Төгсөгч Рэйчел Грандисын туршлага арвин ч ажил олгогчдын өндөр босго ажлын саналд хүргэхгүй байна

Элон Их Сургуульд стратегийн харилцааны чиглэлээр төгссөн 22 настай Рэйчел Грандис олон дадлага, ажил хийсэн ч бүтэн цагийн ажлын санал авч чадаагүй байна. Тэр өөрийгөө “анхан шат”-ны ажлын байранд нэр дэвшихэд хангалттай туршлагатай гэж үздэг ч ажил олгогчдын тавьж буй босго өөр түвшинд очжээ. Грандисын хувьд хамгийн ойлгомжгүй нь, эхний боломжоо авч байж дараагийн боломж руу ахих ёстой атал “анхны туршлага”-ыг нь хаанаас олгох нь тодорхой биш байгаа явдал.

Боловсролын технологийн компанийн Cengage-ийн ажил эрхлэлтийн тайланд ч төгсөгчид анхан шатны ажлын байранд хэт их туршлага шаардаж байна гэж үзжээ. Судалгааг 2026 оны дөрөвдүгээр сараас наймдугаар сарын хооронд АНУ даяар 931 ажилд авах менежер, 759 багш, 1,100 төгсөгчөөс авсан бөгөөд алдааны хязгаар нь нэмэх, хасах 3 хувь байна. Тайлбар нь цөөн хүний сэтгэгдэл биш, зах зээлийн ерөнхий хандлагатай нийлж байгаа дүр зураг юм.

Энэ шахалт тоон дээр ч мэдрэгдэж байна. Handshake дээрх ажлын зар 2025 оны долоодугаар сараас 2026 оны зургаадугаар сарын хооронд ердөө 1% өссөн байна. LinkedIn-ийн мэдээллээр 2025 оны наймдугаар сартай харьцуулахад 2026 оны наймдугаар сард АНУ-ын анхан шатны ажилд авах түвшин нийт ажилд авалтын адил ойролцоогоор 6.5% буурчээ. Ажил хайгч шинэ төгсөгчдөд бол байрны сонголт тэлэхгүй мөртлөө шалгуур чангарч байгаа мэтээр тусна.

Грандис өөр нэг шалтгааныг ч сэжиглэж байна. Тэр хиймэл оюун тусалсан өргөдөл шүүх систем 2026 оны төгсөгч гэдгийг нь таньж, автоматаар дараагийн шатанд оруулахгүй байж магадгүй гэж эргэлзэж байна. Өөрөөр хэлбэл, хүнтэй ярилцахаас өмнө л “шүүлтүүр”-т унах эрсдэл бий. Ийм нөхцөлд “анхан шат” гэх нэршил бодит байдлаас хальж, зарим компанид хөдөлмөрийн зах зээл дээр гурван жилийн туршлагатай хүнийг л хэлж байна.

Cengage-ийн гүйцэтгэх захирал Майкл Хансен ажил олгогчид залуу ажилтнуудаас шүүн тунгаах, шийдвэр гаргах чадвар болон харилцааны ур чадварыг илүү өндөр түвшинд хүлээж байгааг онцолсон байна. Түүнтэй зэрэгцээд, бодит байдал дээр олон ажил олгогч анхан шатны ажилтанд тавих босгоо өсгөсөн гэдэг нь төгсөгчдийн хэлж буй “туршлага нэхэх хэр нь анхны туршлага өгөх ажил олддоггүй” зөрчлийг улам тодруулна. Дадлагажигч эхний өдрөөсөө л бүрэн бүтээмжтэй ажилтан байх албагүй, тиймээс илүү уян хатан байх хэрэгтэй гэсэн байр суурь энэ дундаас гарч ирж байна.

Энэ бол зөвхөн нэг төгсөгчийн ажилд орох түүхээр хязгаарлагдахгүй. Компаниуд сургалт, дадлагад илүү оролцохгүй бол залуу ажиллах хүчний нийлүүлэлт хумигдах эрсдэлтэй гэж Cengage-ийн тайланд анхааруулжээ. Туршлага “шаарддаг” тогтолцоо нь туршлага “өгдөг” гарцтайгаа хамт хөгжихгүй үед шинэ төгсөгчдөд хаалга хаагдаж, ажил олгогчдод ч урт хугацаандаа сонголтын хүрээ багасах магадлал нэмэгдэнэ.