Олон улсын валютын сан өр, инфляц өсвөл улсын бондын өгөөж эмх замбараагүй үсрэх эрсдэлтэйг анхааруулав

Олон улсын валютын сан (IMF) Global Financial Stability Report тайландаа өр, инфляцын дарамт нэмэгдэх тохиолдолд улсын бондын өгөөж огцом өсөж, зах зээл “эмх замбараагүй” савлах эрсдэлтэйг онцоллоо. Сангийн дүгнэлтээр инфляцын сэргээлт, өрийн өсөлт, хиймэл оюунтай холбоотой зээлжилт нь улсын бондын захад зэрэг дарамт болж байна. Өгөөж огцом өсөх нь үнэлгээг бууруулж, улмаар бусад хөрөнгийн ангилал руу дамжин эрсдэлийг өсгөх суурь нөхцөл бүрдэхээр байгааг анхааруулсан байна.

IMF дэлхийн улсын өр Дэлхийн II дайнаас хойших дээд түвшинд дөхөж, удахгүй ДНБ-ий 100 хувиас давах төлөвтэй гэж үзжээ. Энэ суурь дээр инфляцын дарамт эргэн сэргэж, санхүүжилтийн өртөг өндөр түвшинд удаан тогтвортой байх хүлээлт хүчтэй хэвээр байвал бондын захын хэлбэлзэл гүнзгийрэх эрсдэл нэмэгдэнэ. Сан тайланд “энэ бол их хэмжээний, богино хугацаанд төвлөрсөн эрэлтийн цочрол” гэж тэмдэглэсэн нь өгөөжийн хөдөлгөөн богино хугацаанд хурц хэлбэрээр илэрч болзошгүйг давхар сануулж байна. Нөгөө талаар дэлхийн эдийн засаг одоогоор тэсвэртэй харагдаж буй ч энэ “тэсвэр” удаан үргэлжлэхгүй байж магадгүй гэсэн агуулгыг мөн гаргажээ.

Энэхүү эрсдэлийн зураглалд геополитикийн хүчин зүйлс ч нэмэр болж байна. Ойрх Дорнодын мөргөлдөөний улмаас эрчим хүчний зардал өсөж, мөнгөний нөхцөл чангарна гэсэн хүлээлт өндөр хөгжсөн орнуудын өгөөжийг олон арван жилийн дээд түвшинд хүргэсэн гэж тайланд дурдсан байна. Энэ нь инфляцын эрсдэлийг дахин өдөөж, төв банкны бодлогын хариу үйлдэл илүү чанга хэлбэрт шилжих магадлалыг нэмэгдүүлнэ гэж үзэж байна. Ийм үед өрийн түвшин өндөр орнуудын санхүүжилтийн өртөг хурдтай нэмэгдэх нь бондын үнэлгээнд шууд дарамт болж, захын эмзэг байдлыг хүчтэй болгоно.

IMF-ийн Эдийн засгийн зөвлөх, Судалгааны газрын захирал Силвана Тенрейро “дэлхийн эдийн засаг тэсвэртэй байсан ч энэ тэсвэр нь хязгаартаа тулж байна” гэж хэлснийг тайланд онцолжээ. Сан энэ жил дэлхийн эдийн засгийн удаашрал таамгаас зөөлөн байна гэж үзсэн ч хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалтын өсөлт нь инфляц, санхүүгийн хэврэгшлийг нэмэгдүүлж болзошгүй гэж анхааруулсан байна. Ялангуяа хиймэл оюунтай холбоотой хөрөнгө болон барьцааны эрсдэл өсөх нөхцөл бүрдвэл бондын захын савлагаа бусад зах зээл рүү түрж, санхүүгийн тогтвортой байдалд “дам” нөлөө үзүүлэх эрсдэлтэй гэж тайлбарлажээ.

Сан мөн хиймэл оюуны бүтээмжийн өсөлт бодитоор гарахгүй хувилбарт АНУ-ын хувьцаа 20 хувь унаж, 2028 он гэхэд дэлхийн өсөлт суурь таамгаас 1.1 нэгжээр бага байх эрсдэлтэйг тэмдэглэсэн байна. Ийм хэлбэлзэл бодит болж хувирвал хөрөнгийн үнэлгээний огцом өөрчлөлт, барьцааны чанарын доройтол зэрэг нь санхүүгийн байгууллагуудын эрсдэлийн үнэлгээнд нөлөөлж, түүнээсээ дамжаад бондын өгөөжид дахин дарамт үүсгэх суваг нээгдэж болзошгүй. Энэ хүрээнд IMF өгөөжийн огцом өсөлт гэдэг нь зөвхөн бонд эзэмшигчдийн алдагдлаар хязгаарлагдахгүй, санхүүжилтийн суурь өртөг өсөх замаар бодит эдийн засагт ч нөлөөлөх эрсдэлтэйг сануулж байна.

Зах зээлийн орчны тухайд DBS Bank-ийн гүйцэтгэх захирал Тан Су Шан Сингапурыг нээлттэй, урьдчилан таамаглах боломжтой зах зээл гэж тодорхойлж, бүр “бараг л уйтгартай” гэж хэлсэн нь CNBC-ээр мэдээлэгдэв. Тэрээр мөн “энэ их савлагаатай үед уйтгартай байх муу биш биз дээ” гэж хэлжээ. Харин АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп ОХУ-ын дизель түлшний экспортын зарим хязгаарлалтыг түр сулруулсан шийдвэрээ хамгаалж, Truth Social-т “Би Америкийн ард түмний төлөө зөв сонголт хийсэн, үргэлж, AMERICA FIRST” гэж бичсэн талаар мэдээлэгдсэн байна. Ийм олон эх үүсвэртэй савлагаатай нөхцөлд бондын өгөөж огцом үсрэх эрсдэлийг IMF онцолсон нь хөрөнгө оруулагчдын харах өнцөгт “тогтвортой байдал” өөрөө үнэтэй шалгуур болж байгааг дахин санууллаа.