Европын байгалийн хийн үнэ өвлийн нийлүүлэлтийн шинэ эрсдэлийн дунд өссөөр байна

Баасан гарагт Европын байгалийн хийн арванхоёрдугаар сарын фьючерс 4.9 хувиар өсөж, мегаватт-цагийн үнэ 102.78 евро буюу 115 ам.долларт хүрлээ. Ингэснээр жилийн өсөлт 256 хувьд хүрсэн нь өвлийн нийлүүлэлттэй холбоотой болгоомжлол зах зээлд хүчтэй хэвээр байгааг харуулж байна. Үнийн өсөлт үргэлжилж буй энэ үед Европын хийн агуулахын дүүргэлт 75 хувьд хүрсэн нь 2011 онд бүртгэл эхэлснээс хойших тухайн улирлын хамгийн доод түвшин болжээ. Нөөцийн энэ түвшин хүйтэн улирал эхлэхээс өмнө нийлүүлэлтийн болзошгүй доголдолд бэлтгэх орон зайг хумьж байна.

Хормузын хоолойгоор дамжих тээвэрлэлтийн доголдол зуны турш нөөцийг нөхөх хүчин чармайлтыг сааруулсан байна. Үүний зэрэгцээ Европт болсон түүхэн халалтын давалгаа болон ер бусын хүчтэй Эль-Ниньо үзэгдлийн магадлал түүхий эдийн зах зээлд түгшүүр төрүүлжээ. Европ дулаан өвөл болно гэж найдаж байгаа ч Эль-Ниньогийн үеэр Их Британи болон Европт хүйтний эрч чангарч байсан тохиолдол олон байна. Тиймээс цаг агаарын төлөв нийлүүлэлт, эрэлт болон үнийн дарамтыг тодорхойлох гол хүчин зүйлсийн нэг хэвээр үлджээ.

Байгалийн хий Европын холбооны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн ойролцоогоор зургааны нэгийг бүрдүүлдэг. Европ болон Азийн ихэнх орон дотоодын занар болон шингэрүүлсэн байгалийн хийн үйлдвэрлэлтэй АНУ-аас үнийн цочролд илүү өртөмтгий байна. Хүйтэн өвөл тохиовол Европ Азитай нийлүүлэлтийн төлөө өрсөлдөж, эрчим хүчний зардал болон эдийн засгийн дарамт улам нэмэгдэх төлөвтэй. Энэ өрсөлдөөн нь зах зээл дээр үнэ өсөх орон зайг нэмэгдүүлж болзошгүй гэж үзэж байна.

Питер Тейлор хүйтэн эсвэл зөөлөн өвөл аль аль нь аюул дагуулж, Европ хохиролгүй давахын тулд үнэндээ маш дулаан өвөл шаардлагатай гэж хэлсэн. Тэрээр хүйтэн цаг агаар тохиовол Европ Азитай нийлүүлэлтийн төлөө өрсөлдөж, үнэ өсөх орон зай ихээр нэмэгдэж болзошгүйг мэдэгдсэн байна. Ийнхүү зөвхөн онцгой хүйтэн нөхцөл бус, харьцангуй зөөлөн өвөл ч нөөцийн хомсдолын эрсдэлийг бүрэн арилгахгүй байж болохоор байна. Агуулахын дүүргэлт улирлын хамгийн доод түвшинд хүрсэн нь энэ эмзэг байдлыг улам тодруулж байна.

BlackRock-ийн шинжээчид аравдугаар сарын 27-нд нийтэлсэн тэмдэглэлдээ эрчим хүчний үнэ энэ онд аль хэдийн 170 хувиар өссөнийг дурджээ. Тус байгууллага эрчим хүчний цочролын нөлөө улс орнуудад харилцан адилгүй байгааг онцолсон байна. BlackRock-ийн тооцоолсноор уг цочрол Европын дотоодын нийт бүтээгдэхүүнийг ойролцоогоор 0.5 хувиар, АНУ-ынхыг ердөө 0.1 хувиар бууруулсан бөгөөд энэ зөрүү цаашид улам тэлж болзошгүй. Европын эрчим хүчний хамаарал болон нийлүүлэлтийн өрсөлдөөн нэмэгдэх нөхцөлд эдийн засгийн дарамт илүү хүчтэй мэдрэгдэх эрсдэлтэй байна.

Европын хувьд өвлийн эрэлт нэмэгдэх үед агуулахын үлдэгдэл, тээвэрлэлтийн хэвийн байдал болон цаг агаарын нөхцөл нэгэн зэрэг дарамтад орж болзошгүй. Хэрэв хүйтэн үе удаан үргэлжилбэл Азийн эрэлттэй давхцаж, хийн үнийн өсөлт хэрэглэгчид болон бизнесийн зардалд нөлөөлөх магадлал нэмэгдэнэ. Харин дулаан өвөл тохиосон ч нийлүүлэлтийн доголдол, нөөцийн бага түвшин зах зээлийн эмзэг байдлыг хэвээр хадгална. Ийм нөхцөлд Европ өвлийг саадгүй давах эсэх нь цаг агаарын төлөвөөс гадна дэлхийн нийлүүлэлтийн төлөөх өрсөлдөөн хэрхэн өрнөхөөс шалтгаална.