АНЭУ-ын сул зохицуулалт хууль бус алтны урсгалыг нэмэгдүүлжээ

АНЭУ-ын 2024 оны алтны импортын тодорхой хэсэг хууль бус урсгалтай холбоотой байсныг SWISSAID-ийн тайланд дурджээ. Тус улс тухайн онд дор хаяж 591 тонн хууль бус алт импортолсон нь нийт импортын 42 хувьтай тэнцсэн байна. Энэ хэмжээний алтны нийт үнэ одоогийн үнээр 74 тэрбум ам.долларт хүрэхээр байжээ. Ийнхүү зохицуулалтын сул хэрэгжилт нь АНЭУ-ыг дэлхийн алтны зах зээлийн эмзэг зангилааны нэг болгосон гэж тайланд үзсэн байна.

Тайланд дурдсанаар, хууль бус импортын 453 тонн алт Африкийн үйлдвэрлэгч орнуудаас иржээ. Харин 137 тонн нь олон улсын хоригт орсон орнуудаас нийлүүлэгдсэн байна. Эдгээр тоо нь АНЭУ-ын алтны зах зээлд гарал үүсэл нь тодорхой бус, эсвэл хориг арга хэмжээнд өртсөн эх үүсвэрээс ирсэн металлын хэмжээ их байсныг харуулж байна. Алт олон улсын нийлүүлэлтийн сүлжээнд дахин орж, дараагийн шатны худалдаанд шилжих үед гарал үүслийг тогтоох боломж улам хязгаарлагдах эрсдэлтэй.

АНЭУ 2023 онд шинэ зохицуулалт нэвтрүүлсэн боловч хэрэгжилт нь хангалтгүй хэвээр байжээ. Шалгасан 52 Эмиратын боловсруулах үйлдвэрээс зөвхөн хоёр нь уг зохицуулалтыг бүрэн хэрэгжүүлж байсан байна. Энэ нь дүрэм журам батлагдсан ч үйлдвэрүүдийн хяналт, тайлагнал болон нийлүүлэлтийн эх үүсвэрийг шалгах ажиллагаа нэг түвшинд хүрээгүйг илтгэж байна. Зохицуулалтын хэрэгжилт сайжрахгүй бол алтны мөрдөх боломж сул хэвээр үлдэж, зах зээлд нэвтэрч буй металлын гарал үүслийг баталгаажуулахад хүндрэл үүсэхээр байна.

АНЭУ-аас гарч буй алтны урсгалын нэг чиглэл нь Швейцарийн зах зээл байжээ. Швейцар 2024 онд АНЭУ-аас 420 тонн алт импортолсон бөгөөд 2026 онд тус улсаас 400 гаруй тонн импортлоод байна. Тайланд дурдсан эдгээр импортын хэмжээ нь АНЭУ дахь хяналтын асуудал зөвхөн дотоодын зах зээлээр хязгаарлагдахгүй, олон улсын худалдааны гол төвүүдэд ч нөлөөлж болохыг харуулж байна. Улмаар боловсруулах, дахин экспортлох үе шат бүрт алтны эх үүсвэрийг шалгах шаардлага нэмэгдэж байна.

SWISSAID-ийн дүгнэлтээр, АНЭУ-ын зохицуулалтын хэрэгжилт сул хэвээр байгаа нь хууль бус алтны урсгалыг өдөөж, олон улсын нийлүүлэлтийн сүлжээнд эрсдэл бий болгожээ. Мөнгө угаахтай тэмцэх санхүүгийн арга хэмжээний ажлын хэсэг (FATF)-ийн хүрээнд тавигддаг хяналт, ил тод байдлын шаардлагууд бодитоор хэрэгжих эсэх нь энэ асуудлын гол зангилаа болж байна. Үйлдвэрүүдийн мөрдөх тогтолцоо, импортын шалгалт сайжрахгүй бол хууль бус алт хууль ёсны нийлүүлэлттэй холилдох эрсдэл буурахгүй гэж тайланд тэмдэглэжээ.