Трамп, Ши Жиньпинь нарын уулзалтад хиймэл оюун геополитикийн шинэ фронт болж, өрсөлдөөнийг тодотгов

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп хиймэл оюуны бодлого, аюулгүй байдал, зохицуулалтын асуудлыг Вашингтоны гол сэдэв болгох алхам хийж, зөвлөхөөр удирдуулсан “AI Force” байгуулна гэж мэдэгдэв. Түүний хэлснээр “Бид энэ гайхамшигтай салбарын өсөлтийг огтхон ч саатуулахгүй, боомилохгүй.” Харин “мууг хайх” чиглэлд одоо байгаа эрүүгийн ба иргэний эрх зүйн тогтолцоогоор асуудлыг шийдэх боломжтой гэж байр сууриа тодотгосон байна. Энэ мэдэгдэл нь АНУ, БНХАУ хооронд хиймэл оюун тойрсон өрсөлдөөн геополитикийн шинэ фронт болж байгааг илүү тод харагдууллаа.

Энэ дэвсгэр дээр АНУ-ын Сангийн яамны сайд Скотт Бессент БНХАУ-ын Төрийн зөвлөлийн Шадар сайд Хэ Лифэнтэй уулзаж, хиймэл оюуны ослын мэдэгдлийн механизмтай яриа хэлэлцээ байгуулахаар тохиролцсон гэж мэдээлэв. Ийм механизмын талаархи тохиролцоо нь зөвхөн худалдаа, тарифын хүрээнээс давж, технологийн эрсдэлийн удирдлага руу хоёр талын харилцаа шилжиж буйг илтгэнэ. Зохицуулалтын маргаан ширүүсвэл технологийн хөрөнгө оруулалт болон нийлүүлэлтийн сүлжээний эрсдэл нэмэгдэх магадлалтай гэсэн анхааруулга зэрэгцэн яригдаж байна. Тиймээс “яриа хэлэлцээ” гэдэг үг өөрөө одоо улс төр, бизнесийн салбарынхан юу хүлээж буйг илтгэх хэмжээнд хүрээд байна.

Трамп, Ши Жиньпинь нарын төрийн зоог пүрэв гарагт болох бөгөөд олон компанийн гүйцэтгэх захирлууд оролцоно гэж мэдээлэв. CNBC-ийн эх сурвалжийн мэдээлснээр JPMorgan-ы Жэйми Даймон, Citigroup-ийн Жэйн Фрэйзер, OpenAI-ийн Сэм Алтман, Nvidia-гийн Женсен Хуан нар оролцох төлөвтэй байна. Энэ жагсаалт нь уулзалтын эдийн засаг, санхүү, дэвшилтэт технологийн гурван шугам нэг дор огтлолцож байгааг харуулна. Цагаан ордон ийм хүрээнд бизнесийн дуу хоолойг нэг дор төвлөрүүлэхийг зорьж буй дохио гэж ч уншигдаж байна.

Гэхдээ салбарын өөрийнх нь дотор хиймэл оюуны хөгжүүлэлтийн хурд, түүнд тавих хяналтын талаар байр суурийн зөрүү улам тодорсоор байна. Anthropic, OpenAI, xAI загвар хөгжүүлэлтийг сааруулахыг уриалсан бол Nvidia, Meta аюулгүй байдлын санаа зовнилыг намжаах байр суурь илэрхийлжээ. Ийм хоёр туйлын байр суурь АНУ-ын дотоод бодлогоор дамжин гадаад харилцаан дээр тусахгүй байх аргагүй. Технологийн том тоглогчдын хувьд нэг талдаа зах зээл, нөгөө талдаа аюулгүй байдлын шахалт зэрэгцэн ирж байгаа нь форум, уулзалтын хэлэлцэх сэдвийг улам хурцатгана.

Трамп мөн Линкольны дурсгалт хөшөө ба Арлингтоны үндэсний оршуулгын газрын хооронд байгуулах нуман байгууламжаа дрон, мэргэн буудагч байрлуулах боломжтой цэргийн цогцолбор болно гэж хэлж, “Дээд зэрэглэлийн цэргийн цогцолбор” гэх тодорхойлолт хэрэглэсэн байна. Энэ нь хиймэл оюуны асуудлыг цэвэр эдийн засаг, инновацын хүрээнээс илүүтэй үндэсний аюулгүй байдлын логикоор тайлбарлах өнгө аясыг давхар өгч байна. Ингэснээр “өсөлтийг саатуулахгүй” гэсэн амлалт, “мууг хайна” гэсэн байр суурь нэг өгүүлбэрт зэрэгцэн орших бодлогын шугам улам тодорч байгаа юм.

Одоо анхаарал пүрэв гарагт болох төрийн зоогийн хүрээнд бизнесийн удирдагчид, төрийн төлөөлөл, зохицуулалтын бодлого хэрхэн нэг ширээн дээр яригдах вэ гэдэгт төвлөрч байна. Хоёр тал ослын мэдэгдлийн механизмтай яриа хэлэлцээ байгуулахаар тохиролцсон нь шууд үр дүнгээс илүүтэй “эрсдэлийг багасгах суваг” нээх оролдлого гэж харагдана. Харин зохицуулалт, аюулгүй байдлын маргаан хурцадвал хөрөнгө оруулалт болон нийлүүлэлтийн сүлжээний эрсдэл нэмэгдэх тухай зах зээлийн болгоомжлол хэвээр. Ийм нөхцөлд хиймэл оюун хоёр улсын харилцаанд хэлэлцэх сэдэв биш, харин дараагийн өрсөлдөөний хэл бий болж байна.