Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жилийн ойд зориулсан ‘Зүчийн улсын зарлиг, албан бичгүүд’ номыг танилцуулав

Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жилийн ойд зориулсан “Зүчийн улсын зарлиг, албан бичгүүд” номыг өнөөдөр олны хүртээл болголоо. Номын нээлт Монгол Улсын Гадаад харилцааны яаманд болж, дэлхийн архив, номын сангуудад хадгалагдаж буй 31 зарлиг, албан бичгийг нэгтгэн эмхэтгэсэн бүтээл гэдгийг онцлов. Танилцуулгын үеэр энэхүү эмхэтгэл нь хамтарсан судалгааны цар хүрээг тэлж, соёл-шинжлэх ухааны солилцоог идэвхжүүлэх хүлээлт үүсгэж буйг дурдав.

Энэхүү бүтээлийг Бүгд Найрамдах Турк Улсын монголч эрдэмтэн Өзйетгин Айше Мелек, Илиас Кемалоглу нар бичжээ. Монгол Улсаас Бүгд Найрамдах Турк Улсын Истанбул хотноо суугаа Ерөнхий консул Д.Анхбаяр уг номыг Монгол хэлнээ орчуулан танилцуулж буйг мэдээллээ. Нээлтийн арга хэмжээ нь ойд зориулсан бүтээлийг дипломат байгууллагын түвшинд олон нийтэд хүргэж буйгаараа онцлог үйл явдал боллоо.

Танилцуулгын үеэр Өзйетгин Айше Мелек номын агуулга, ач холбогдлыг дэлгэрүүлэн тайлбарлав. Тэрбээр Зүчийн улсын түүхийг Түрэг, Монгол ард түмний түүхэн уламжлалын чухал хэсэг гэж үздэгээ илэрхийлсэн байна. Мөн дэлхийн архив, номын сангуудад хадгалагдаж буй 31 зарлиг, албан бичгийг анх удаа нэг бүтээлд эмхэтгэн оруулснаараа энэ эмхэтгэл ялгарч байгааг тэмдэглэв.

Номын зохиогчид энэ өдрүүдэд “Монгол судлал: Уламжлал ба орчин үе” сэдэвт олон улсын монголч эрдэмтний XIII Их хуралд оролцож байгаа аж. Ийм нөхцөлд шинэ эмхэтгэлийг олон улсын судлаачдын уулзалт, хэлэлцүүлгийн чухал сэдэвтэй зэрэгцүүлэн танилцуулж буй нь анхаарал татна. Судалгааны материалын нэг дор бүрдүүлэлт нь баримт бичигт суурилсан хамтарсан ажлыг бодитоор урагшлуулах боломжийг нэмэгдүүлж буйг арга хэмжээний үеэр онцолсон юм.

Нээлтийн хүрээнд дурдсанчлан, уг эмхэтгэл нь Монгол, Түрэгийн түүхийн хамтарсан судалгааг тэлэх хүлээлт дагуулж байна. Түүнчлэн соёл-шинжлэх ухааны солилцоог идэвхжүүлэх зорилтыг дэмжих бодит хэрэглэгдэхүүн болж, архив, номын сангийн эх сурвалжийг судалгааны эргэлтэд оруулахад чиглэж байгаагаараа ач холбогдолтой. Ингэснээр Зүчийн улсын үеийн захиргааны шинжтэй эх баримтууд нэг дороос үзэж, харьцуулан судлах боломжтой болж байгаа нь уншигч, судлаачдын сонирхлыг татах шинэ гарц болж байна.