НҮБ-ын хүний эрхийн шинжээчид цагаачдыг гуравдагч оронд албадан буцаах бодлогыг зогсоохыг АНУ-аас шаардав

НҮБ-ын хүний эрхийн мэргэжилтнүүд АНУ-ын Засгийн газарт илгээсэн захидалдаа цагаачдыг өөрийн эх орноос нь бусад улс руу албадан буцаах бодлогыг зогсоохыг уриаллаа. Тэдний үзэж буйгаар энэ зохицуулалт нь цагаачдыг эрүүдэн шүүх, хавчлага зэрэг зүй бус харьцаанд өртөх эрсдэлийг нэмэгдүүлж болзошгүй. Шинжээчид уг бодлогын улмаас учирч буй сөрөг үр дагавар “одоо цаашид таамаг төдий зүйл биш болсон” гэж анхааруулсан байна.

Энэ асуудал АНУ өнгөрсөн оноос Африкийн хэд хэдэн улстай, эх орон руу нь хууль ёсоор буцааж болохгүй цагаачдыг хүлээн авах хэлэлцээрүүд байгуулсан гэх мэдээллийн дараа улам хурцдаж байна. Гуравдагч орон руу буцаагдсан зарим хүн өмнө нь АНУ-ын шүүгчдээс хамгаалалт авсан, эх оронд нь буцаавал зүй бус харьцаанд өртөх эрсдэлтэй гэж тогтоогдсон байсан гэж шинжээчид дурджээ. Харин Вашингтон эдгээр хэлэлцээрийг хууль ёсны, албадан буцаалт нь АНУ-ын цагаачлалын хуулийн дагуу хэрэгждэг гэж өмнө нь хамгаалж ирсэн байна.

Шүүхийн маргаан мөн зэрэгцэн үргэлжилж байна. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп доод шатны шүүхүүд хууль бус гэж үзсэний дараа бодлогыг үргэлжлүүлэхийг зөвшөөрөхийг энэ сард АНУ-ын Дээд шүүхээс хүссэн гэж мэдээлжээ. Ийм нөхцөлд бодлогын хүрээ, хэрэгжилт, хяналт шалгалт тойрсон маргаан нээлттэй хэвээр үлдэж байгаа юм.

НҮБ-ын шинжээчдийн мэдээлснээр дор хаяж 23,000 гуравдагч улсын иргэнийг 29 улс, нутаг дэвсгэрт илгээсэн байна. Тэд мөн албадан буцаалт хүлээн авах тухай Вашингтонтой гэрээлсэн гэх 35 улс, нутаг дэвсгэрийн засгийн газруудад “ижил мэдэгдэл” хүргүүлсэн гэжээ. Шинжээчид үүнийг “хүний эрхийн зөрчлүүдийн цуваа” гэж тодорхойлж, бодлогын цар хүрээ нь дан ганц АНУ-ын дотоод асуудлаас давж, олон улсын хариуцлагын хүрээнд очиж байгааг сануулсан байна.

Тэдний хэлснээр хамгийн өндөр эрсдэлд хүүхэд, эмэгтэйчүүд, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүс, хүний наймааны хохирогчид, ЛГБТ хүмүүс, хүний эрхийн хамгаалагчид, харьяалалгүй хүмүүс болон бусад онцгой эмзэг нөхцөлтэй хүмүүс байна. НҮБ-ын шинжээчдийг Женевт төвтэй Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хүний эрхийн зөвлөл томилдог ч байгууллагаасаа хараат бус байдлаар ажилладаг гэж тайлбарласан байна. Женев дэх Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага дахь АНУ-ын дипломат төлөөлөгчийн газар тайлбар авах хүсэлтэд нэн даруй хариу өгөөгүй гэж Reuters мэдээллээ.