Д.Трампын шаардаж буй 1 хувийн хүү АНУ-ын зээлийн өртгийг өсгөж болзошгүй

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп сонгогчиддоо амласан олон зүйл бий. Үүний нэг нь зээлийн хүүг бууруулах ба тэрбээр олон жилийн турш Холбооны нөөцийн банкийг бодлогын хүүг 1 хувь хүртэл бууруулахыг шаардаж буй.

Гэвч амьдралынхаа туршид өрийн болон хүүгийн бодлогод түшиглэдэг бизнес эрхэлсээр ирсэн арвин туршлагатай хүний хувьд ийм төрлийн шаардлага нь боломжгүйн зэрэгцээ нэлээн сөрөг үр дагавартай гэдгийг илүү сайн мэдэх учиртай.

Тодруулбал, шинжээчдийн үзэж буйгаар одоогийн 3.75-4 хувийн хооронд хэлбэлзэж буй бодлогын хүүг ийм доогуур түвшинд хүртэл огцом бууруулбал дэлхийн санхүүгийн системд асар их эмх замбараагүй байдлыг үүсгэж магадгүй юм. Улмаар АНУ-ын засгийн газар бондын зах зээл дээрх зээлийн хүүгийн төлбөрт өмнөхөөсөө ч илүү өндөр мөнгө төлөхөд хүргэх аж.

Сонордуулахад, Ерөнхийлөгч Трампад ойр зарим хүний үзэж буйгаар түүний хүүг бууруулах шаардлага нь ямар нэгэн “бодлогын жор” гэхээс илүүтэй ирэх арваннэгдүгээр сард болох завсрын сонгуулийн өмнө инфляц зэрэг тулгамдсан асуудлуудаас сонгогчдын анхаарлыг холдуулах арга хэрэгсэл хэмээн харж болох юм гэнэ.

Мөн тэрбээр 2024 оны наймдугаар 9-ний өдөр АНУ-ын 47 дахь Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн кампанит ажлынхаа үеэр “Инфляцыг дуусгаж, Америкийг дахин хүртээмжтэй болгоно” хэмээх уриан дор “Бид эхний өдрөөсөө л инфляцыг эцэслэж, бүх бараа бүтээгдэхүүний үнийг бууруулахын тулд Америкийг дахин хямд, хүртээмжтэй болгох болно” гэж амлаж байв.

Гэвч 2024 оны сүүлээр АНУ-ын инфляц 2.6-2.7 хувийн хооронд тогтворжиж байсан бол, Дональд Трамп үүрэгт ажилдаа орсноос хойш буюу 2025 оны турш бага зэрэг өссөөр, улмаар 2026 оны тавдугаар сард 4.2%-д хүрч эрчээ авсан байна. Эдийн засагчдын үзэж буйгаар инфляц ийн өсөхөд Трампын хэрэгжүүлж буй тарифын бодлого болон Иранд эхлүүлсэн дайн голлон нөлөөлжээ.

Хэтэдсэн шаардлага Хөрөнгө оруулалтын судалгааны "DASM" фирмийг үндэслэгч Ж.Бенсон Дурхамын үзэж буйгаар бодит байдал дээр одоогийн бодлогын хүүг 1 хувь хүртэл буулгах нь огцом бууруулах нь "сүйрэл авчирхуйц" алхам ажээ.

Мөн Трампын шаардлагын бодлогын хүүг буулгачихвал хөрөнгө оруулагчид инфляц өсөхийг урьдчилан тооцоолж, Засгийн газрын бондын хүү өсөх бөгөөд Герман зэрэг улс АНУ-аас ялимгүй өндөр хүүгийн өгөөж санал болгох замаар хөрөнгийг өөртөө татаж, улмаар ам.долларын ханш "огцом унах" болно гэдгийг нэмж хэлсэн байна.

Гэсэн хэдий ч бондын зах зээлийн тооцоолол болон Холбооны нөөцийн банкны нэр хүндэд санаа зовниж буйг үл харгалзан Трамп дэлхийн хамгийн том эдийн засагтай, хамгийн найдвартай зээлжих зэрэглэлтэй улсын хувьд АНУ “энэхүү зорилгод” хүрэх эрхтэй гэж үзэн, бодлогын хүүг хэт бага түвшинд барихыг удаа дараа шаардсаар байгаа юм.

Трампын шаардлага Холбооны нөөцийн банкны шинэхэн ерөнхийлөгч Кевин Уоршоор ахлуулсан Нээлттэй зах зээлийн хороо өнгөрсөн долоо хоногт бодлогын хүүг өсгөсний дараа Трампын шүүмжлэлтэй нүүр тулсан. Мөн тэрбээр 1 хувийн хүүгийн түвшний зорилтоо дахин давтаж хэлжээ.

Консерватив үзэлтэй, “Americans for Tax Refrom” бүлгийн тэргүүн, Трампын эдийн засгийн гадаад зөвлөх Гровер Норквист энэ талаар “Ерөнхийлөгч трамп өөрийнхөө арга барилаар ‘Би үүний зовлонг амсахыг хүсэхгүй байна’ хэмээн хэлж байна” гэдгийг онцолж, “Гэхдээ бодлогын хүүг нэмэгдэж байгаад Холбооны нөөцийн банкны буруу биш гэдгийг тодорхой ойлгох ёстой” хэмээжээ.

Энгийнээр хэлбэл, Трамп одоо үүсээд байгаа эдийн засгийн нөхцөл байдлаас үүдэлтэй үр дүнд зовохыг хүсэхгүй байна гэдгээ тойруу утгаар хэлж буй бөгөөд Холбооны нөөцийн банк бодлогын хүүг өсгөсөн нь өнөөгийн нөхцөлд зөв алхам гэдгийг ойлгох шаардлагатай байгаа юм.

Үүний зэрэгцээ нэрээ нууцлахыг хүссэн, учир мэдэх ойрын эх сурвалжийн “Reuters” агентлагт мэдээлнээр, сонгуулийн өмнө инфляцыг хяналтдаа байлгах нь ямар чухал болохыг Кевин Уорш маш сайн ойлгож буй бөгөөд мэдээлэл өгсөн эрхэм Уоршийг хувийн журмаар магтан сайшаасан байна.

Мөн Уорштой ойр Цагаан ордны нэгэн эрхэм яриа өгөхдөө бодлогын хүүг 1 хувь хүртэл бууруулах шаардлага нь дэлхийн бондын зах зээлийн бодит нөхцөл байдалд огт нийцэхгүй байна гэжээ. Тэрбээр энэ талаар “Бондын зах зээлийг бужигнуулах нь зөвхөн бонд эзэмшигчдэд л ашигтай байх болно, өөр хэнд ч үгүй” гэдгийг онцолсон байна.