Төсвийн тодотгол, хөдөлмөрийн хяналтын конвенцын төслүүдийг Байнгын хороо хэлэлцэж, дараагийн шат руу шилжүүлэв

Улсын Их Хурлын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороо 2026.09.23-нд 17:54 цагт хуралдаж, 29 гишүүний 15 нь оролцсон нөхцөлд дөрвөн асуудал хэлэлцэхээр эхлэв. Хуралдааныг УИХ-ын гишүүн Дам.Цогтбаатар даргалсан байна. Хэлэлцүүлгийн төвд төсвийн тодотгол, төсвийн хүрээний мэдэгдэл болон хөдөлмөрийн хяналтын конвенцын төслүүд орж, дараагийн шатны хэлэлцүүлэг рүү шилжүүлэх шийдвэрүүд гарлаа.

Засгийн газар 2026.08.20-нд өргөн мэдүүлсэн төсвийн хүрээний мэдэгдэл, 2027-2028 оны төсвийн төсөөллийн тухай хуулийн өөрчлөлтийн төслийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийг тус байнгын хороо хийж, санал дүгнэлтээ Төсвийн болон Эдийн засгийн байнгын хороонд хүргүүлэхээр тогтов. Үүний зэрэгцээ 2026 оны төсвийн тухай болон Үндэсний баялгийн сан, Нийгмийн даатгалын сан, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2026 оны төсвийн тухай хуулиудын өөрчлөлтийн төслүүдийн гурав дахь хэлэлцүүлгийг явуулж, Сангийн сайд З.Мэндсайхан танилцуулга хийсэн. Танилцуулгад төсвийн сахилга, зардлын хэмнэлт, эрсдэлийг бууруулах чиглэл багтсан нь байнгын хорооны хэлэлцүүлгийн өнгийг тодорхойлов.

Сангийн сайд З.Мэндсайхан Азийн хөгжлийн банкнаас 200.0 сая ам.долларын төсвийн дэмжлэгийн зээл, мөн 250.0 сая ам.доллар хүртэлх нөхцөлт зээлийн шугам байгуулахаар ажиллаж байгааг танилцуулсан. Гадаад эх үүсвэрийн энэхүү багц нь төсвийн тодотголын хүрээнд санхүүжилтийн уян хатан байдлыг дэмжихээр тусгагдаж буйг харуулж байна. Тэрээр “Тэвчиж болох зардлыг бууруулж, төр өөрөөсөө хэмнэлт хийж, бүсээ чангална” гэж хэлсэн нь хэлэлцүүлгийн гол мессеж болон давтагдав.

Зардлын талд эрчим хүчний импортын өртөг өсөлтийг хэрэглэгчдэд шууд шилжүүлэхгүй байх зохицуулалтаар тарифын алдагдалд 107.3 тэрбум төгрөгийн татаас, сүлжээ станцын их засвар, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлд 92.7 тэрбум төгрөг нэмж тусгахаар тавьжээ. Хүнсний хангамжийг тогтворжуулах зорилгоор мах, улаанбуудай, хүнсний ногооны стратегийн нөөц, хадгалалт, нийлүүлэлтэд 150.0 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн байна. Мөн 2026 оны 11 дүгээр сараас төрийн үйлчилгээний бүх салбарын цалингийн өсөлтийг 2025 оны суурь түвшинтэй харьцуулахад 50 хувьд хүргэн жигдрүүлэхээр, үүнд 170.1 тэрбум төгрөг тусгасан нь инфляцын дарамт, зах зээлийн хүлээлтэд нөлөөлөх шийдэл гэж тодорхойлогдож байна.

Төсвийн хэмнэлтээр нийт 1,440.9 тэрбум төгрөг хэмнэхээр тооцсон бөгөөд урсгал зардлаас 433.4 тэрбум, нийслэлийн үнэт цаасны санхүүжилтээс 758.0 тэрбум, хөрөнгийн зардлаас цэвэр дүнгээр 249.5 тэрбум төгрөгийг тус тус бууруулахаар байгаа юм. Тодотголын дараах тэнцвэржүүлсэн орлого 31.9 их наяд төгрөг, нийт зарлага 34.0 их наяд төгрөг, алдагдал 2.0 их наяд төгрөг буюу ДНБ-ий 2.0 хувь байхаар тооцсон үзүүлэлт нь хэлэлцүүлгийн өгөгдөл болж үлдлээ. Ийм хүрээнд эрчим хүч, хүнсний дэмжлэг, цалин жигдрүүлэлтийн багц зэрэг бодлогын шийдвэрүүдийн жин, зардлын бүтэц уулзаж буйг гишүүдийн анхаарал төвлөрүүлсэн сэдэв байв.

Хөдөлмөрийн эрх зүйн асуудлаар Олон Улсын Хөдөлмөрийн Байгууллагын 81, 129 дүгээр конвенцыг соёрхон батлах тухай хуулийн төслүүдийг зөвшилцөж, Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд Т.Аубакир танилцуулга хийсэн ч санал хураалтыг дараагийн хуралдаанд явуулахаар болсон. Энэ хүрээнд хөдөлмөрийн хяналтын чиг үүргийг улсын хэмжээнд 134 байцаагч хэрэгжүүлж байгааг дурдсан байна. Хуралдаан өндөрлөсөн тухайг УИХ-ын Нээлттэй парламентын газраас мэдээллээ.