Филиппиний Ерөнхийлөгч Фердинанд Маркос Жуниор Бээжинтэй маргаантай ч эдийн засгийн хамтын ажиллагааг үргэлжлүүлнэ гэж мэдэгдэв

Манила хотод гадаадын сэтгүүлчидтэй уулзах үеэр Филиппиний Ерөнхийлөгч Фердинанд Маркос Жуниор БНХАУ-тай Өмнөд Хятадын тэнгист маргаантай хэвээр ч эдийн засгийн хамтын ажиллагааг үргэлжлүүлэх байр сууриа илэрхийллээ. Тэрээр хоёр талын харилцаанд “хамтын ажиллагааны жишээ олон хэвээр” байгааг онцолж, үүнийг маргааныг үл харгалзан хадгалж үлдэх шаардлагатай чиглэл гэж тайлбарлав. Маркосын хувьд гол санаа нь Бээжинтэй асуудалтай сэдвүүд үлдсэн ч, хамтын ашиг сонирхлын талбаруудыг таслахгүй байх явдал байлаа.

Ерөнхийлөгчийн мэдээлснээр, энэ онд Ойрх Дорнодод мөргөлдөөн эхлэх үед эрчим хүчний нийлүүлэлтийн хүрээнд хамтарсан тохиолдол байсан байна. Тэрээр Филиппин “эрчим хүчний найдвартай эх үүсвэр” шаардлагатайг тодотгож, далайн оффшор хийн ордуудыг ашиглах боломжийг нэрлэв. Энэ хүрээнд түүний дурдсан жишээний нэг нь Филиппиний эдийн засгийн онцгой бүсэд орших Рийд банк орчмын далайн хий, эрчим хүчний хамтарсан хайгуулын санаачилга байв. Маркосын ярьснаар ийм төрлийн боломжууд олон жил яригдсан ч тусгаар тогтнолын эрхийн маргаанаас болж саатсаар иржээ.

Маркос мөн бүс нутгийн худалдаа, тээврийн ач холбогдлыг сануулж, жилдээ 3 их наяд ам.долларын худалдаа дамждагийг дурдав. Түүний өнгө аясаас харахад далайн шугам, нийлүүлэлтийн тогтвортой байдал нь зөвхөн аюулгүй байдлын бус, эдийн засгийн бодлогын үндсэн асуудал хэвээр байна гэсэн дохио өгсөн. Ийм суурь дээр тэрээр “Бид Хятадаас зай барьж байна гэсэн бодлого, бодлогын мэдэгдэл гэж би үзэхгүй” гэж хэллээ. Харин ч хамтран ажиллах цонхнуудыг зорилготой хайх ёстой гэдгийг давтан тавив.

Үүний зэрэгцээ Манила далайн хангалтын ажиллагаагаа явуулахын тулд Бээжингээс зөвшөөрөл авах тусгай тохиролцоо байхгүй, байр суурь нь сулраагүй гэж мэдэгдэв. Ерөнхийлөгчийн тайлбараар бол хамтын ажиллагаа хайх нь эрхийн маргаанд ухралт хийж буй хэрэг биш, хоёр асуудлыг зэрэгцүүлэн авч явах оролдлого юм. Тэрээр “Бид Хятадтай хамтран ажиллах олон, олон тохиолдлыг үргэлж хайсаар байна. Хятад бол Филиппинд хөрөнгө оруулагч хамгийн том орнуудын нэг хэвээр” гэж онцолсон. Энэ өгүүлбэр нь эдийн засаг, хөрөнгө оруулалтын бодлогын хүрээнд Бээжинг бүрэн орхихгүй гэсэн мессежийг ил тод болголоо.

Гэхдээ сүүлийн саруудад харилцаанд дахин сорилтууд гарсныг тэр үгүйсгэсэнгүй. Хоёр дахь Томас шүрэн арал дахь мөргөлдөөн, Скарборо шүрэн арлын ойролцоо усан буугаар шүрших хэрэг, мөн Филиппиний Батлан хамгаалахын сайдад хориг тавьсан явдал зэрэг нь нөхцөл байдлыг чангатгасан гэж Reuters мэдээлэв. Энэ төрлийн үйл явдлууд нь яриа хэлэлцээний орон зайг хумих эрсдэлтэй ч, Маркосын байр суурь эдийн засгийн шугамыг таслахгүй авч явахад чиглэсэн хэвээр байна. Нөхцөл байдал эмзэг хэвээр байгаа үед хоёр талын бодит хамтын ажиллагааны жишээг дурдаж буй нь хөрөнгө оруулалт, эрчим хүчний хангалтын хэлэлцээг сэргээх боломж нээж мэднэ.

Ерөнхийлөгчийн хэлснээр “Бид шинэ арга зам олох ёстой... энэ хэлэлцүүлэг илүү чухал болж байна. Одоогийн байдлаар бид урагшилсан гэж бодож байна.” Тэрээр мөн “Миний авч буй мэдрэмжээр бол оролцогч бүх тал амжилттай болгохыг хүсэж байна, энэ бол сайн дохио” гэж нэмэв. Маркосын тайлбарын гол цөм нь — маргаантай ч эдийн засгийн сэдвээр харилцааны суваг нээлттэй байх ёстой гэсэн санаа. Одоо энэ байр суурь бодит ахиц болж хувирах эсэх нь эрчим хүч, хамтарсан хайгуул, хөрөнгө оруулалтын ширээн дээрх яриа хэлэлцээ хэр тогтвортой үргэлжлэхээс шалтгаална.