Урт хугацааны өгөөж огцом өсөж, АНУ-ын эдийн засаг ба зах зээлийн эмзэг цэгийг хурцатгав

АНУ-ын урт хугацааны Засгийн газрын бондын өгөөж энэ долоо хоногт зах зээлийн гол сэдэв болж, олон арван жилийн дээд түвшинд хүрлээ. 30 жилийн хугацаатай Казначейн өгөөж 2004 оноос хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн гэж мэдээлэв. 10 жилийн өгөөж өсөлтөө үргэлжлүүлж, нэг өдрийн хамгийн том үсрэлтийг давтсан нь санхүүжилтийн өртөг даяар чангарч эхэлснийг илүү тод харуулав. Энэ хөдөлгөөн үргэлжилбэл хувьцаа, зээл, хэрэглээ зэрэг бодит эдийн засагт дамжих дарамт нэмэгдэх эрсдэлтэй байна.

Өгөөжийн өсөлт нь зардлын цохилтоос гадна бодлогын маргааныг ч ил гаргаж байна. CNBC-ийн Мэтт Петерсон өгөөжийн өсөлт байнгын инфляц ба өрийн дарамтад бодитой дохио өгч байна гэж бичив. Мөн энэхүү өөрчлөлт нь Холбооны нөөцийн банкны дарга Кевин Уорш, Сангийн сайд Скотт Бессент нарын байр суурийн зөрчлийг илчилж байна гэж дүгнэсэн нь анхаарал татав. Өөрөөр хэлбэл, өгөөж өсөх нь дан ганц зах зээлийн хөдөлгөөн бус, бодлогын хүлээлт, төсвийн дарамтын тухай яриаг нэг дор хурцатгаж байна.

Ипотекийн зах зээл дээр энэ нөлөө шууд мэдрэгдлээ. Mortgage News Daily-ийн мэдээлснээр 30 жилийн тогтмол ипотекийн дундаж хүү 7.45 хувь болж өсөв. Мэргэжилтнүүд өгөөж өсөх нь автомашины зээлийн хүүг мөн нэмэгдүүлнэ гэж анхааруулж байгаа нь хэрэглээний санхүүжилт илүү “хатуу” болохыг сануулна. Ийм орчинд өгөөжийн савлагаа хадгалагдвал хувьцаа ба хэрэглээний зээлийн дарамт нэмэгдэж, өсөлтийн хүлээлт суларна гэсэн болгоомжлол хүчтэй байна.

Зах зээл бүхэлдээ нэг чигт хөдөлсөнгүй. Дарамттай нөхцөлд ч S&P 500 гурван долоо хоногт анхны ашигтай долоо хоногтоо дөхөж байна. Харин Dow Jones Industrial Average дараалсан дөрөв дэх долоо хоногтоо алдагдалтай дуусах төлөвтэй байгаа нь салбар, компанийн ялгаа улам тэлж байгааг илтгэнэ. Асуудал зөвхөн хүү, өгөөжөөр тогтохгүй, геополитик ба бодлогын эрсдэлтэй давхцаж буй нь хөрөнгө оруулагчдыг илүү эмзэг болгож байна.

Улс төр, эрчим хүчний мэдээ ч зах зээлийн мэдрэг цэг дээр давалгаалж байна. Сенат Ираны дайныг зогсоохыг уриалсан тогтоолыг маш бага зөрүүтэйгээр унагав; Бүгд Найрамдах намын дөрвөөс бусад сенаторууд эсрэг санал өгсөн бөгөөд эрчим хүчний үнэ сонгуулийн эрсдэл дагуулах тухай болгоомжлол дагалдав. Үүнтэй зэрэгцэн АНУ-ын томоохон бизнесийн бүлгүүд дизелийн экспортын хоригийн санаачилгыг Дональд Трампт болгоомжлуулах байр суурь илэрхийлж, ийм алхам нь эцэстээ дизелийн үнийг өсгөж мэднэ гэж сануулав. Ираны төрийн хэвлэл мэдээллээр Тегераны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи Ормузын хоолойг долоон хоногийн дотор нээж магадгүй гэж хэлсэн тул газрын тосны үнэ буурсан нь эрчим хүчний талын хүлээлт хэр хурдан өөрчлөгдөж болохыг харууллаа.

Компанийн түвшинд ч ялгаа тод байв. Novo Nordisk жингийн бууралтын эмээс цааш өсөлт хурдасгах төлөвлөгөөгөө танилцуулж, хөрөнгө оруулагчдад таргалалт ба чихрийн шижингээс өөр чиглэлд ч хүчтэй бүтээгдэхүүн гаргах дамжлагатай гэж даваа гарагт мэдэгдсэн ч АНУ-д бүртгэлтэй хувьцаа нь долоо хоногийн эхнээс 10 хувиас дээш унаж, хоёрдугаар сараас хойших хамгийн муу гүйцэтгэл рүү дөхөв. Харин Eli Lilly-ийн хувьцаа ойролцоогоор 2.5 хувиар өссөн бөгөөд гүйцэтгэх захирал Дэйв Рикс CNBC-д шинэ GLP-1 өвчтөнүүдийн гуравны нэг нь Foundayo уудаг гэж ярив. Meta Platforms Inc. ч Muse агентын аппын дараа Muse Charm төхөөрөмж танилцуулж, Жонатан Ванианы онцолсноор OpenAI ба Google-тай өрсөлдөхийн зэрэгцээ түгээлтэд Apple-ээс хамаарал бууруулах зорилготой байгаа бол хувьцаа нь долоо хоногт бараг 17 хувиар өсөж, 2024 оны эхнээс хойших хамгийн том долоо хоногийн раллид ойртов. Эцэст нь, American Pet Products Association-ийн тооцоогоор 2025 онд 53 сая өрх мууртай болж өсөлт үргэлжилж буй нь хэрэглэгчийн зан төлөв өөрчлөгдөж, “нохойны тал муудаж, муурны тал хүчирхэгжиж” байгаа мэт зураглалыг зах зээлийн өргөн хүрээний шуугиантай хамт үлдээлээ.