Засгийн газар шатахууны хомстолд хариу арга хэмжээ авч, нөөцийн сав ба нефтийн үйлдвэрийн ажлыг эрчимжүүллээ

Засгийн газар шатахууны хомстлын эрсдэл нэмэгдэх магадлалтай нөхцөлд нөөцийн савны бүтээн байгуулалт, нефтийн үйлдвэрийн ажлыг “эрчимжүүлэх” чиглэлээр авч буй бодлогын ажлуудын явцыг олон нийтэд танилцууллаа. Гол зорилт нь улсын хадгалах хүчин чадлыг энэ онд 45 хоногт, ирэх оны наймдугаар сард 60 хоногт хүргэх. Үүний зэрэгцээ нийлүүлэлтийн эх үүсвэрийг төрөлжүүлж, дотоодын боловсруулалтыг нэмэгдүүлснээр тасалдал болон үнийн шокын нөлөөг сааруулах боломжтой гэж үзэж байна.

Танилцуулгад дурдсанаар газрын тосны бүтээгдэхүүний агуулах сав барих ажлыг хурдасгахын тулд аж ахуйн нэгжүүдэд хөнгөлөлттэй зээл олгож, хүүгийн татаасыг төсөвт суулган хэрэгжүүлж эхэлжээ. Төр зээлийн хүүгийн 9 хувийг дааж, аж ахуйн нэгжүүд 6-7 хувийн хүүтэй зээл авах нөхцөл бүрдсэн гэж мэдээлэв. Мөн орон нутагт ирэх гурван жилд нөөцийн сав байгуулахаар төлөвлөсөн нь төвлөрсөн хадгалалтын ачааллыг задлах, нийлүүлэлтийн тасалдлын үед бүсчилсэн эрсдэлийг бууруулахад чиглэж байна.

Бодит бүтээн байгуулалтын хувьд 23 байршилд 300 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтээр 300,000 м3 багтаамжийн сав барьж байгаа гэж танилцууллаа. Энэ нь импортын урсгал зогсох, тээвэрлэлтийн саатал үүсэх зэрэг богино хугацааны савлагаанд “буфер” болох логиктой. Засгийн газар энэ ондоо багтаад хадгалах хүчин чадлыг 45 хоногт хүргэх, харин ирэх жилийн наймдугаар сард 60 хоногт хүргэх зорилтоо дахин тодотгосон. Нөөцийн савны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд хувийн хэвшлийн оролцоог өдөөх зээл, хүүгийн зохицуулалт гол хөшүүрэг болж байгааг албаныхан онцоллоо.

Нефтийн үйлдвэрийн хувьд санхүүжилтийг гацаахгүй, түүхий эдийн нийлүүлэлтийг эрчимжүүлж, төслийг үйлдвэрлэл технологийн парк хэлбэрээр хөгжүүлнэ гэж мэдэгдэв. Үйлдвэр ашиглалтад орсноор жилд 1.5 сая тонн түүхий тос боловсруулж, онгоцны түлшийг 100 хувь, шатахуун түлшний 55-60 хувийг хангана гэж танилцуулсан нь дотоод эх үүсвэрийн жинг нэмэгдүүлэх төлөвтэй. Барилгын ажил 2021 онд эхэлж, Ковид-19-ийн улмаас саатаад 2024 оноос үргэлжилж байгаа гэдгийг мөн дурдсан. Албан мэдээлэлд “Нефтийн үйлдвэрийн санхүүжилтийг огт гацаахгүй, түүхий эдийг нийлүүлэх ажлуудыг шамдуулна” гэж дахин давтлаа.

Нийлүүлэлтийн эрсдэлийг дан ганц нэг сувгаар шийдэхгүй гэсэн байр сууриа Засгийн газар эх үүсвэр төрөлжүүлэх хэлэлцээрүүдээр илэрхийллээ. Хятад, Солонгос, Казахстан, Сингапур зэрэг орноос эх үүсвэрийнхээ ядаж 30 хувийг авах хэлэлцээрүүд хийж байгааг мэдээлсэн бол Petro China компанитай 33 жилийн маргааныг шийдсэн гэж танилцуулсан. Мөн Дэлхийн Эрчим хүчний агентлагийн мэдээллийг эш татан, тасалдал ба үнийн өсөлтийн эрсдэл давтамжтай үргэлжлэх магадлалтайг онцолсон нь дотоод дэд бүтэц, гадаад эх үүсвэрийн хослолыг нэг дор урагшлуулах шаардлагыг улам тодруулж байна.

Ингэснээр Засгийн газрын хувьд хоёр шугам зэрэгцэж байна: хадгалах багтаамжийг нэмэгдүүлж богино хугацааны савлагааг “шингээх”, нөгөө талд дотоодын боловсруулалт болон импортын эх үүсвэрийг төрөлжүүлж дунд, урт хугацаанд хомстлын давтамж, өртгийг бууруулах. Орон нутагт ирэх гурван жилд нөөцийн сав байгуулах төлөвлөгөө, 23 байршлын 300,000 м3-ын төсөл, мөн үйлдвэрийн түүхий эдийн нийлүүлэлтийг эрчимжүүлэх амлалт аль аль нь нэг зорилгод—тасалдлын шокыг багасгах—чиглэж байна. Одоо хэрэгжилтийн хурд, санхүүжилтийн урсгал тасалдах эсэх, хэлэлцээрүүд бодит нийлүүлэлт болон хувирах явц олон нийтийн анхаарлын төвд хэвээр үлдэнэ.