БНХАУ-ын газрын тосны нөөц дэлхийн зах зээл дээр ханшийн өсөлтийг хязгаарлаж байна

Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн дахин хурцдаж, нефтийн ханш огцом хэлбэлзэж байгаа ч Хятадын худалдан авалтын бууралт болон өмнө нь хуримтлуулсан нөөц дэлхийн зах зээл дэх үнийн өсөлтийг тодорхой хэмжээнд хязгаарласан гэж эдийн засагчид үзэж байна.

Иран, АНУ Персийн буланд дахин сөргөлдсөний дараа "Brent" төрлийн газрын тосны ханш сүүлийн өдрүүдэд эрчимтэй өсч, лхагва гарагийн арилжаагаар баррель тутамдаа 100 ам.доллар давсан. Мөргөлдөөний эхэн үед нийлүүлэлт тасалдах эрсдэл нэмэгдэхэд зарим шинжээч газрын тосны ханш 150-аас 200 ам.долларт хүрч болзошгүй гэж тооцоолж байсан юм.

Гэвч Хятад дайн эхэлснээс хойш газрын тос худалдан авахаа бууруулж, тодорхой хэмжээгээр стратегийн нөөцөөсөө хэрэглэсэн нь олон улсын зах зээл дээрх эрэлтийг сулруулж, үнийн өсөлтийг тогтоон барихад нөлөөлсөн гэж шинжээчид тайлбарлав.

Хятадын импорт эргэн нэмэгдэж эхэлжээ

Бээжингийн зүгээс зах зээлд үзүүлсэн уг нөлөө удаан үргэлжлэхгүй байж магадгүй гэсэн болгоомжлол нэмэгдэж байна.

Албан ёсны худалдааны мэдээллээр Хятадын газрын тосны импорт долоодугаар сард өмнөх оны мөн үеэс 22, наймдугаар сард 6.2 хувиар өсчээ. Импорт ийнхүү сэргэж эхэлсэн нь Хятадын эрэлт дайны өмнөх түвшин рүү ойртож байгааг илтгэж байна.

Олон улсын валютын сангийн Ази, Номхон далайн газрын захирал Кришна Сринивасан Хятад дайны өмнөх хурдаар газрын тос импортолж эхэлбэл өндөр ханш дэлхийн эдийн засгийн өсөлтөд үзүүлэх сөрөг нөлөө одоогийн тооцооллоос мэдэгдэхүйц нэмэгдэнэ гэж анхааруулжээ.

Хятадын худалдан авалт нэмэгдэх тусам дэлхийн зах зээл дээрх эрэлт өсч, нийлүүлэлтийн аливаа саатлын нөлөө газрын тосны ханшид илүү хурдан тусах эрсдэлтэй.

Дөрвөн сарын хэрэглээтэй тэнцэх стратегийн нөөц

Эрчим хүч, геополитикийн эрсдэлийн зөвлөх “Eurasia” группийн Хятадыг хариуцсан захирал Дэн Вангийн мэдээлснээр, тус улсын стратегийн газрын тосны нөөц ойролцоогоор дөрвөн сарын хэрэглээтэй тэнцэх хэмжээнд байна.

Тэрбээр өнгөрсөн онд баталсан эрчим хүчний шинэ хууль томоохон газрын тосны компаниудад ердийн арилжааны нөөцөөс гадна нэмэлт нөөц хадгалах шаардлага тавьсныг онцолжээ.

Хятад мөн эрчим хүчний хэрэглээнийхээ 53 орчим хувийг нүүрсээр хангадаг нь газрын тосны ханш огцом өсөх үед эдийн засгийн эрчим хүчний зардлыг тодорхой хэмжээнд тогтворжуулах боломж олгож буйг Дэн Ван дурдсан байна.

“Эдийн засаг газрын тосны хямралын нөлөөнөөс үндсэндээ хамгаалагдсан” гэж тэрбээр хэлжээ.

Мөргөлдөөн сунжирвал газрын тосны ханш 120 ам.долларт хүрэх эрсдэлтэй

Дайн удаан үргэлжилж, газрын тос тээвэрлэх гол маршрутууд саатвал ханш дахин огцом өсөх эрсдэл хэвээр байна.

АНУ-ын хөрөнгө оруулалтын банк “Goldman Sachs”-ийн эдийн засагч Даан Стрюйвен мөргөлдөөн долоо дахь сардаа үргэлжилж, тээвэрлэлтийн саатал нэмэгдвэл газрын тосны ханш баррель тутамдаа 120 ам.долларт хүрч болзошгүй гэж тооцоолжээ.

Зээлжих зэрэглэл тогтоогч “S&P Global Ratings” байгууллагын Ази, Номхон далайн бүсийн ахлах эдийн засагч Пол Грюнвальдын хэлснээр Хятадын импортын бууралт зах зээлийн хувьд чухал тэнцвэржүүлэгч болж, Ормузын хоолой хаагдан дэлхийн эрчим хүчний нийлүүлэлтийн 20 орчим хувь тасалдах хамгийн хүнд хувилбараас зайлсхийхэд тусалсан байна.

“Бид зөвхөн хэмжээний хувьд төдийгүй заримдаа чиглэлийн хувьд ч алдсан” хэмээн Грюнвальд өмнөх таамгуудыг дүгнэжээ.

Цаашид Хятад газрын тосны импортоо ямар хурдаар сэргээх нь ханшийн гол хувьсагчдын нэг хэвээр байна. Бээжингийн эрэлт хурдан сэргэвэл Ойрх Дорнодын газрын тосны нийлүүлэлтийн эрсдэлтэй давхцаж, эрчим хүчний зардал болон дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн төлөвт үзүүлэх сөрөг нөлөөг нэмэгдүүлнэ.