Францын өрийн дарамт еврогийн бүсэд халдварлах эрсдэлийг дахин сөхөв

Францын өрийн дарамт нэмэгдэхийн хэрээр хөрөнгө оруулагчид тус улсын санхүүгийн хүндрэл еврогийн бүсийн бусад зах зээлд нөлөөлөх эсэхийг анхааралтай ажиглаж байна. Францын 10 жилийн бондын өгөөж 2002 оноос хойш анх удаа 5 хувийг давсан нь санхүүжилтийн өртөг болон төсвийн тогтвортой байдлын талаарх болгоомжлолыг нэмэгдүүлэв. Мөн евро оны эхнээс ам.долларын эсрэг бараг 5 хувиар суларсан байна. Энэ хөдөлгөөн нь Францын эдийн засаг, улс төрийн хүндрэл зах зээл дээр зэрэгцэн үнэлэгдэж байгааг харуулж байна.

Франц, Германы 10 жилийн бондын өгөөжийн зөрүү пүрэв гарагт 170 суурь нэгжээс давжээ. Энэ нь 2010-аад оны эхэн үеийн өрийн хямралаас хойших хамгийн өндөр түвшин болж, хөрөнгө оруулагчид Францын өрийг еврогийн бүсийн хамгийн найдвартай зээлдэгчдийн нэг болох Германы өртэй харьцуулахад хэр өндөр эрсдэлтэй гэж үзэж байгааг илтгэв. Өрийн зөрүү ийнхүү тэлэх нь Францын Засгийн газар шинэ санхүүжилт татах үед төлөх өртөгт дарамт болно. Улмаар төсвийн алдагдлыг бууруулах, өрийн өсөлтийг хязгаарлах бодлогын орон зай хумигдаж болзошгүй.

Францын өрийн хэмжээ 2026 оны хоёрдугаар улирлын эцэст дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 119 хувьд хүрсэн байна. Энэ үзүүлэлт 2009 оны сүүлчийн Грекийн 128 хувийн түвшинтэй ойролцоо байгаа нь өнөөгийн нөхцөл байдлыг 2010-аад оны өрийн хямралтай жишихэд хүргэж байна. Үүний зэрэгцээ Засгийн газар 2026 оны эдийн засгийн өсөлтийн төсөөллөө 0.5 хувь болгон бууруулжээ. Улс төрийн тогтворгүй байдал төсвийн шинэчлэлийг хэрэгжүүлэх эсэхэд эргэлзээ төрүүлж, өрийн асуудлыг шийдвэрлэх оролдлогын найдвартай байдалд нөлөөлж байна.

Зах зээлийн дарамт зөвхөн Францын дотоод хүчин зүйлээс үүдэж байгаа биш. Холбооны нөөцийн банк зэрэг томоохон төв банкуудын бодлогын өөрчлөлт, мөн хиймэл оюунд чиглэсэн хөрөнгө оруулалт санхүүжилтийн зардлыг өсгөж байна. Энэ нь суурь үзүүлэлт нь муудсан зээлдэгчдэд нэмэлт дарамт үзүүлж, өрийн түвшин өндөр орнуудын эмзэг байдлыг тодруулж болзошгүй. Гэхдээ шинжээчид одоогоор эрсдэлийг еврогийн бүсийн хэмжээнд бус, Францад голлон төвлөрсөн гэж үзэж байна.

ING-ийн Карстен Бржески нөхцөл байдлыг “Бид Францын хямралын гүнд орчихоод байна” гэж тодорхойлжээ. Forvis Mazars-ийн Жорж Лагариас “Зах зээлд мэдэгдэж буй эрсдэлийг тооцож болно, харин гэнэтийн зүйлээс зах зээл эмээдэг” хэмээн хэлсэн байна. Харин Ninety One-ийн Алекс Эверетт “Үүнийг еврогийн бүсийн системийн эрсдэлээс илүүтэй Францын эрсдэл гэж үзэх ёстой” гэжээ. Эдгээр үнэлгээ нь одоогийн дарамтыг системийн хямрал гэж нэрлэхэд эрт боловч улс төрийн болон төсвийн шинэ цочрол гарвал зах зээлийн болгоомжлол нэмэгдэх боломжтойг харуулж байна.

Европын төв банкны шинэчлэл, банкуудын бэхжилт болон еврогийн бүсийн нэгдэл нь 2010-аад оны эхэн үетэй харьцуулахад системийн халдварын эрсдэлийг хязгаарлаж байна. Марио Драги өмнө нь “Еврог хамгаалахын тулд шаардлагатай бүхнийг хийнэ” гэж мэдэгдэж байсан нь бүсийн тогтвортой байдлыг хамгаалах бодлогын байр суурийг илэрхийлдэг. Гэсэн ч хөрөнгө оруулагчдын болгоомжлол бусад орнуудын санхүүжилтийн зардалд нөлөөлж эхэлбэл Францын асуудал тус улсын хилээс давж мэднэ. Одоогоор зах зээлийн анхаарал Францын өр, улс төрийн тогтвортой байдал, төсвийн шинэчлэл хэрэгжих эсэхэд төвлөрч байна.