Юанийн ханш огцом чангарч буйн улмаас Хятадын экспортлогчдын ашиг буурч байна

Зарим улсын хувьд үндэсний мөнгөн тэмдэгтийнх нь ханш чангарах нь тийм ч таатай мэдээ байдаггүй бололтой. Тухайлбал, Хятадын юанийн ханш өсөхийн хэрээр экспортлогчдын ашиг буурч, тус улсын эдийн засгийн өсөлт удаашрах эрсдэл учруулж байна. Дотоодын эрэлт сул энэ үед экспорт нь Хятадын эдийн засаг өсөлтөө хадгалж үлдэх ганц арга болоод байгаа ч үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн ханш хэт хурдтай чангарах нь үйлдвэрлэгчдийн орлогыг багасгаж, ажлын байранд эрсдэл учруулж болзошгүйг шинжээчид анхааруулжээ. Жэжян мужид төвтэй, Европ руу даашинз экспортолдог “Ningbo Tengsheng Garments” компанийн эзэн Чэнь Лифэн юанийн ханшийн өсөлтөөс шалтгаалан бүтээгдэхүүнийх нь үнэ өрсөлдөх чадвараа алдаж, бараг л ашиггүй ажиллаж буйгаа “Reuters” агентлаг өгсөн ярилцлагадаа дурдсан байна. Түүний хэлснээр юанийн ханш цаашид чангарвал компани үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэх боломжгүй болохоор байгаа юм.

Хятадын экспортлогчдын ашгийн түвшин олон улсын өрсөлдөгчдөөсөө доогуур байна “Reuters”-ийн хийсэн шинжилгээгээр зах зээлийн үнэлгээ нь 100 сая ам.доллароос дээш Хятадын 5,209 компанийн цэвэр ашгийн медиан 2026 оны эхний хагас жилп 4.9 хувьтай гарсан нь дэлхийн бусад орны 9,733 компанийн 8.9 хувийн түвшнээс 4 хувиар доогуур дүн болж байна. Үүнээс гадна “Natixis” банкны судалгаагаар цахилгаан автомашин, батарей, нар болон салхины эрчим хүчний тоног төхөөрөмж, хагас дамжуулагч зэрэг Хятадын стратегийн ач холбогдолтой салбарын ашгийн түвшин ердөө 2 хувьтай байжээ. Шинжээчдийн үзэж буйгаар эдгээр салбар орлогын өсөлтөөс илүүтэй зардлын таналт, бага хүүтэй санхүүжилтаар “амь зогоон” ашиг олж байгаа аж. “Standard Bank”-ийн тооцооллоор юанийн инфляцаар тохируулсан, худалдааны түншүүдийн валюттай харьцуулсан бодит үр ашигт ханш буюу REER 1 хувиар чангарахад экспортлогчдын ашгийн маржин дунджаар 0.3 хувиар буурдаг аж. Шанхайн Санхүүгийн ахисан түвшний хүрээлэнгийн санхүүгийн профессор Жу Нин юанийн ханшийн өсөлт нь нэхмэл эдлэл, гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэл зэрэг хөдөлмөр их шаарддаг, нэмүү өртөг харьцангуй багатай салбаруудад илүү хүчтэй нөлөөлж байгааг онцолжээ. Мөн үйлдвэрлэгчид ажилтныхаа тоог цөөрүүлэхэд хүрвэл өрхийн хэрэглээ буурч, аль хэдийн сул байгаа дотоодын эрэлтийг улам сааруулах эрсдэлтэй гэж үзсэн байна.

Хятадын Төв банк юанийн ханшийн өсөлтийг сааруулах арга хэмжээ авлаа Хятадын Ардын банк арваннэгдүгээр сарын 3-нд санхүүгийн байгууллагуудын гадаад валютын хадгаламжид заавал байлгах нөөцийн хувь хэмжээг 4 хувь байсныг 6 хувь болгон нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргасан. Уг зохицуулалт арваннэгдүгээр сарын 15-наас хэрэгжиж эхлэх юм. Шийдвэрийн дагуу банкууд гадаад валютын хадгаламжийнхаа илүү их хэсгийг Төв банкинд нөөцлөх шаардлагатай болох аж. Ингэснээр зах зээл дэх ам.долларын хөрвөх чадвар хумигдаж, юанийн ханшийн өсөлтийн хурдыг сааруулах нөхцөл бүрдэнэ гэж тооцоолж байна. “Reuters”-ийн албан ёсны хадгаламжийн мэдээлэлд тулгуурласан тооцооллоор уг өөрчлөлт санхүүгийн системээс 24 орчим тэрбум ам.долларын валютын хөрвөх чадварыг татах боломжтой. Ханш цаашид чангарвал Төв банк нөөцийн шаардлагыг дахин нэмэгдүүлэх, өдөр тутмын ханшийн жишиг түвшинг сулруулах, гадаад дахь хөрөнгө оруулалтын зохицуулалтыг зөөлрүүлэх зэрэг нэмэлт арга хэмжээ авах боломжтой гэж шинжээчид үзэж байна. АНУ-ын “Goldman Sachs” банк юанийн ханш ирэх 12 сарын хугацаанд нэг ам.доллар 6.40 юаньтай тэнцэх түвшинд хүрч чангарна гэж таамаглажээ.