Олон улсын валютын сан хиймэл оюун төвтэй хөрөнгө оруулалтын давалгаа өсөлтийг дэмжсэнээр дэлхийн өсөлтийн төсөөллөө ахиуллаа

Олон улсын валютын сан дэлхийн өсөлтийн төсөөллөө хиймэл оюунд суурилсан хөрөнгө оруулалтын давалгаа эрчимжиж, эдийн засагт эрэлтээр дамжсан дэмжлэг үзүүлсэнтэй холбон ахиуллаа. Тус байгууллага 2026 онд дэлхийн эдийн засаг 3.1 хувь өснө гэж шинэчилсэн нь долдугаар сард тооцсон 3 хувьтай харьцуулахад өндөр байна. Гэхдээ эрчим хүчний нийлүүлэлтийн эрсдэл, инфляцын дарамт зэрэг эмзэг цэгүүд хадгалагдвал зах зээлийн хэлбэлзэл нэмэгдэх төлөвтэйг сануулсан юм.

Энэ дүгнэлтийг Олон улсын валютын сан болон Дэлхийн банкны бүлгийн Бангкок дахь жилийн уулзалтаар танилцуулж, геополитикийн хурцадмал байдал, өрийн өсөлт, хиймэл оюуны нөлөөг хэлэлцэв. ОУВС хиймэл оюунтай холбоотой хөрөнгө оруулалт эдийн засагт “эрэлтийн түлхэц” өгч, жилийн эхний хагаст идэвхийг таамгаас дээр түвшинд барьсан гэж үзлээ. Нөгөө талд өсөлт улс орнуудын эрсдэлийн өртөлтөөр улам жигд бус болж буйг тэмдэглэн, 2027 оны өсөлтийн таамгийг 3.4 хувь дээр хэвээр хадгалав.

Эрчим хүчний талд Ойрхи Дорнод дахь мөргөлдөөнөөс үүдсэн цочролын эсрэг түлшний эх үүсвэр төрөлжүүлэх, стратегийн нөөц ашиглах зэрэг арга хэмжээ богино хугацаанд тус болсон ч хамгаалалт хурдан багасч байгааг ОУВС анхааруулав. Мөн Ормузын хоолой дахин нээгдэх хугацааг ирэх оны гуравдугаар сар гэж шинэчилж, зөрчил эхлэхээс өмнөх түвшинд аравдугаар сар гэхэд дөхнө гэж тооцсон байна. Энэ нь нийлүүлэлтийн шокын эрсдэл бүрэн ариллаа гэсэн үг биш, харин зах зээл дээрх хүлээлт эргэж өөрчлөгдөх боломжтойг илтгэж байна.

Инфляцын дүр зураг бас зөөлөрсөнгүй. ОУВС 2027 оны инфляцыг 4.1 хувь гэж тооцож, өмнөх 3.9 хувийн төсөөллөөс өндөр болгосон бөгөөд 2027 онд инфляц 5 хувиас давах магадлал 35 хувь гэж үнэлэв. Ийм нөхцөлд бодлогын орон зай хумигдаж, өсөлт дээрээс нь санхүүгийн нөхцлийн өөрчлөлтөөр давхар дарамт үүсэх эрсдэлтэй. Үүнтэй зэрэгцээд тус байгууллага санхүүгийн зах зээлийн тайван байдлын нэг шалтгаан нь “хиймэл оюунтай холбоотой хэт өөдрөг хүлээлт” байж магадгүй гэж тэмдэглэсэн нь хөрөнгийн үнэлгээ огцом засрах эрсдэлийг дахин санууллаа.

Хиймэл оюуны бүтээмжийн өсөлт бодитой биелэхгүй хувилбарт АНУ-ын хувьцаа 20 хувиар буурч, 2028 он гэхэд дэлхийн өсөлт суурь тооцооллоос 1.1 нэгжээр доошилж болзошгүй гэж ОУВС сэрэмжлүүлэв. Үүний зэрэгцээ өрийн траектори урт хугацаанд бодлогын сонголтыг улам хязгаарлаж болзошгүйг дурдсан байна: хөгжингүй эдийн засгуудын төрийн өр ДНБ-ий 115 хувь хүртэл 2031 онд өснө гэж, харин шинээр зах зээлд гарч буй болон хөгжиж буй орнуудад 84 хувь хүрнэ гэж таамаглав.

Ийм суурин дээр ОУВС төсвийн боломжийг дахин бүрдүүлэх нь “улам бүр яаралтай” болж байгааг анхааруулав. Хиймэл оюунд суурилсан хөрөнгө оруулалт богино хугацаанд эрэлтийг түлхэж, өсөлтийн төсөөллийг дэмжиж байгаа ч инфляц, эрчим хүч, үнэлгээний хүлээлт зэрэг олон фронтоор эрсдэлийн магадлал зэрэгцэн нэмэгдэж буйг байгууллага нэгэн зэрэг цохон тэмдэглэлээ. Зах зээл тайван харагдаж байсан ч энэ тайван байдал нь суурь эрсдэлүүд сулрав гэсэн дохио биш байж болохыг уг мессеж давхар сануулж байна.