОХУ-ын түүхий нефть эсвэл хийг хамгийн их худалдан авагч орнуудад 100 хүртэлх хувийн тариф ногдуулах зэрэг бүрэн эрх олгосон. Ийм суурьтай үед ОХУ-ын дизель нийлүүлэлтийг дэлхийн зах зээлд “түр ерөнхий зөвшөөрлөөр” нээх нь бодлогын зорилго, арга хэрэгслийн логикт асуулт тавиулж байгаа гэж тэд хэлж байна.

Цагаан ордны тооцоололд, дизель нийлүүлэлт нь дунд шатны сонгуулийн өмнөхөн түүхэн өндөр түвшинд хүрсэн дизель үнийг хурдан бууруулахад тусална. Трамп өмнө нь Ираны дайн эхэлсний дараах савлагааг намжаахын тулд транзитад байсан ОХУ-ын тосонд хязгаарлагдмал, 30 хоногийн чөлөөлөлт олгож байсан нь эрчим хүчний зах зээлийн тогтворжилтыг нэн түрүүнд тавих хандлага байгааг харуулж ирсэн. Энэ удаагийн шийдвэр нь түүнээс өргөн цар хүрээтэй, олон сарын хугацаатай механизм ажиллуулах гэж буйгаар ялгарч байна.

Нөгөө талд Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский хориг сулруулах нь “ОХУ-ын талд тоглоно” гэж анхааруулав. Тэрээр “ОХУ-ын эсрэг хоригийг тодорхой бөгөөд тогтвортой хурцадмал байдал бууруулах тохиролцоогүйгээр сулруулах нь илт сул тал” гэж хэлсэн нь зөвхөн эдийн засгийн бус, геополитикийн зардлыг сануулж байна. ОХУ-д дэлхийн дизель нийлүүлэлтийн суваг нээгдэх нь богино хугацаанд үнийн дарамтыг намжаах боломжтой ч, нөгөөтээгүүр Москвагийн эдийн засгийн хөшүүргийг тэлэх эрсдэл дагуулна гэсэн болгоомжлол хүчтэй хэвээр байна.

Одоо зах зээл, холбоотнууд, мөн Конгресс доторх байр суурийн зөрүү нэг цэг дээр төвлөрч байна: “түр” гэж нэрлэсэн зургаан сарын ерөнхий зөвшөөрөл бодит байдал дээр хоригийн бодлогыг хэр уян хатан болгож, цаашид ямар жишиг тогтоох вэ. Дизелийн нийлүүлэлтийн хуваарь, боловсруулах үйлдвэрийн нөхцөлөөс хамаарах нэмэлт тоннуудаас гадна Вашингтоны өөрийн шийдвэрийн тогтвортой байдал л хамгийн их ажиглагдах боллоо.```