Трампын метаны зохицуулалтыг сулруулах санал газрын тосны үнийг бараг бууруулахгүй

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп болон Байгаль орчныг хамгаалах агентлагийн захирал Ли Зелдин нар метаны зохицуулалтыг сулруулах саналаа Техас мужийн Лаббок хотод мягмар гарагт танилцуулжээ. Уг санал нь газрын тос, байгалийн хийн салбарын компаниудын дагаж мөрдөх зардлыг бууруулахад чиглэж байгаа боловч түлшний үнийг мэдэгдэхүйц хэмжээгээр бууруулахгүй гэж агентлагийн тооцоонд дурдсан байна. Тус агентлагийн тооцоогоор 2027 онд түүхий нефтийн үнэ баррель тутамд 11 центээр буурна. Мөн дотоодын олборлолт 0.09 хувиар нэмэгдэх төлөвтэй байна.

Агентлаг олборлолтын хэмжээнд, эсвэл уламжлалт болон уламжлалт бус арга ашигладаг эсэхэд тулгуурлан метаны шаардлагыг хөнгөрүүлэхээр хэлэлцэж байна. Үүний зэрэгцээ их хэмжээний ялгаруулалт гаргадаг эх үүсвэрүүдийг зөвшөөрөгдсөн хөндлөнгийн хяналтын байгууллагаар илрүүлдэг хөтөлбөрийг цуцлахаар төлөвлөжээ. Ингэснээр компаниудын метаны ялгарлыг хэмжих, мэдээлэх, хянуулахтай холбоотой шаардлага өөрчлөгдөх юм. Гэхдээ санал одоогоор эцэслэн батлагдсан зохицуулалт биш бөгөөд дүрэм боловсруулах үйл явцыг цаашид дамжих шаардлагатай байна.

Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн мэдээллээр бага олборлолттой цооногууд АНУ-ын идэвхтэй цооногуудын 80 орчим хувийг эзэлдэг ч нийт үйлдвэрлэлийн 10 хүрэхгүй хувийг бүрдүүлдэг. Энэ үзүүлэлт нь олон тооны цооног харьцангуй бага хэмжээний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг болохыг харуулж байна. Метаны зохицуулалтыг олборлолтын хэмжээнд тулгуурлан ялгаатай хэрэгжүүлэх хувилбарын үндэслэлд энэ бүтэц чухал байр суурь эзэлж байна. Харин агентлагийн саналд ямар олборлолтын түвшнээс эхлэн шаардлагыг хөнгөрүүлэхийг нарийвчлан тусгасан эсэхийг мэдээлэлд дурдаагүй байна.

Байгаль орчныг хамгаалах агентлагийн тооцоогоор санал хэрэгжсэнээр 2027–2050 онд АНУ-ын эдийн засагт 45 тэрбум ам.долларын хэмнэлт авчирна. Үүний 42 тэрбум ам.доллар нь компаниудын нийцлийн зардал буурснаас бий болох ажээ. Иймээс зохицуулалтын өөрчлөлт нь газрын тос, байгалийн хийн үнийг бууруулах гэхээсээ илүүтэй салбарын үйл ажиллагаанд тавигдах зардлын дарамтыг багасгах зорилготой байна. Агентлагийн тооцоонд дурдсанчлан үйлдвэрлэлийн өсөлт хязгаарлагдмал хэвээр байх нөхцөлд хэрэглэгчдэд очих үнийн нөлөө бага байна.

Ли Зелдин саналыг тайлбарлахдаа “Эзэмшигчид болон операторууд олборлолт хийж чадвал Америк хожиж, үнэ буурна” гэж мэдэгджээ. Харин Бэйден Мур ойрын хугацаанд өсөлтийн боломж одоогийн үйлдвэрлэлийн түвшнээр хязгаарлагдана гэж хэлсэн байна. Эдгээр байр суурь нь зохицуулалтыг сулруулах нь компаниудын зардлыг бууруулж болох ч үйлдвэрлэл болон үнийн өөрчлөлтөд үзүүлэх нөлөө хязгаарлагдмал байж болохыг харуулж байна. Тус санал нь салбарын үйл ажиллагааны нөхцөлийг өөрчлөхийг зорьж байгаа боловч газрын тосны зах зээлд огцом өөрчлөлт авчрах тооцоо гараагүй байна.

Санал нь олон нийтийн санал авах хугацаа болон агентлагийн нэмэлт шалгалтыг багтаасан дүрэм боловсруулах үйл явцыг дамжсаны дараа эцэслэн шийдэгдэнэ. Энэ хугацаанд метаны ялгарал, олборлолтын шаардлага болон хяналтын хөтөлбөрт орох өөрчлөлтүүдийг дахин хэлэлцэх боломжтой. Одоогийн тооцоогоор санал хэрэгжвэл 2027–2050 онд метаны ялгарал нэмэгдэх боловч компаниудын дагаж мөрдөх зардал буурна. Эцсийн шийдвэр гарах хүртэл үнийн өөрчлөлт, үйлдвэрлэлийн өсөлт болон салбарын хэмнэлтийн талаарх агентлагийн тооцоо саналын үндсэн үзүүлэлт хэвээр байна.