Цэвэршүүлсэн зэсийн илүүдэл 2027 он гэхэд огцом тэлэх төлөвтэйг Олон улсын зэсийн судалгааны бүлэг мэдээлэв

Олон улсын зэсийн судалгааны бүлэг (ICSG) цэвэршүүлсэн зэсийн зах зээлд илүүдэл огцом тэлэхээр байгааг анхаарууллаа. Тус бүлгийн тооцоогоор 2027 онд цэвэршүүлсэн зэсийн илүүдэл 368,000 тонн хүрэх төлөвтэй байна. Энэ нь энэ жил 104,000 тонн байна гэсэн үнэлгээнээс гурав дахин өндөр түвшин юм. Лисабонд болсон уулзалтын дараа гаргасан тооцоолол нь боловсруулах хүчин чадлын нэмэгдэл зах зээлийн тэнцэлд хүчтэй нөлөөлөхийг харуулж байна.

ICSG-ийн зураглалаар цэвэршүүлсэн зэсийн үйлдвэрлэлийн өсөлт эхлээд удаашраад, дараа нь эрчимжихээр байна. Тодруулбал, 2026 онд үйлдвэрлэл 0.4 хувь өсөхөөр байгаа бол 2027 онд өсөлт 3.4 хувь болж түргэснэ гэж тооцжээ. Энэ хурдтай нэмэгдэл нь нийлүүлэлтийн талд илүүдэл нэмэгдэх суурь нөхцөлийг бүрдүүлэхээр байна. Үүний зэрэгцээ зах зээл дээрх үнийн хэлбэлзэлд дарамт нэмэх дохионд тооцогдож байна.

Илүүдэл тэлэх хүлээлтийн гол хөдөлгөгч нь хайлуулах, цэвэршүүлэх салбарын хүчин чадлын өргөтгөл гэж ICSG тайлбарлав. Индонез, Энэтхэг, Европын Холбоонд шинээр болон өргөтгөн нэмэх хүчин чадал үйлдвэрлэлийг өсгөх хүчин зүйлд тооцогдож байна. Мөн Чилийн ашиглалтын түвшин сайжрах, хаягдлаас гаргах үйлдвэрлэл өсөхөөр байгаа нь нийлүүлэлтийн өсөлтөд түлхэц өгнө. Өөрөөр хэлбэл, олборлолтоос гадна боловсруулалтын “хоолой” өргөсөх нь цэвэршүүлсэн бүтээгдэхүүний гарцыг өсгөх шалтгаан болж байна.

Нөгөө талдаа, уурхайн үйлдвэрлэлийн өсөлтийн таамаглал өмнөхөөсөө бага зэрэг зөөлөрчээ. Зэсийн уурхайн үйлдвэрлэл энэ жил 1.3 хувь өснө гэсэн шинэчилсэн үнэлгээ нь дөрөвдүгээр сарын 1.6 хувийн төсөөллөөс буурсан байна. Гэсэн ч өсөлтийг дэмжих тодорхой төслүүд хэвээр: Монголын Оюу Толгой, Индонезийн Batu Hijau, ОХУ-ын Malmyz уурхайн хүчин чадал нэмэгдүүлэх ажил олборлолтын өсөлтөд хувь нэмэр оруулахаар байна. Ийнхүү олборлолтын өсөлт “даруулга” авсан ч цэвэршүүлсэн бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт боловсруулах талдаа илүү хүчтэй нэмэгдэхээр зурагдаж байна.

ICSG мөн эрэлтийн тооцоололд үл харагдах хүчин зүйлс зах зээлийн тэнцэлд нөлөөлж болзошгүйг санууллаа. Тухайлбал, Хятадын ил тод тооцогдох эрэлтэд төрийн байгууллага болон зах зээлд мэдээлэгдээгүй нөөцийн өөрчлөлт багтахгүйг тэмдэглэв. Ийм нөөцийн хөдөлгөөн зах зээлийн тэнцэл дээр “гэнэтийн” хэлбэлзэл үүсгэх эрсдэлтэй гэж үзэж байна. Үүний улмаас илүүдэл тэлэх хүлээлт бодит нийлүүлэлт-эрэлтийн зөрүүнээс гадна нөөцийн урсгалын мэдээллийн завсартай огтлолцож болзошгүй юм.

Цэвэршүүлсэн зэсийн илүүдэл 2027 он хүртэл өргөсөхөөр гарч ирж буй энэ зураглал нь боловсруулалтын шинэ хүчин чадлууд зах зээлийн хэмнэлийг тодорхойлох магадлал нэмэгдсэнийг илтгэнэ. Үнийн хэлбэлзэлд үзүүлэх дарамт, тэнцлийн өөрчлөлтийг ажиглахад зөвхөн олборлолтын өсөлтөөс илүүтэй хайлуулах, цэвэршүүлэх хүчин чадлын нэмэгдэл болон нөөцийн хөдөлгөөний “үл үзэгдэх” хэсэг чухал болж байна. Зах зээлд мэдээлэгдээгүй нөөцийн өөрчлөлт зэрэг хүчин зүйлс тооцоололд шууд тусахгүй хэвээр байгаа нөхцөлд, албан ёсны тэнцэлтэй зэрэгцүүлэн бодит урсгалын дохиог унших шаардлага улам нэмэгдэхээр байна.