Монгол Улс гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтыг жилд $5.5 тэрбумд хүргэх зорилт тавилаа

Монгол Улс гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын жилийн орох урсгалыг 2028 он гэхэд 5.5 тэрбум ам.долларт хүргэх зорилт тавьлаа. Засгийн газрын өчигдрийн хуралдаанаар 2026–2028 онд хэрэгжүүлэх “Хөрөнгө оруулалтыг татах, хадгалах, дэмжих цогц үйл ажиллагааны ажлын төлөвлөгөө”-г танилцуулсан байна.

Төлөвлөгөөний дагуу гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын жилийн орох урсгалыг 2026 онд $4.5 тэрбум, 2027 онд $5 тэрбум, 2028 онд $5.5 тэрбум болгон үе шаттай нэмэгдүүлэхээр зорьжээ.

Хөрөнгө оруулалт татах бодлогыг зөвхөн шинэ төсөл хайхаар хязгаарлахгүй, одоо ажиллаж буй хөрөнгө оруулагчдын үйл ажиллагааг тогтвортой үргэлжлүүлэхэд чиглүүлэхээр төлөвлөсөн байна. Энэ хүрээнд эрх зүйн орчныг сайжруулах, хөрөнгө оруулалт татах тогтолцоог хөгжүүлэх, төрийн байгууллагын чадавхыг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө оруулагчдын гомдлыг шийдвэрлэх, aftercare буюу одоо байгаа хөрөнгө оруулагчдыг хадгалах, дэмжих тогтолцоо бүрдүүлэх таван чиглэлээр ажиллах төлөвлөгөөтэй байна.

Мөн хөрөнгө оруулалтын мэдээллийн нэгдсэн цахим систем хөгжүүлэх, нэг цэгийн үйлчилгээний чанарыг сайжруулах, хөрөнгө оруулагчидтай тогтмол харилцах механизмыг бий болгохоор тусгажээ. Хөрөнгө оруулалтын тухай хуульд долдугаар сард баталсан нэмэлт, өөрчлөлт наймдугаар сарын 31-нээс хэрэгжиж эхэлсэн бөгөөд хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалах, төрийн үйлчилгээг нэг цэгээс авах боломжийг өргөжүүлэх зохицуулалтууд мөн үүнд багтаж байна.

Зөвхөн хөрөнгө оруулалтын хэмжээг өсгөхөөс илүү бүтэц нь чухал

Монгол Улс 1990–2025 онд нийт $52.1 тэрбумын гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт татсан бөгөөд үүний 74.4 хувь нь уул уурхайн салбарт төвлөрчээ. Бөөний болон жижиглэн худалдаа 9.6 хувь, санхүү, даатгалын салбар 3.9 хувийг эзэлж байна.

Иймээс $5.5 тэрбумын зорилтын үр дүнг зөвхөн орж ирэх мөнгөн дүнгээр хэмжихээс гадна эрчим хүч, дэд бүтэц, боловсруулах үйлдвэрлэл, хөдөө аж ахуй, аялал жуулчлал, технологи зэрэг уул уурхайн бус салбарт хөрөнгө оруулалт нэмэгдэх эсэхээр үнэлэх шаардлагатай.

ОУВС ч Монголын эдийн засаг уул уурхай, түүхий эдийн үнийн хэлбэлзлээс өндөр хамааралтай хэвээр байгааг онцолж, гадаадын хөрөнгө оруулалт татахын зэрэгцээ бизнесийн орчин, засаглал, хууль дээдлэх тогтолцоог бэхжүүлэх нь тогтвортой өсөлтийн гол нөхцөл гэж үзсэн. Тус байгууллага хөдөө аж ахуйн боловсруулах үйлдвэрлэл, аялал жуулчлал, мэдээллийн технологи, сэргээгдэх эрчим хүч зэрэг салбарт төрөлжих боломж байгааг дурдсан байна.

Ямар үр дүн хүлээж байна вэ?

Засгийн газрын тооцоолж буйгаар төлөвлөгөө хэрэгжсэнээр хөрөнгө оруулагчдын итгэл сайжирч, гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын урсгал илүү тогтвортой болох нөхцөл бүрдэнэ. Мөн шинэ хөрөнгө оруулалт нэмэгдэх нь капиталын хуримтлал, шинэ технологи, мэдлэг нэвтрүүлэх, бүтээмж болон өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх суурь болно гэж үзэж байна.

Гэхдээ энэ зорилтын бодит үр дүн нь хууль, зохицуулалтын тогтвортой байдал, зөвшөөрөл олголтын хугацаа, хөрөнгө оруулагчдын маргаан шийдвэрлэлт, төрийн үйлчилгээний уялдаа, мөн хөрөнгө оруулалтыг уул уурхайгаас бусад салбарт чиглүүлж чадах эсэхээс шалтгаална. ОУВС бизнесийн орчин, засаглалын шинэчлэлүүд бодитоор хэрэгжих нь хөрөнгө оруулалт татахад шийдвэрлэх ач холбогдолтойг онцолсон.

Эдийн засаг, хөгжлийн яам, Гадаад харилцааны яам, Сангийн яам болон Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам төлөвлөгөөг хамтран хэрэгжүүлэх болжээ.