Хормузын хоолойд аюул ширүүсэж, Персийн булангаас газрын тос тээвэрлэх урсгал эмзэгээр нэмэгдэв

Иран Хормузын хоолой, Персийн булан болон Оманы эргийн ойролцоо танкеруудыг онилсон халдлагуудаа нэмэгдүүлж, бүс нутгаас газрын тос экспортлох сэргэлтийг дахин эмзэг болгож байна. Үүний улмаас Хормузын хоолойгоор тээвэрлэлт одоо АНУ-ын цэргийн хамгаалалтын томоохон оролцоо, Оманы эргийг дагасан өмнөд чиглэлийн коридороос ихээхэн хамаарах боллоо. Зах зээлд хэмжээ “нэвтэрч” байгаа нь навигацийн эрх чөлөө бүрэн сэргэснийг илтгэхгүй гэж ажиглагчид сануулж байна.

Урсгалын түвшин хэвийн биш байгааг Kpler-ийн тоо баримт харуулж байна. Тус байгууллагын дагуу Бямба гарагаар төгссөн долоо хоногт Хормузын хоолойгоор гарсан тээвэр өдөрт дунджаар 10.3 сая баррель болж, дайнаас өмнөх 13.5 саяаас 23% буурсан байна. Өөрөөр хэлбэл, тээвэрлэлтийн хэмжээ буурсан ч үлдсэн урсгал нь илүү өндөр эрсдэлтэй орчинд явагдаж байгаа зураглал давамгайлж байна.

Тээвэрлэлтийн компаниуд эрсдэлээ тараахын тулд логистикоо өөрчилж, зарим нь Хормузаар нэвтэрсний дараа Оманы буланд ачилтыг өөр хөлөгт шилжүүлэн Азид хүргэх “шаттл” зохицуулалт ашиглаж эхэлжээ. Шинжээчдийн хэлснээр энэ нь эрсдэлийн өртөлтийг бууруулах боломжтой ч илүү олон хөлөг шаардаж, нийлүүлэлтийн сүлжээний өртөг, хүндрэл нэмэгдүүлэх сул талтай. Lloyd’s List-ийн Ричард Мид “Зах зээлийн оролцогчид илүү төвөгтэй ажиллагаа, өндөр өртгийг зөвшөөрснөөр урсгал сэргэсэн” гэж онцолсон байна.

Аюулгүй байдлын дүр зураг ч тайвшраагүй хэвээр. Хамтарсан Далайн Тээврийн Мэдээллийн Төв сүүлийн нэг сард 20 орчим арилжааны хөлөг, ихэнх нь танкер, халдлагад өртсөн гэж мэдээлжээ. Windward-ийн тэнгисийн тагнуулын ахлах шинжээч Мишель Визе Бокман 3-р улиралд хоолойг гаталсан 100 хөлөг тутмын ойролцоогоор хоёрыг Иран онилсон гэсэн тооцоог дурдсан байна. Тэрээр “Хэмжээ нэвтэрч байгаа ч тэнгисийн эрсдэл туйлын өндөр үед нэвтэрч байна” гэж хэлжээ.

Хүний амь насны эрсдэл мөн өссөн дүр зурагтай. НҮБ-ын байгууллага болох Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Олон улсын далайн байгууллага VII сараас хойш дор хаяж есөн далайчин амиа алдаж, 18 хүн шархадан, гурав нь сураггүй болсон гэж мэдээлсэн байна. Ийм нөхцөлд зардал хурдтай нэмэгдэж, Персийн булангаас Хятад руу түүхий тос тээвэрлэх өртөг танкер бүрт өдөрт 1 сая ам.доллар хүртэл өссөн гэж дурдав.

Даваа гарагт гарсан нэг тохиолдол нь дарамт бодитой үргэлжилж байгааг харуулж байна. Нэгдсэн Вант Улсын Далайн Худалдааны Үйл Ажиллагааны Төвийн ослын тайлангаар Ираны Хувьсгалын хамгаалагчид нэг танкерт чиглэлээ өөрчлөхийг шаардсан бөгөөд уг хөлөг биелүүлжээ. Rapidan Energy-ийн Боб МакНалли “Вашингтонд үүнийг санхүүгийн хувьд тогтвортой гэж үздэг хүн байхгүй” хэмээн анхааруулсан бол Ричард Мид “Тосны зах зээл илүү аюулгүй болж байгаагүй, харин тогтвортой тодорхойгүй байдлын дор ажиллахдаа илүү чадваржиж байна” гэж дүгнэсэн байна.