Ван Гогийн бүтээлийг нацист Германы дарамтаар зарагдсан гэх маргаанаар дуудлага худалдаанаас татахыг шаарджээ

Өв залгамжлагчдын өмгөөлөгчид Винсент ван Гогийн нэгэн бүтээлийг 1936 онд зах зээлийн үнээр худалдсан болохыг нотлохыг Sotheby's-ээс шаарджээ. Тэд уг бүтээл нацист Германы дарамтаар зарагдсан байж болзошгүй гэж үзэж байгаа бөгөөд ийм нөхцөлд дуудлага худалдаанд оруулах нь зохистой эсэхэд эргэлзэж байна. Нью-Йорк таймс сонинд мэдээлснээр, өмгөөлөгчид бүтээлийг буцаахыг мөн шаардсан байна. Маргаан нь зургийн өнөөгийн үнэ цэнээс гадна тухайн үеийн борлуулалт ямар нөхцөлд явагдсан эсэхэд төвлөрчээ.

Зургийг ойролцоогоор 180 сая ам.доллараар үнэлж байгаа ч 1936 оны борлуулалт зах зээлийн үнээр хийгдсэн эсэх одоогоор маргаантай байна. Өв залгамжлагчдын талын шаардлага нь Sotheby's-ийг уг борлуулалтын нөхцөл, төлбөрийн хэмжээ болон тухайн үеийн үнэ цэнийг нотлох баримт гаргах асуудалд оруулж байна. Тэд шаардлагыг биелүүлээгүй тохиолдолд дуудлага худалдаа явуулах боломжгүй гэж мэдэгдсэн байна. Ингэснээр маргаан зөвхөн нэг бүтээлийн эзэмшил, борлуулалтын түүхээр хязгаарлагдахгүй, үнэ хаялцуулах ажиллагааны хууль зүйн үндэслэлд ч нөлөөлөхөөр байна.

Sotheby's 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 18-нд Нью-Йорк хотноо 12 бүтээлийг үнэ хаялцуулахаар төлөвлөжээ. Үзэсгэлэнд Винсент ван Гогийн бүтээлээс гадна Альфред Сислей, Камиль Писсарро, Клод Моне, Пьер Огюст Ренуар, Эдгар Дега нарын бүтээлүүд багтжээ. Гэвч Ван Гогийн бүтээлтэй холбоотой шаардлага биелээгүй хэвээр байвал төлөвлөсөн ажиллагааг бүхэлд нь зохион байгуулах боломжтой эсэх асуудал үүснэ. Маргаан шийдэгдтэл Нью-Йоркт болох үнэ хаялцуулах ажиллагаа хойшлох эрсдэлтэй байгаа талаар мэдээлжээ.

Sotheby's-ийн шинжээчид Пьер Огюст Ренуарын “Завин дээр” зургийг 25–30 сая ам.доллараар үнэлсэн байна. Энэ үнэлгээ нь дуудлага худалдаанд багтсан бусад бүтээлүүдийн сонирхлыг мөн нэмэгдүүлж болох ч одоогийн маргааны гол сэдэв нь Ренуарын бүтээл биш, Ван Гогийн зураг хэвээр байна. Өв залгамжлагчдын өмгөөлөгчид 1936 оны борлуулалт зах зээлийн үнээр явагдсан гэдгийг Sotheby's нотлох ёстой гэж үзэж байна. Харин ийм нотолгоо гарч ирэх хүртэл уг зургийг худалдаанд гаргах асуудал тодорхойгүй хэвээр үлдэнэ.

Нацист Германы дарамтаар зарагдсан байж болзошгүй урлагийн бүтээлтэй холбоотой шаардлага нь бүтээлийн гарал үүсэл, өмнөх эзэмшигчид болон борлуулалтын нөхцөлийг дахин шалгах шаардлагатайг харуулж байна. Энэ тохиолдолд маргаан шийдэгдэх хүртэл дуудлага худалдааны тов өөрчлөгдөх эсэх, эсвэл 12 бүтээл төлөвлөсний дагуу үнэ хаялцуулах эсэх нь тодорхойгүй байна. Мөн уг хэрэг уран зургийн өв залгамжлалын шалгалтыг эрчимжүүлэхэд хүргэж болзошгүй. Одоогоор Sotheby's-ээс шаардлагатай нотолгоог гаргах эсэх нь дараагийн алхмыг тодорхойлох гол асуудал болж байна.