БНХАУ-ын экспорт, импортын өсөлт үйлдвэрлэлийн төлөвийг анхаарлын төвд оруулав

БНХАУ-ын барааны экспорт аравдугаар сард өмнөх оны мөн үеэс 35.2 хувиар өсөж, шинжээчдийн 33.5 хувийн таамгийг давлаа. Импорт мөн хугацаанд 41.6 хувиар нэмэгдсэн нь есдүгээр сарын 31 хувийн өсөлтөөс эрчимжсэн үзүүлэлт болжээ. Экспорт, импорт зэрэгцэн ийм хурдтай өссөн нь эдийн засгийн дарамт үргэлжилж буй үед тус улсын үйлдвэрлэл, дотоодын эрэлтийн төлөвийг дахин анхаарлын төвд оруулж байна.

Гэхдээ худалдааны ашиг огцом хумигдсан нь эдгээр тоон үзүүлэлтийн цаадах дүр зургийг дан ганц экспортын өсөлтөөр тайлбарлахад хүндрэлтэй болгожээ. Импортын өсөлт экспортынхоос илүү өндөр байсан нь дотоодын зах зээл, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаатай холбоотой хүлээлтийг зэрэгцүүлэн авч үзэх шаардлагатайг харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, гадаад худалдааны урсгал тэлсэн ч энэ нь үйлдвэрлэлийн салбарын идэвх бүхэлдээ тогтвортой сэргэснийг шууд нотлохгүй. Тиймээс дараагийн анхаарал БНХАУ-ын албан ёсны үйлдвэрлэлийн менежерүүдийн худалдан авалтын индекс рүү шилжиж байна.

Тус улс аравдугаар сарын үйлдвэрлэлийн менежерүүдийн худалдан авалтын индексээ танилцуулах гэж байгаа. Уг индекс нь үйлдвэрлэлийн төлөв, үйлдвэрийн идэвх болон дотоодын эрэлтийн чиглэлийг тодруулах гол мэдээллийн нэг болох төлөвтэй байна. Экспортын өсөлт шинжээчдийн хүлээлтээс давсан боловч импортын илүү эрчимтэй нэмэгдэл, худалдааны ашгийн хумигдал нь үйлдвэрлэлийн орчныг илүү нарийвчлан үнэлэх шаардлага үүсгэжээ. Энэ хүрээнд шинэ мэдээлэл нь худалдааны үзүүлэлтүүдийн цаадах дотоодын идэвх хэр тогтвортой байгааг харуулах юм.

Есдүгээр сард импорт 31 хувиар өсөж байсан бол аравдугаар сард энэ үзүүлэлт 41.6 хувьд хүрсэн байна. Ийнхүү өсөлт эрчимжсэн нь бараа бүтээгдэхүүний урсгалын хувьд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт болж байгаа ч түүний үйлдвэрлэл, хэрэглээний төлөвт үзүүлэх утгыг худалдан авалтын индексийн мэдээлэлтэй хамтатган харах шаардлагатай. Үүний зэрэгцээ экспортын 35.2 хувийн өсөлт нь гадаад худалдааны идэвх буураагүйг харуулж байна. Харин экспорт, импортын зөрүү багассанаар худалдааны ашиг хумигдсан нь өсөлтийн бүтцэд анхаарах асуудлыг нэмлээ.

Ингэснээр БНХАУ-ын эдийн засгийн дараагийн үнэлгээ зөвхөн экспортын өндөр өсөлтөд бус, үйлдвэрлэлийн идэвх болон дотоодын эрэлтийн нөхцөлд төвлөрөхөөр байна. Аравдугаар сарын үйлдвэрлэлийн менежерүүдийн худалдан авалтын индекс гарснаар худалдааны өсөлт үйлдвэрийн бодит төлөвтэй хэр нийцэж байгааг илүү тодорхой болгоно. Одоогоор ил байгаа мэдээлэл нь экспорт, импортын өсөлт огцом нэмэгдсэнийг харуулж байгаа ч худалдааны ашиг хумигдсан нөхцөлд эдгээр үзүүлэлтийг болгоомжтой тайлбарлах шаардлагатай байна. Шинэ индексийн мэдээлэл үйлдвэрлэлийн төлөвийн талаарх дараагийн чиг баримжааг өгөх төлөвтэй.