Трампын засаг захиргаа Европоос дизелийн нөөцөө яаралтай гаргахыг шаардаж, экспортын хоригийн эрсдэлийг нэмэгдүүлэв

АНУ дизелийн экспортод хориг тавих эсэхээ хэлэлцсээр байгаа энэ үед Трампын засаг захиргаа Европын орнуудаас нөөцөө яаралтай суллаж, зах зээлд нэмэлт нийлүүлэлт гаргахыг шахаж эхэллээ. Дизелийн үнэ огцом өссөн нөхцөлд ийм шаардлага тавьж буй нь экспортын бодлогын эргэлзээг улам нэмэгдүүлж, Европын талын хангалтын эрсдэлийг илүү тодотгож байна. Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Техаст сэтгүүлчдэд ярихдаа Европоос дизелийн нөөц суллуулах хүсэлт тавьж болзошгүй гэж мэдэгдсэн. Тэрээр экспортын хориг нь бензинд сөрөг нөлөө үзүүлж магадгүйг мөн хүлээн зөвшөөрсөн.

Энэхүү шахалтын гол шугамыг АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент олон нийтийн сүлжээгээр ил тод тавив. Тэрээр Европын түншүүдээ өмнөх амлалтаа түргэтгэн хэрэгжүүлж, нэмэлт нийлүүлэлтийг нэн даруй зах зээлд гаргахыг уриалсан. “Одоо үүсээд буй тасалдлыг даван туулахын тулд одоо мөрдөж буй амлалтуудынхаа хэрэгжилтийг түргэтгэж, нэмэлт нийлүүлэлтийг нэн даруй гаргах хэрэгтэй” гэж Бессент хэлжээ. Мөн “Америк өөрийн хийх ёстой ажлаа хийж байна. Холбоотнуудаасаа амлалтаа бодит үйлдлээр батлахыг хүсэж байна” гэж нэмсэн байна.

Европын хувьд нөхцөл байдлыг хүндрүүлж буй нэг хүчин зүйл нь АНУ-ын нийлүүлэлтэд сүүлийн үед илүү түшиглэсэн явдал юм. Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн мэдээлснээр Европын Холбоо наймдугаар сард дизелийн импортоо хагасыг нь АНУ-аас авсан. Ийм хамааралтай үед АНУ экспортын урсгалыг хязгаарлавал Европт богино хугацаанд орны нөхөлт хийх боломж хумигдана. Зах зээл дээрх мэдрэмж аль хэдийн хурц байгаа учраас зөвхөн хоригийн эрсдэл яригдах төдийд ч нийлүүлэлтийн сэтгэл зүй өөрчлөгдөх талтай.

Европын Холбооны гишүүн орнууд дизелийн үнэ өссөнтэй холбоотой хариу арга хэмжээг уялдуулах зорилгоор Баасан гарагт хямралын хэлэлцээ хийхээр товлосон. Үүнтэй зэрэгцэн Европын Холбооны худалдааны асуудал эрхэлсэн тэргүүн Марош Шефчович АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгч Жэймисон Гриртэй дизелийн нийлүүлэлт, үнийн өсөлтийн асуудлыг ярилцсанаа Милуокид болсон G20-ийн худалдааны сайд нарын уулзалтад оролцох үеэрээ хэлсэн. Түүний тайлбараас харахад хэлэлцээ зөвхөн дизель дээр тогтохгүй хүрээ тэлэх боломжтой. “Дизель төдийгүй нефть, хийн нийлүүлэлтээс гарах бусад бүтээгдэхүүний үнийг бууруулахын төлөө хамтран ажиллах сонирхол бидэнд бий” гэж Шефчович онцолсон байна.

Гол эрсдэл нь АНУ экспортын хоригийг хэрэгжүүлсэн тохиолдолд Европ дахь хангамж хумигдаж, түлшний үнийн дарамт дахин сэдрэх төлөвтэй байгаа явдал. Нөгөө талд, Трамп хориг нь бензинд сөрөг нөлөө үзүүлж магадгүй гэж хэлсэн нь дотоодын зах зээлд ч эргэлзээ үүсгэж байна. Ийм нөхцөлд Европ нөөц суллах эсэх, ямар хэмжээнд, ямар хугацаанд гэдэг шийдвэрийн дарамт дор орж, АНУ-тай хийх худалдаа, эрчим хүчний хэлэлцээ улам эмзэг болно. Зах зээлүүд Вашингтоны бодлогын дохио болон Европын зохицуулалтын явцыг зэрэгцүүлэн ажиглах хэвээр байна.