Францын өрийн эрсдэлийн нэмэгдэл өсөж, 2027 оны төсвийн маргаан улс төрийн тогтворгүй байдлыг дахин өдөөх эрсдэлтэй боллоо

Францын 10 жилийн Засгийн газрын бондын OAT өгөөж 4.5 хувиас давж, 2008 оноос хойших дээд түвшинд хүрлээ. Лхагва гарагт өгөөж 4.53 хувь байсан бөгөөд энэ нь зах зээл улс төр, төсвийн тодорхойгүй байдлыг илүү өндөр үнээр үнэлж эхэлснийг харуулж байна. Үүний зэрэгцээ Францын 10 жилийн өгөөж Германы 10 жилийн бондоос 2012 оноос хойш анх удаа 1 нэгж хувиас дээш зөрүүтэй болж, эрсдэлийн нэмэгдэл тэлсэн дүр зураг ажиглагдав.

Энэ өөрчлөлт нь зөвхөн өгөөжийн хөдөлгөөнөөр хязгаарлагдахгүй. G7 бүлгийн хүрээнд Францын Засгийн газрын зээлжих өртөг өндөр түвшний ангилалд багтаж байгаа нь хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн мэдрэмж өссөнийг илтгэнэ. Төсвийн маргаан сунжрах тусам спрэд тэлэх, улмаар эрсдэлийн үнэлгээ урт хугацаанд чангарч тогтох эрсдэл нэмэгдэж байна. Зах зээл улс төрийн мөчлөгийн дараагийн зангилаа болох 2027 оны төсөв рүү анхаарлаа шилжүүлжээ.

Санхүүгийн талд дарамт хуримтлагдаж буйг Францын Сангийн яамны тооцоо улам тодотгосон. Тус яам 2026 онд улсын өр ДНБ-ий 119.3 хувь, 2027 онд 121.7 хувь болж дээд түвшинд хүрнэ гэж үзсэн байна. Ерөнхий сайд Сэбастьен Лекорню 54 тэрбум евро буюу 61.8 тэрбум ам.долларын зардал танах зорилт тавьснаа хэлсэн нь төсвийн сахилга батыг эргэн сэргээх оролдлогын нэг хэсэг. Гэхдээ таналт хэрэгжих эсэх нь парламентын хүчний тэнцвэр, санал хураалтын эрсдэлтэй салшгүй холбоотой хэвээр байна.

Улс төрийн орчин нь хөрөнгө оруулагчдын хувьд гол эрсдэл хэвээр. 2024 оны долдугаар сарын ээлжит бус сонгуулиар үнэмлэхүй олонх бүрдээгүй нь Үндэсний Ассамблей дахь төсвийн зөрчлийг хурцатгасан гэж үздэг. Үүн дээр 2024 оны арванхоёрдугаар сар болон 2025 оны есдүгээр сард итгэл үл үзүүлэх санал хураалтаар засаг огцорч байсан нь тогтворгүй байдлын хүлээлтийг зузаатгасан. Лекорню 2026 оны төсвийг энэ оны хоёрдугаар сард парламент тойрох боломж олгодог Үндсэн хуулийн заалтаар батлуулсан нь улстөржилтийн эрчийг бууруулаагүй, харин дараагийн хэлэлцүүлэг илүү мэдрэмтгий болно гэсэн дохио болсон.

Одоо эмзэг цөөнхийн засгийн газар 2027 оны багц төслийг аравдугаар сарын эхээр өргөн барьж, арваннэгдүгээр сарын 17-нд санал хураалгана. Eurasia Group-ийн Европ хариуцсан гүйцэтгэх захирал Мужтаба Рахман 2027 оны “хатуу” төсвийн төсөл нь ирэх хаврын ерөнхийлөгчийн сонгуулиас өмнө улс төрийн хямралаас зайлсхийх хүсэл байсан ч засгийг унагах эрсдэлтэй гэж тайлбарлав. ING-ийн ханш, өгөөжийн стратегич Бенжамин Шрөдер, Микиэл Түккер нарын үзэж буйгаар Францын бондын спрэдэд улс төрийн хүчтэй салхи сөрж байна. Үүний зэрэгцээ HSBC-ийн Европын өгөөжийн стратегич Крис Аттфилд OAT-ын гадаад эзэмшил 50 хувиас давсан нь тогтворгүй эрэлт үүсгэж, үнэ хэд болоход шинэ худалдан авагчид орж ирэх вэ гэсэн асуултыг улам хурц тавьж байна гэжээ.

Ийм нөхцөлд “утга учиртай төсөв” гэдэг хэллэг зах зээлд илүү практик шалгуур болж байна. BNP Paribas-ийн санхүү хариуцсан захирал Ларс Машенил төсөв боловсруулахад цаг гаргаж, зөв чиглэл рүү эргүүлэх хэрэгтэйг онцолсон нь маргаан зөвхөн таналтын хэмжээ бус, хэрэгжих чадвар дээр төвлөрөхийг санууллаа. Хэрэв хэлэлцүүлэг сунжирч, санал хураалтын эрсдэл дахин бодит болж эхэлбэл OAT-ын өгөөж, Германтай зөрүү хоёрын аль аль нь мэдрэмтгий хэвээр үлдэнэ. Тиймээс 2027 оны төсөв нь Францын санхүүгийн замнал төдийгүй улс төрийн тогтвортой байдлыг шалгах дараагийн том сорил болж байна.