Эрчим хүчний шилжилт ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн шинэ эрсдэлтэй нүүр тулж байна

GEM Mining Consulting эрдэс баялгийн хомсдол болон нийлүүлэлтийн сүлжээний эмзэг байдлыг тусад нь хэмжих хоёр индекс боловсруулжээ. Тус компанийн үнэлгээгээр лити хомсдлын индексээр 100 онооноос 80, кобальт 65, зэс 62 оноо тус тус бүртгүүлсэн байна. Энэ нь эрчим хүчний шилжилтэд шаардлагатай түүхий эдийн эрсдэлийг зөвхөн олборлолтын хэмжээтэй холбон тайлбарлахад хангалтгүйг харуулж байна. Нийлүүлэлт бодитоор хүрэлцээтэй эсэхээс гадна боловсруулалтын төвлөрөл, төслийн хэрэгжилт болон нийлүүлэлтийн сүлжээний эмзэг байдал зэрэг хүчин зүйлс чухал нөлөөтэй гэж үзэх үндэслэл болжээ.

GEM Mining Consulting-ийн тооцоолсноор 2035 онд литийн эрэлтийн 68 хувийг нийлүүлэлтээр хангана. Мөн кобальтын эрэлтийн 74 хувь, зэсийн эрэлтийн 75 хувийг нийлүүлэлтээр хангах төлөвтэй байна. Эдгээр хувь нь эрэлт, нийлүүлэлтийн хооронд зөрүү үүсэх эрсдэлийг илэрхийлэхээс гадна эрчим хүчний шилжилтэд шаардлагатай ашигт малтмалын зах зээлд тасалдал үүсвэл нөлөө нь өргөн хүрээнд мэдрэгдэх боломжтойг харуулж байна. Гэхдээ GEM-ийн боловсруулсан хоёр индекс нийлүүлэлтийн хэмжээг дангаар нь бус, хомсдол болон сүлжээний эмзэг байдлыг ялгаж авч үзсэнээр эрсдэлийн өөр өөр шинжийг тодруулжээ.

Боловсруулалтын төвлөрөл энэ эрсдэлийн гол хэсгийг бүрдүүлж байна. Хятад болон Индонезид төвлөрсөн боловсруулалт нь дэлхийн нийт үйлдвэрлэл хангалттай байсан ч хэрэглэгчдийг нийлүүлэлтийн тасалдлын эрсдэлд үлдээнэ гэж GEM Mining Consulting тооцоолжээ. Ялангуяа газрын ховор элементийн соронзны нийлүүлэлтийн эмзэг байдал 95 оноо, батарейн зориулалтын графитынх 89 оноонд хүрсэн байна. Хятадаас гадуурх төрөлжсөн соронзны нийлүүлэлт дэлхийн эрэлтийн дөнгөж 15 хувийг хангана гэсэн тооцоо нь олборлосон түүхий эдийг эцсийн хэрэглээнд хүргэх дараагийн шат хэр эмзэг байж болохыг харуулж байна.

Ийм нөхцөлд шинэ олборлолтын төсөл эхлүүлэх нь нийлүүлэлтийн эрсдэлийг автоматаар бууруулах шийдэл болохгүй. Жилд 100 мянган тонн үйлдвэрлэхээр төлөвлөсөн төсөл эрсдэлийг тооцсоны дараа ойролцоогоор 60 мянга 200 тонн борлуулах боломжтой бүтээгдэхүүн гаргана гэж GEM үзжээ. Төлөвлөсөн үйлдвэрлэл болон зах зээлд бодитоор хүрэх бүтээгдэхүүний хоорондын энэ зөрүү нь төслийн эрсдэлийг нийлүүлэлтийн тооцоонд тусгах шаардлагатайг харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, олборлолтын хүчин чадал нэмэгдсэн ч боловсруулалт, хэрэгжилт болон борлуулалтад үүсэх саад нийлүүлэлтийн бодит хэмжээг бууруулж болно.

Эрчим хүчний шилжилтэд шаардлагатай ашигт малтмалын асуудал ийнхүү олборлолтын хэмжээнээс давж, нийлүүлэлтийн сүлжээний бүх үе шатыг хамарч байна. Лити, кобальт, зэсийн хомсдлын оноо болон газрын ховор элементийн соронз, батарейн графитын эмзэг байдлын оноо нь эрсдэлүүд ижил түвшинд биш болохыг харуулжээ. Нийлүүлэлт хангалттай мэт харагдсан ч боловсруулалт цөөн төвд төвлөрсөн, эсвэл төсөл төлөвлөсөн хэмжээндээ бүтээгдэхүүн гаргаж чадаагүй тохиолдолд хэрэглэгчид тасалдалтай нүүр тулж болзошгүй. GEM Mining Consulting-ийн үнэлгээний гол санаа нь эрчим хүчний шилжилтийн түүхий эдийн хэрэгцээг тооцохдоо олборлолт, боловсруулалт болон төслийн бодит хэрэгжилтийг хамтад нь авч үзэх шаардлагатай гэсэн дүгнэлтэд төвлөрч байна.