Хятадын цэргүүд Аруначал-Прадешийн маргаантай бүсэд дахин нэвтэрсэн гэх мэдээлэл Энэтхэгт улс төрийн маргаан үүсгэв

Энэтхэг-Төвөдийн хилийн цагдаагийн албаны ерөнхий захирал Шатружит Сингх Капур Аруначал-Прадешийн хэд хэдэн цэгт Энэтхэг, Хятадын цэргүүдийн сөргөлдөөн үргэлжилж буйг мэдээлжээ. Түүний хэлснээр, талууд эхний үед ухарсан боловч Хятадын цэргүүд хэд хоногийн дараа олноороо буцаж ирж, майхан байрлуулсан байна. Долдугаар сард эхэлсэн мөргөлдөөний үеэр эдгээр майхан Энэтхэгийн талын Бодит хяналтын шугамаас зургаагаас долоон километрийн зайд, Энэтхэгийн тал руу байрласан гэж Капур мэдэгдсэн байна. Түүний мэдээлэл Энэтхэгийн дотоодод хил хамгаалалт болон Засгийн газрын байр суурийн талаар улс төрийн маргаан үүсгэв.

Энэтхэгийн Засгийн газар уг мэдээллийг тодорхой няцаагаагүй байна. Гадаад хэргийн яамны төлөөлөгч Рандхир Жайсвал асуудлыг цэрэг болон дипломат сувгаар хэлэлцэж буйг мэдэгджээ. Гэхдээ яамнаас Хятадын цэргүүд буцаж ирсэн гэх мэдээллийн цар хүрээ, майхан байрласан цэгүүдийн талаар дэлгэрэнгүй тайлбар хийгээгүй байна. Иймээс Капурын мэдэгдэл нь хил орчмын нөхцөл байдлын талаар олон нийтэд ил болсон гол мэдээлэл хэвээр үлджээ.

Хятадын Гадаад хэргийн яам харин хоёр талын холбогдох хэлэлцээрийг чанд мөрдөж буйгаа мэдэгдсэн байна. Тус яамны мэдээлснээр, Хятадын тал хилийн бүсэд нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хамгаалах хэвийн эргүүл болон удирдлагын ажиллагаа явуулдаг аж. Энэ тайлбар нь Аруначал-Прадешийн хэд хэдэн цэг дэх цэргүүдийн сөргөлдөөнийг тусгайлан хүлээн зөвшөөрөөгүй бөгөөд Энэтхэгийн талаас гаргасан мэдээлэлтэй зөрж байна. Үүний зэрэгцээ хоёр тал асуудлыг шууд цэргийн болон дипломат харилцааны хүрээнд авч үзэж буйгаа харууллаа.

Энэтхэг, Хятадын харилцаа 2020 оны Галваны хөндийн мөргөлдөөний дараа муудсан. Үүний дараа хил дээрх цэргийн байрлал, эргүүл болон харилцан итгэлцлийн асуудал хоёр улсын харилцааны эмзэг сэдэв болж ирсэн юм. Хоёр тал 2024 онд хил дээрх хурцадмал байдлыг намжаах алхмуудыг тохирсон боловч Аруначал-Прадешийн талаарх шинэ мэдээлэл уг тохиролцоог бодит байдалд хэр хэрэгжүүлж байгаа талаар эргэлзээ төрүүлж байна. Ялангуяа эхэндээ ухарсан хүчнүүд хэд хоногийн дараа олноороо буцаж, майхан байгуулсан гэх мэдээлэл нь тохиролцооны хэрэгжилтийг газар дээр нь шалгах шаардлагатайг харуулж байна.

Энэтхэгийн хувьд энэ асуудал зөвхөн хилийн цэргийн байрлалын тухай биш, Засгийн газрын мэдээлэл өгөх байдал болон хил хамгаалалтын удирдлагын хариуцлагын асуудал болж өргөжиж байна. Засгийн газар мэдээллийг няцаагаагүй ч Хятадын талын тайлбар, Энэтхэгийн хилийн албаны мэдэгдлийн хооронд тодорхой зөрүү бий. Хоёр улсын харилцаа аль хэдийн хэврэг байгаа нөхцөлд Аруначал-Прадешийн цэгүүд дэх аливаа шинэ сөргөлдөөн дипломат хэлэлцээг улам хүндрүүлэх эрсдэлтэй. Одоогоор талууд асуудлыг цэрэг, дипломат сувгаар хэлэлцэж байгаа боловч газар дээрх нөхцөл байдал 2024 онд тохирсон намжаалтын алхмуудын бодит үр нөлөөг дахин сорьж байна.