Хормузын хоолойгоор зорчиж буй нефть тээвэрлэгчдийг бараг өдөр бүр буудаж, экспортын сэргэлтэд дарамт нэмэгдэв

Хормузын хоолойгоор зорчиж буй нефть тээвэрлэгчдийг буудах халдлага бараг өдөр тутмын шинжтэй болж, бүс нутгийн экспортын сэргэлтэд нэмэлт дарамт үүсгээд байна. Энэ долоо хоногт дахин таван нефть тээвэрлэгч халдлагад өртсөн гэж мэдээлэв. Даваа гарагт Хормузаар нэвтрэх үед суман туссаны улмаас 12 далайчин шархаджээ. Marisks-ийн мэдээлснээр шархадсан далайчид Энэтхэгийн иргэд бөгөөд On Peace хөлөг Нэгдсэн Араб Эмиратад харьяалагддаг байна.

Энэхүү нөхцөл байдлын эрсдэлийн цар хүрээг Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Олон улсын далайн байгууллагын тоо баримт улам тодруулж байна. Тус байгууллагын мэдээлснээр аравдугаар сарын 4-нд дууссан долоо хоногт 11 танкер халдлагад өртжээ. Хоёрдугаар сарын сүүлээс эхэлсэн дайнаас хойш Хормуз, Персийн булан, Оманы буланд 100 худалдааны хөлөг онгоц халдлагад өртөж, дор хаяж 24 далайчин амиа алдсан гэж Олон улсын далайн байгууллага мэдээлэв. Хормуз бол энэ бүсийн гол дамжин өнгөрөх шугам хэвээр, харин эрсдэл нь улам хэвийн мэт харагдах болсон байна.

Сүүлийн өдрүүдэд гарсан халдлагын мэдээллүүд нэг нэгээрээ нэмэгдсээр байна. Лхагва гарагт Катарын эргээс холгүй танкер олон суманд оногдож, хохирол гарсан гэж Их Британийн тэнгисийн аюулгүй байдлын байгууллага мэдээлэв. Баасан гарагт Нэгдсэн Араб Эмиратын эрэг орчим Gem No. 2 хөлөг суманд оногдож, онгоцон дээр гал гарсан гэж мэдээлсэн. Энэ нь Иран гол дамжин өнгөрөх шугам дагуу нөлөөгөө тогтоож, зорчиж буй хөлөг онгоцуудад дарамт үзүүлэх санаархлаа харуулсаар байна гэсэн үнэлгээг давхар дагуулж байна. Дээрээс нь “Хууль бус чиглэлүүд” гэх анхааруулга, эрсдэл өндөр нөхцөлд ч хөдөлгөөн “Хэмжээ нь нэвтэрч л байна” гэх ажиглалтууд яригдаж эхэлжээ.

Эрсдэл нэмэгдэхийн хэрээр зах зээл дээрх шууд нөлөө нь түүхий нефтийн урсгалаар хэмжигдэж байна. Довтолгоо нэмэгдэхийн хэрээр түүхий нефтийн урсгал сүүлийн үед буурч эхэлсэн гэж дурдав. Кплерийн Баасан гарагт нийтэлсэн мэдээллээр Лхагва гарагт дууссан долоо хоногт Хормузаар гарах экспорт өдөрт 8.5 сая баррель байсан байна. Мөн Кплерийн тооцоогоор Ойрх Дорнодоос нийт нийлүүлэлт өдөрт 15.3 сая баррель болж, дайны өмнөх түвшнээс 10 хувь дутуу байгаа нь гарчээ.

Нийлүүлэлтийн дарамтыг улам нэмэх нэг хүчин зүйл нь Ираны экспортын зогсолт болж байна. Кплерийн мэдээлснээр Иран наймдугаар сарын сүүлээс хойш АНУ-ын тэнгисийн цэргийн бүслэлтээс шалтгаалан экспортод түүхий нефть ачаалаагүй. Үүний зэрэгцээ далайн аюулгүй байдлын эрсдэл нэмэгдсэнээр даатгал, тээврийн зардлын дарамт дагаж өсөх төлөвтэй гэж үнэлэгдэж байна. “Энэ нь тогтвортой шинэ хэвийн байдал биш” гэх анхааруулга зах зээл, тээвэрлэлтийн салбарынхны дунд улам чанга сонсогдох болжээ.

Ийм нөхцөлд тээвэрлэгчдэд зориулсан шуурхай мэдээлэл, зохицуулалт ч идэвхжиж байна. АНУ-ын Төв командлал Пүрэв гарагт Хормуз дахь нөхцөл байдлын талаар тээвэрлэгчдэд танилцуулга хийв. Хэрэв довтолгоо үргэлжилбэл экспортын урсгал цааш хорогдож, даатгал ба тээврийн зардал нэмэгдэх эрсдэл хэвээр үлдэнэ. Одоогоор хөдөлгөөн бүрэн зогсоогүй ч эрсдэл “туйлын өндөр” түвшинд хадгалагдаж буй нь бүс нутгийн нийлүүлэлтийн сэргэлтэд том саад болж байна.