Дэлгэрэхийн улаан ямааны сүргийг сэргээх ажил үргэлжилж байна

Дэлгэрэх сумын ашиг шим өндөр улаан ямааны сүргийг сэргээхээр ангилан ялгалт, тоо бүртгэлийн ажил эхэлжээ. Сумын Засаг даргын Тамгын газар сүргийн бүтцэд үзлэг хийж, ямааны тоо толгойг бодитоор тогтоохоор ажиллаж байна. Энэ ажлын хүрээнд улаан ямааны сүрэг ямар хэмжээнд үлдсэн, сүргийн бүтэц хэрхэн өөрчлөгдсөнийг тодруулахад анхаарч байгаа юм. Дэлгэрэх сумын 23 айлд өмнө нь 13 мянган толгойд хүрч байсан уг сүрэг гурван жилийн өмнөх зудын үеэр эрс цөөрчээ.

Сүргийн хорогдлыг бодитоор тогтоох нь цаашдын үржлийн бодлогыг тодорхойлоход чухал ач холбогдолтой байна. Үүний зэрэгцээ улаан ямааны тоо толгой, сүргийн бүтцийн талаар бодит мэдээлэлтэй болох нь чанартай ноолуурын нийлүүлэлтийг тогтворжуулахад шаардлагатай гэж үзэж байна. Ангилан ялгалт, бүртгэлийн ажлаар үлдсэн сүргийн байдал, улаан ямааны эзлэх хэмжээ болон цаашид сэргээх боломжийг тодруулах нөхцөл бүрдэх юм. Сумын Засаг даргын Тамгын газар энэ ажлыг зохион байгуулж, сүргийн тоо толгойг нэг бүрчлэн бодитоор тогтоохоор ажиллаж байна.

Дэлгэрэх омгийн ямаа жирийн ямаанаас илүү нарийн, жигд, урт ноолууртайгаас гадна дасан зохицох чадвар болон амьдын жин сайтай юм. Энэ омгийн ямаа 13–15 микрон нарийн ноолууртай бөгөөд 2020 онд албан ёсоор омгоор баталгаажсан байна. Ийнхүү омгийн онцлогийг албан ёсоор баталгаажуулсан нь уг ямааны ашиг шим, чанарын үзүүлэлтийг тусгайлан авч үзэх үндэс болжээ. Харин зудын дараах хорогдол нь ийм шинж чанартай сүргийг сэргээх, үржлийн ажлыг цаашид зохион байгуулахад анхаарах шаардлагатайг харуулж байна.

Мал аж ахуй, эрдэм шинжилгээний хүрээлэн болон салбарын эрдэмтэд Дэлгэрэх ямааг арав гаруй жил судалсны эцэст омгийг 2020 онд баталгаажуулсан байна. Судалгааны энэ ажлын үр дүнд уг омгийн ноолуурын нарийн, жигд, урт чанар, мөн дасан зохицох чадвар болон амьдын жинтэй холбоотой онцлогийг тодорхойлжээ. Gobi ХХК хэдэн жилийн өмнөөс Дэлгэрэх ямааны ноолуурын чанарыг судалж, түүхий эдийг нь худалдан авч байжээ. Тиймээс сүргийг сэргээх ажил нь зөвхөн малын тоо толгойг нэмэгдүүлэхээс гадна чанартай ноолуурын түүхий эдийн нийлүүлэлтийг тогтворжуулахтай холбоотой байна.

Одоо хийгдэж буй үзлэг, ангилан ялгалт, тоо бүртгэлийн дүн нь Дэлгэрэх сумын улаан ямааны сүргийг цаашид хэрхэн сэргээхийг тодорхойлоход ашиглагдана. Ялангуяа гурван жилийн өмнөх зудын үеэр гарсан хорогдлыг тодруулах нь үлдсэн сүргийн бодит байдлыг үнэлэхэд чухал байна. Үүний дараа үржлийн бодлого, сүргийн бүтэц болон чанартай ноолуурын нийлүүлэлтийг тогтворжуулах чиглэлээр ажиллах боломж бүрдэх юм. Дэлгэрэх омгийн ямааны тоо толгой, чанарын үзүүлэлтийг бодит бүртгэлд тулгуурлан тогтоох ажил ийнхүү үргэлжилж байна.