Ойрхи Дорнодын хурцадмал байдал нийлүүлэлтийн эрсдэлийг өсгөж, газрын тосны үнэ Лхагва гарагт өслөө

Ойрхи Дорнодод мөргөлдөөн хурцдаж, нийлүүлэлт доголдох эрсдэлийн талаархи болгоомжлол нэмэгдсэнээр газрын тосны үнэ Лхагва гарагт дахин өсөв. Intercontinental Exchange Europe дээр Brent-ийн арванхоёрдугаар сарын фьючерс 1.24%-иар нэмэгдэж, нэг баррель нь 107.02 ам.долларт хүрсэн байна. Даамжирсан тохиолдолд үнийн хэлбэлзэл тэлж, тээвэрлэлтийн коридоруудын эмзэг байдал хөрөнгө оруулагчдын анхаарлын төвд орж байна.

Эрсдэлийн гол зангилаа нь Хормузын хоолой орчимд төвлөрчээ. Ираны Хормозганы мужийн Хормузын хоолойн ойролцоох Бандар Аббасын эрэгт Ираны дунд оврын нефть тээвэрлэгчид хүлээлтийн байдалтай байгаа талаар мэдээлсэн. Далайн гарцын эрсдэлийн тухай мэдээлэл нь зах зээл дээрх богино хугацааны бодит нийлүүлэлтээс илүүтэй нийлүүлэлтийн тасалдлын айдас, даатгал ба тээврийн өртөг өсөх хүлээлтээр дамжин үнэд нөлөөлөх хэв шинжтэй.

Бүс нутгийн мөргөлдөөний өөр нэг шугам Йеменд тодорч, Саудын Араб болон Иранаас дэмжлэгтэй Хоути бүлэглэлүүдийн мөргөлдөөн Риядын гол нисэх буудал руу хийсэн халдлагын дараа хурцдав. Al Jazeera-ийн мэдээлснээр Йеменд Хоутичуудын эрчим хүчний терминал, түлшний нөөцийг Саудын тэргүүлсэн эвсэл цохисон ч энгийн иргэдэд хохирол учруулахгүйгээр арга хэмжээ авсан гэж мэдэгдсэн байна. Энэ нь бүс нутгийн эрчим хүч, тээвэр, дэд бүтцийн эрсдэлийг зэрэг өсгөж, мэдээний урсгал бүр дээр зах зээл дахин үнэ тогтоох нөхцөлийг бүрдүүлж буйг хөрөнгө оруулагчид анхаарч эхэллээ.

АНУ болон Ираны хоорондын хурцадмал байдал үргэлжилж, мэдээллийн зөрүү өөрөө бас тодорхойгүй байдлыг нэмэгдүүлж байна. АНУ-ын Төв командлал Хормузын хоолой Ираны хяналтад байна гэх мэдэгдлийг няцааж, “АНУ-ын хүчин болон бүс нутгийн түншүүд Хормузын хоолойг тодорхой хянаж байна” гэж мэдэгдэв. Мөн АНУ-ын Төв командлалын мэдэгдсэнээр “Исламын хувьсгалын харуулын корпусын тэнгисийн цэргийн командлагчид тэнгисийн цэрэг гэж үгүй” хэмээн онцолсон нь Ираны талын яриаг үл зөвшөөрч буй байр суурийг давхар илэрхийлж байна.

Энэ нөхцөлд зах зээлийн хүлээлт хэрхэн ширүүсэж буйг CNBC-ийн Squawk Box нэвтрүүлэгт хедж сангийн менежер Пол Тюдор Жонсийн хэлсэн үг тодрууллаа. Тэрээр Ираны зөрчил даамжирвал газрын тос 20-25 ам.доллароор ахин өсөж болзошгүй гэж хэлээд, “Би газрын тос авсан... өөдрөг байна... 20 эсвэл 25 ам.доллароор ахин өсөх боломжтой” гэж нэмжээ. Мөн “Нөхцөл байдлыг намжаах ямар нэг зүйл болох байсан бол дунд хугацааны сонгуулиас өмнө аль хэдийн болсон байх ёстой” гэж хэлсэн нь зах зээлд “богино хугацаанд намжихгүй” гэх тайлбарыг улам хүчтэй болгож байна.

Одоогоор газрын тосны үнэ өсөж байгаа нь нэг талаас нийлүүлэлт доголдох эрсдэлийн үнийн нэмэгдэл, нөгөө талаас Хормузын хоолой зэрэг тээвэрлэлтийн гол коридоруудад хяналт, мэдэгдэл, сөргөлдөөн зэрэгцэн үргэлжилж буйтай холбоотойгоор савлагаа нэмэгдэх магадлалтай гэсэн дохио зэрэгцэж байгааг харуулж байна. Иран, Саудын Араб, АНУ-ын талаарх мэдээний өнгө аяс, мөн бүс нутгийн цэргийн эрчимжилтийн шинж тэмдэг бүр нь зах зээлд дахин үнэлгээ хийх шалтгаан болж байна. Ийм үед хөрөнгө оруулагчдын анхаарал тээвэрлэлтийн саад, эрчим хүчний дэд бүтцийн эрсдэл, улмаар фьючерсийн үнийн хэлбэлзэл рүү төвлөрөх төлөвтэй хэвээр байна.