Унгарын Токайд фурминт усан үзмээр хийсэн дарсны аялал 'чимээгүй' өсөлт үзүүлж байна

Дэлхийн дарсны худалдаа саарч буй үед Унгарын Токай бүс фурминт усан үзмээр хийсэн дарсны аялал, үйлдвэрлэлээрээ “чимээгүй” өсөлт үзүүлж, анхаарал татаж байна. International Organisation of Vine and Wine байгууллагын тооцоогоор 2024-2025 онд экспортын хэмжээ 4.7% буурсан ч Токайн үйлдвэрлэл 8-10% өссөн дүн гарчээ. Зах зээл хумигдаж байгаа энэ мөчлөгт Токай “чанар + туршлага” гэсэн хосолмол санал болголоороо ялгарахыг зорьж байна.

Токайг дарс үйлдвэрлэлийн албан ёсны хил зааг тогтоосон дэлхийн хамгийн эртний бүсүүдийн нэгээр нэрлэдэг. Visit Tokaj-ын мэдээллээр фурминт усан үзэм нь Botrytis cinerea буюу “язгуур хөгц”-ийн нөлөөгөөр сахарын агууламжаа нэмэгдүүлдэг онцлогтой. Ийм нөхцөл нь Tokaji Aszú зэрэг уламжлалт амтлаг дарсны гол суурь бөгөөд бүсийн нэрийг дэлхийд таниулсан бүтээгдэхүүн хэвээр байна. Үүнээс гадна хуурай төрлийн фурминт руу чиглэсэн шинэ эрэлт Токайд давхар боломж нээж байгаа талаар салбарын оролцогчид онцолж байна.

Энэ чиг хандлагыг үйлдвэрлэлийн түвшинд Disznókő фермийн жишээ тод харуулж байна. Tokaji Aszú дарс 30-40 еврогоор худалдаалагдаж байгаа зэрэг нь дээд сегмент дээр үнэ цэнэ хадгалж буйг илтгэнэ. Харин Disznókő хуурай төрлийн фурминт дарсанд мөн төвлөрч байгаа нь хэрэглэгчдийн сонголт хоёр туйлд зэрэг тэлж буйтай холбоотой. Tokaj-Hétszőlő Organic Vineyards-ын менежмент ч “дэлхийн хэрэглээ буурч буй нөхцөлд чанар, өвөрмөц байдалд анхаарах шаардлагатай” гэж тайлбарлав.

Токайн өрсөлдөх чадвар зөвхөн шилэн доторх амтаар хязгаарлагдахгүй. Бүс нутаг өөрөө UNESCO-гийн Дэлхийн өвийн соёлын ландшафт бөгөөд зоорийн сүлжээ, түүхэн тосгод, уламжлалт хөдөө аж ахуйг хамтад нь хамгаалдгаараа аялал жуулчлалтай органик холбоотой. Visit Tokaj-ын тоон мэдээллээр эзлэхүүнээр Чех, Словак, Польш гол зах зээл болж, литрийн үнийн хувьд Франц, Испани, АНУ өндөр шимтгэл төлдөг гэжээ. Өөрөөр хэлбэл, ойрын бүсийн борлуулалт тогтвортой байхын зэрэгцээ өндөр үнэ төлөх зах зээл дээр “туршлага дагасан брэнд” болж өгөөжөө нэмэх логик энд ажиллаж байна.

Гэхдээ цаг уурын эрсдэл, улирлын тодорхойгүй байдал үйлдвэрлэлийн өсөлтийг дангаар нь баталгаажуулахгүй. Зун ган, халуун эрчимжсэнээс Hétszőlő-ийн хуурай дарсны хураалт наймдугаар сарын дунд үеэр эрт эхэлсэн байна. Дейл Такио “эртний галт уулын хөрс, Бодрог ба Тиса мөрний нөлөө, намрын сэрүүн өглөөний манан ба үдээс хойших дулаан нар” нь язгуур хөгцөд таатай нөхцөл бүрдүүлдэг гэж хэлээд, “Энэ улирлын эцсийн чанар ургац хураалтын үлдсэн хугацааны нөхцөлөөс хамаарна” гэж нэмсэн. Гергей Макай ч “дэлхий даяар дарсны хэрэглээ буурч байгаа учраас одоо өндөр чанар, жинхэнэ төрхөд төвлөрөх шаардлагатай” гэж ярив.

Хойд Америкт боломж тэлэх тухай яриа илүү бодит болж буй ч, бүтээгдэхүүний “төвөгшил” өөрөө сорилт болж мэднэ. АНУ-д амьдардаг Унгарын дарсны импортлогч Афина Бочанисын хэлснээр дээд зэрэглэлийн ресторанууд Токайн хуурай, амтлаг дарсыг сонирхдог ч амтны төвөгшил нь нийтлэг хэрэглэгчдэд арай “хүртээмж багатай” байж болзошгүй. Тэрээр Унгарын дарс “гар аргаар бүтсэн мэдрэмжтэй” бөгөөд фурминт усан үзмийн дарс “100 өөр төрхийг” харуулж чадна гэж тодорхойлсон нь дээд сегментэд өгөх мессеж тодорхой байгааг илтгэнэ. Эцэст нь Токайн өсөлтийн гол түлхүүр нь тоо биш, ялгарал байна—зах зээл саарч буй үед үнэ цэнэ, газарзүй, түүхэн туршлагаа нэг багц болгон дэлхийд хэр ойлгомжтой хүргэж чадсанаар энэ “чимээгүй” өсөлт тогтвортой болох эсэх нь шийдэгдэнэ.